przewód pępowinowo-jelitowy
Przewód pępowinowo-jelitowy (ductus omphaloentericus, przewód żółtkowo-jelitowy) to embrionalny kanał łączący jelito pierwotne środkowe z pęcherzykiem żółtkowym podczas rozwoju płodowego. Stanowi on istotny element w kształtowaniu się przewodu pokarmowego w okresie embriogenezy.
W normalnych warunkach przewód pępowinowo-jelitowy ulega całkowitemu zanikowi między 5. a 9. tygodniem życia płodowego. Jeśli proces ten nie przebiegnie prawidłowo, mogą powstać wady rozwojowe, takie jak uchyłek Meckla, torbiel przewodu omfalomezeneterycznego, przetoka pępowinowo-jelitowa lub przetrwały przewód pępowinowo-jelitowy.
Najczęstszą anomalią związaną z nieprawidłowym zanikiem przewodu pępowinowo-jelitowego jest uchyłek Meckla, występujący u około 2% populacji. Objawia się on jako uwypuklenie ściany jelita krętego na jego brzegu przeciwnym do krezki, zazwyczaj w odległości 60-100 cm od zastawki krętniczo-kątniczej. Może zawierać heterotopową tkankę trzustkową lub żołądkową, co predysponuje do powikłań w postaci krwawień, perforacji lub niedrożności jelita.
Diagnostyka anomalii przewodu pępowinowo-jelitowego obejmuje badania obrazowe (USG, TK, scyntygrafia) oraz endoskopowe. Leczenie zależy od typu wady i ewentualnych powikłań, ale w większości przypadków ma charakter chirurgiczny.