zatrzymanie akcji węzła zatokowego

Zatrzymanie akcji węzła zatokowego (sinus arrest) to zaburzenie rytmu serca polegające na przejściowym braku generowania impulsów przez węzeł zatokowo-przedsionkowy, który w prawidłowych warunkach jest głównym rozrusznikiem serca. Podczas zatrzymania węzła zatokowego dochodzi do przerwy w rytmie serca trwającej zwykle od 2 do kilku sekund.

Patofizjologicznie zatrzymanie węzła zatokowego może wynikać z uszkodzenia samego węzła, zaburzeń autonomicznego układu nerwowego (szczególnie nadmiernej aktywności nerwu błędnego), niedokrwienia, zaburzeń elektrolitowych, działania niektórych leków (np. beta-blokerów, blokerów kanału wapniowego, digoksyny) lub chorób ogólnoustrojowych. Często występuje w zespole chorego węzła zatokowego.

W zapisie EKG zatrzymanie węzła zatokowego objawia się jako pauza bez załamków P, QRS i T, trwająca dłużej niż dwa prawidłowe odstępy P-P. W odróżnieniu od bloku zatokowo-przedsionkowego, po przerwie nie ma skrócenia odstępu P-P. Jeśli pauza jest wystarczająco długa, aktywują się ośrodki zastępcze – najczęściej z węzła przedsionkowo-komorowego.

Leczenie zatrzymania węzła zatokowego zależy od przyczyny, nasilenia objawów i częstości występowania. W przypadkach objawowych i nawracających może być konieczne wszczepienie stymulatora serca. U pacjentów z zatrzymaniem węzła zatokowego należy zawsze wykluczyć odwracalne przyczyny, takie jak działania niepożądane leków czy zaburzenia elektrolitowe.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Isoptin SR 120 mg

Werapamil chlorowodorek w dawce 120 mg (Isoptin SR) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwuje się objawy neurologiczne (bóle i zawroty głowy), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, zaparcia, bóle brzucha) oraz kardiologiczne (rzadkoskurcz, częstoskurcz, kołatanie serca, niedociśnienie tętnicze). Rzadziej występują poważne powikłania neuropsychiatryczne, takie jak drżenia mięśniowe, zaburzenia pozapiramidowe, porażenie czterokończynowe i napady drgawkowe. Werapamil może również indukować bloki przedsionkowo-komorowe (I°, II°, III°), niewydolność serca, zatrzymanie akcji węzła zatokowego i asystolię, co wymaga ścisłego monitorowania EKG i stanu klinicznego pacjenta. Dodatkowo, mogą pojawić się reakcje skórne od łagodnych wysypek po ciężkie zespoły Stevensa-Johnsona i rumień wielopostaciowy, a także powikłania oddechowe, takie jak skurcz oskrzeli i duszność, które wymagają natychmiastowej interwencji.
antagonista kanału wapniowego, asystolia, bariera krew-mózg, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, częstoskurcz, enzym CYP3A, enzym wątrobowy, ginekomastia, glikoproteina p, hiperkaliemia, kołatanie serca, mlekotok, monitorowanie EKG, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niedowład czterokończynowy, niedrożność jelit, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, parestezja, plamica, pokrzywka, przerost dziąseł, rumień wielopostaciowy, rzadkoskurcz, rzadkoskurcz zatokowy, skurcz oskrzeli, stężenie prolaktyny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, werapamilu chlorowodorek, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenie erekcji, zaburzenie pozapiramidowe, zatrzymanie akcji węzła zatokowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Przedawkowanie – Isoptin SR 120 mg

Przedawkowanie werapamilu chlorowodorku w formie o przedłużonym uwalnianiu (Isoptin SR) stanowi poważne zagrożenie kliniczne, ze względu na stopniowy i długotrwały rozwój objawów. Dominują zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak niedociśnienie tętnicze wymagające leków wazopresyjnych, rzadkoskurcz (<60 uderzeń/min), blok przedsionkowo-komorowy wysokiego stopnia, zatrzymanie akcji węzła zatokowego, a także asystolia, która wymaga natychmiastowej resuscytacji. Dodatkowo obserwuje się hiperglikemię, kwasicę metaboliczną, osłupienie oraz zespół ostrej niewydolności oddechowej, co podkreśla konieczność kompleksowego monitorowania i interwencji. Ze względu na farmakokinetykę preparatu SR, hospitalizacja powinna trwać do 48 godzin, aby uwzględnić wolne wchłanianie substancji czynnej.
asystolia, blok przedsionkowo-komorowy, chlorek wapnia, elektrostymulacja serca, hemodializa, hiperglikemia, kanał wapniowy, kwasica metaboliczna, lek wazopresyjny, niedociśnienie tętnicze, osłupienie, parenteralne podanie wapnia, resuscytacja, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, równowaga kwasowo-zasadowa, rzadkoskurcz, stymulacja β-adrenergiczna, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, układ sercowo-naczyniowy, werapamil chlorowodorek, zaburzenie przewodnictwa, zatrzymanie akcji węzła zatokowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Isoptin 40 40 mg

Werapamil, substancja czynna leku Isoptin, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania obejmują bóle głowy, zawroty głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, zaparcia, bóle brzucha), a także objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak rzadkoskurcz, częstoskurcz, kołatanie serca, niedociśnienie tętnicze, zaczerwienienie skóry i obrzęki obwodowe. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000), z niektórymi zdarzeniami o częstości nieznanej. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak blok przedsionkowo-komorowy (I°, II°, III°), niewydolność serca, zatrzymanie akcji węzła zatokowego oraz asystolię, które mogą wymagać modyfikacji leczenia.
asystolia, bariera krew-mózg, blok przedsionkowo-komorowy, częstoskurcz, drżenie mięśniowe, duszność, ginekomastia, hiperkaliemia, interakcja lekowa, Isoptin, kołatanie serca, mlekotok, niedociśnienie tętnicze, niedrożność jelit, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, parestezja, porażenie czterokończynowe, przerost dziąseł, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzadkoskurcz, rzadkoskurcz zatokowy, skurcz oskrzeli, szum uszny, werapamil, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenie pozapiramidowe, zatrzymanie akcji węzła zatokowego, zawrót głowy obwodowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Przedawkowanie – Isoptin SR-E 240 240 mg

Przedawkowanie werapamilu chlorowodorku, zwłaszcza w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu Isoptin SR-E 240, stanowi stan zagrożenia życia z powodu stopniowego i przedłużonego rozwoju objawów toksycznych. Dominują zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak niedociśnienie tętnicze, bradykardia (<60 uderzeń/min), blok przedsionkowo-komorowy wysokiego stopnia, zatrzymanie akcji węzła zatokowego oraz kwasica metaboliczna i hiperglikemia. Objawy te wynikają z nasilonego działania kardiodepresyjnego i wazodylatacyjnego, blokowania kanałów wapniowych typu L oraz zaburzeń metabolicznych. Klinicznie konieczne jest intensywne monitorowanie EKG, ciśnienia tętniczego, elektrolitów (szczególnie wapnia), glikemii, gazometrii oraz funkcji nerek i wątroby.
asystolia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chlorek wapnia, chlorowodorek izoproterenolu, działanie wazodylatacyjne, elektrostymulacja serca, gazometria krwi tętniczej, hemodializa, hiperglikemia, hipoperfuzja mózgowa, kanał typu L, kwasica metaboliczna, lek wazopresyjny, niedociśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, objaw toksyczny, objętość dystrybucji leku, postępowanie resuscytacyjne, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, równowaga kwasowo-zasadowa, stężenie elektrolitów, stupor, stymulacja β-adrenergiczna, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, układ sercowo-naczyniowy, werapamil chlorowodorek, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wiązanie z białkami, wstrząs, wydzielanie insuliny, zatrzymanie akcji węzła zatokowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Przedawkowanie – Isoptin 80 80 mg

Przedawkowanie werapamilu chlorowodorku, substancji czynnej leku Isoptin, prowadzi do poważnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, metabolicznego oraz ośrodkowego układu nerwowego, zagrażających życiu pacjenta. Charakterystyczne objawy to niedociśnienie tętnicze (znaczne obniżenie ciśnienia krwi), rzadkoskurcz (poniżej 60 uderzeń/min), zaburzenia przewodzenia (od bloku I° do całkowitego bloku przedsionkowo-komorowego), zatrzymanie akcji węzła zatokowego, hiperglikemia, osłupienie, kwasica metaboliczna oraz zespół ostrej niewydolności oddechowej. Mechanizmy tych objawów wynikają z blokady kanałów wapniowych, co prowadzi do zmniejszenia kurczliwości mięśnia sercowego, rozszerzenia naczyń obwodowych oraz zaburzeń automatyzmu i przewodnictwa sercowego. W skrajnych przypadkach dochodzi do zapaści krążeniowej, całkowitego bloku przedsionkowo-komorowego, zatrzymania krążenia i niewydolności oddechowej.
asystolia, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy całkowity, blokowanie kanałów wapniowych, dysfagia, elektrostymulacja serca, hemodializa, hiperglikemia, hipoksemia, kurczliwość mięśnia sercowego, kwasica metaboliczna, migotanie komór, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, rzadkoskurcz, układ sercowo-naczyniowy, werapamil chlorowodorek, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia przewodzenia, zapaść krążeniowa, zatrzymanie akcji węzła zatokowego, zatrzymanie krążenia, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Przedawkowanie – Staveran 80 80 mg

Przedawkowanie werapamilu chlorowodorku, będącego blokerem kanałów wapniowych, prowadzi do poważnych zaburzeń hemodynamicznych i rytmu serca, takich jak niedociśnienie tętnicze, rzadkoskurcz, zwolnienie przewodzenia, blok przedsionkowo-komorowy wysokiego stopnia oraz zatrzymanie akcji węzła zatokowego. Dodatkowo obserwuje się hiperglikemię, kwasicę metaboliczną, osłupienie oraz zespół ostrej niewydolności oddechowej, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Przedawkowanie wiąże się z ryzykiem zgonu, co podkreśla konieczność szybkiej i skutecznej interwencji medycznej. Leczenie wymaga kompleksowego podejścia, obejmującego stymulację β-adrenergiczną (agonistami receptorów β), parenteralne podanie wapnia chlorku oraz stosowanie leków wazopresyjnych przy niedociśnieniu tętniczym. W przypadku bloku przedsionkowo-komorowego wysokiego stopnia wskazana jest elektrostymulacja serca, a w najcięższych przypadkach asystolii – resuscytacja krążeniowo-oddechowa wraz ze stymulacją β-adrenergiczną (np. izoprenalina chlorowodorek). Przy przedawkowaniu preparatów o przedłużonym uwalnianiu konieczna jest hospitalizacja i monitorowanie przez okres do 48 godzin. Hemodializa nie jest skuteczna w eliminacji werapamilu z organizmu, co wymaga zastosowania innych metod terapeutycznych i długotrwałej obserwacji pacjenta.
agonista receptorów β-adrenergicznych, asystolia, blok przedsionkowo-komorowy, bloker kanałów wapniowych, działanie dromotropowe ujemne, działanie inotropowe ujemne, elektrostymulacja serca, hemodializa, hiperglikemia, hipoksemia, hipoperfuzja tkankowa, kwasica metaboliczna, lek wazopresyjny, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, osłupienie, parametr hemodynamiczny, parenteralne podanie wapnia, postępowanie resuscytacyjne, preparat o przedłużonym uwalnianiu, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, równowaga kwasowo-zasadowa, rozrusznik serca, rozszerzenie naczyń obwodowych, rzadkoskurcz, stężenie glukozy we krwi, stymulacja β-adrenergiczna, układ bodźcoprzewodzący serca, układ sercowo-naczyniowy, wapnia chlorek, werapamilu chlorowodorek, węzeł przedsionkowo-komorowy, wydzielanie insuliny, wymiana gazowa w płucach, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie rytmu i przewodzenia, zatrzymanie akcji węzła zatokowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Staveran 120 120 mg

Werapamil, substancja czynna leku Staveran dostępna w dawkach 40 mg, 80 mg oraz 120 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane objawy to ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, zaparcia, bóle brzucha), zaburzenia rytmu serca (rzadkoskurcz, częstoskurcz, kołatanie serca), niedociśnienie tętnicze, zaczerwienienie skóry, obrzęki obwodowe oraz uczucie zmęczenia. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na kardiologiczne powikłania, takie jak blok przedsionkowo-komorowy I-III stopnia, niewydolność serca, asystolię oraz zatrzymanie akcji węzła zatokowego, które wymagają ścisłego monitorowania układu krążenia.
asystolia, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, chlorowodorek werapamilu, częstoskurcz, drżenie mięśni, duszność, ginekomastia, hiperkaliemia, hiperprolaktynemia, kołatanie serca, łysienie, mlekotok, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niedrożność jelit, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, osłabienie mięśni, parestezja, plamica, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, przerost dziąseł, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzadkoskurcz, rzadkoskurcz zatokowy, senność, skurcz oskrzeli, suchość błony śluzowej jamy ustnej, szum uszny, uszkodzenie wątroby, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenia erekcji, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia widzenia, zaparcia, zatrzymanie akcji węzła zatokowego, zawroty głowy, zawroty głowy obwodowe, zawroty głowy ośrodkowe, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Werapamil – Przedawkowanie

Przedawkowanie werapamilu chlorowodorku, stosowanego w preparatach takich jak Isoptin czy Staveran, prowadzi do wieloukładowych zaburzeń, głównie kardiologicznych i metabolicznych, wynikających z blokady kanałów wapniowych. Klinicznie obserwuje się niedociśnienie tętnicze, rzadkoskurcz (<60/min), bloki przedsionkowo-komorowe wysokiego stopnia, zatrzymanie akcji węzła zatokowego, hiperglikemię, kwasicę metaboliczną oraz zespół ostrej niewydolności oddechowej. W przypadku preparatów o przedłużonym uwalnianiu (np. Isoptin SR-E 240) objawy mogą pojawić się z opóźnieniem i utrzymywać do 48 godzin, co wymaga dłuższej hospitalizacji i monitorowania. Werapamilu nie usuwa się skutecznie hemodializą, co ogranicza możliwości eliminacji toksyny.
agonista receptorów β-adrenergicznych, asystolia, blok przedsionkowo-komorowy, blokada kanałów wapniowych, elektrostymulacja serca, gazometria, hemodializa, hiperglikemia, izoproterenol, kwasica metaboliczna, lek wazopresyjny, niedociśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, preparat o przedłużonym uwalnianiu, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, równowaga kwasowo-zasadowa, rzadkoskurcz, stupor, stymulacja β-adrenergiczna, suplementacja wapnia, układ sercowo-naczyniowy, werapamil chlorowodorek, zaburzenie przewodzenia, zapis EKG, zatrzymanie akcji węzła zatokowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej