tylny zakręt obręczy
Tylny zakręt obręczy (ang. posterior cingulate gyrus) stanowi istotną część układu limbicznego mózgowia, zlokalizowaną w tylnej części zakrętu obręczy. Struktura ta znajduje się tuż ponad ciałem modzelowatym, w przyśrodkowej części płata ciemieniowego.
Z punktu widzenia funkcjonalnego, tylny zakręt obręczy odgrywa kluczową rolę w procesach poznawczych, w tym w pamięci epizodycznej, świadomości przestrzennej oraz regulacji stanów emocjonalnych. Jest ważnym węzłem sieci aktywności podstawowej mózgu (default mode network), aktywującej się podczas spoczynku i dezaktywującej podczas wykonywania zadań wymagających koncentracji.
W patofizjologii chorób neurodegeneracyjnych, zwłaszcza choroby Alzheimera, obserwuje się charakterystyczne zmiany metaboliczne w obrębie tylnego zakrętu obręczy już we wczesnych stadiach choroby. Hipometabolizm glukozy w tej strukturze, widoczny w badaniach PET, stanowi jeden z biomarkerów obrazowych wczesnego stadium choroby Alzheimera, poprzedzający pojawienie się objawów klinicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Podtlenek Azotu Medyczny SPAWMET 98%
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa podtlenku azotu wskazują na potencjalne ryzyko teratogenne przy długotrwałej i wielokrotnej ekspozycji na wysokie stężenia tego gazu w okresie organogenezy, co może skutkować obumarciem płodu, zaburzeniami wzrostu oraz rozwoju kości. Ponadto, badania na modelach zwierzęcych wykazały neurotoksyczne działanie podtlenku azotu, szczególnie w obszarach mózgu takich jak tylny zakręt obręczy i kora retrosplenialna, gdzie krótkotrwała ekspozycja powoduje przemijające uszkodzenia neuronów, a dłuższa może prowadzić do ich obumierania. Neurotoksyczność jest związana z czasem blokowania receptorów NMDA, a jej zapobieganie możliwe jest przez stosowanie anestetyków GABA-ergicznych. W praktyce klinicznej podtlenek azotu jest podawany w dużych dawkach jedynie podczas znieczulenia, zwykle nie dłużej niż 6 godzin i zawsze w połączeniu z innymi anestetykami, co może ograniczać ryzyko neurotoksyczności obserwowanej w warunkach eksperymentalnych.
biosynteza DNA, działanie genotoksyczne, działanie neurotoksyczne, efekt neurotoksyczny, ekspresja genów, kora retrosplenialna, metionina, obumarcie płodu, organogeneza, podtlenek azotu, podział komórkowy, proces metylacji, receptor glutaminianowy, receptor NMDA, syntaza metioninowa, tetrahydrofolian, tylny zakręt obręczy, witamina B12, zaburzenie rozwoju kości, znieczulenie - Leksykon substancji czynnych
Podtlenek azotu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące podtlenku azotu wskazują, że substancja ta nie wykazuje genotoksyczności ani działania rakotwórczego w standardowych warunkach klinicznych. Jednak długotrwała ekspozycja na stężenia od 15% do 50% u zwierząt modelowych prowadziła do neuropatii, obejmującej przemijające uszkodzenia neuronów w tylnym zakręcie obręczy i korze retrosplenialnej, a przy dalszym narażeniu do obumierania komórek nerwowych. Neurotoksyczność ta jest związana z czasem blokowania receptorów NMDA i może być hamowana przez anestetyki GABA-ergiczne. W praktyce klinicznej, gdzie podtlenek azotu stosowany jest zwykle do 6 godzin w połączeniu z innymi anestetykami, nie odnotowano podobnych efektów u ludzi. Istotnym mechanizmem toksyczności jest dezaktywacja witaminy B12, co zaburza funkcję syntazy metioninowej i prowadzi do deficytów w syntezie DNA i metylacji, skutkując potencjalnie embriopatią, neuropatią oraz zaburzeniami hematologicznymi i immunologicznymi przy długotrwałej ekspozycji na stężenia 15-50% podtlenku azotu.
działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriopatia, genotoksyczność, immunomodulacja, kora retrosplenialna, kwas foliowy, metionina, neuropatia, neurotoksyczność, obumieranie komórek nerwowych, organogeneza, podtlenek azotu, receptor NMDA, situs inversus, syntaza metioninowa, tetrahydrofolian, toksyczność reprodukcyjna, tylny zakręt obręczy, wady wrodzone, zaburzenia hematologiczne