metabolizm mikrosomalny wątroby
Metabolizm mikrosomalny wątroby to kluczowy proces biotransformacji substancji egzogennych (ksenobiotyków) oraz endogennych, zachodzący w retikulum endoplazmatycznym hepatocytów. W skład systemu mikrosomalnego wchodzą enzymy z rodziny cytochromu P450 (CYP450) oraz inne enzymy, takie jak transferazy i hydrolazy.
Enzymy cytochromu P450 katalizują reakcje I fazy metabolizmu, głównie hydroksylację, oksydację i redukcję związków, co zwiększa ich hydrofilowość. Najważniejsze izoformy CYP450 zaangażowane w metabolizm leków to CYP3A4, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19, CYP1A2 oraz CYP2E1. Każda z nich charakteryzuje się określoną swoistością substratową i jest podatna na indukcję lub inhibicję przez różne związki chemiczne.
W II fazie metabolizmu mikrosomalnego zachodzą reakcje sprzęgania, katalizowane przez transferazy (m.in. UDP-glukuronylotransferaza, sulfotransferaza, N-acetylotransferaza), które przyłączają do produktów I fazy grupy polarne, takie jak kwas glukuronowy, siarczan czy glutation. Metabolity po tej fazie są zazwyczaj nieaktywne farmakologicznie i łatwo wydalane z organizmu.
Aktywność enzymów mikrosomalnych wątroby wykazuje znaczące różnice międzyosobnicze, uwarunkowane genetycznie (polimorfizm genetyczny) oraz podlegające wpływom środowiskowym (dieta, używki, leki). Ma to istotne implikacje kliniczne w kontekście skuteczności terapii, interakcji lekowych oraz potencjalnej hepatotoksyczności niektórych substancji.