pokrzywka fizyczna
Pokrzywka fizyczna to grupa przewlekłych pokrzywek wywoływanych przez bodźce fizyczne działające na skórę. Należą do nich m.in. pokrzywka dermograficzna (wywoływana uciskiem i tarciem), pokrzywka z zimna, pokrzywka cieplna, pokrzywka słoneczna, pokrzywka wywołana wibracją, pokrzywka wywołana wodą (akwageniczna) oraz pokrzywka opóźniona z ucisku.
Patogeneza pokrzywek fizycznych wiąże się z nadwrażliwością komórek tucznych, które pod wpływem czynnika fizycznego uwalniają mediatory stanu zapalnego, głównie histaminę. Charakterystyczną cechą tych pokrzywek jest pojawianie się bąbli pokrzywkowych i/lub obrzęku naczynioruchowego w ściśle określonym czasie po zadziałaniu bodźca fizycznego, przy czym zmiany skórne ograniczają się do obszaru poddanego działaniu czynnika wyzwalającego.
Diagnostyka pokrzywek fizycznych opiera się na testach prowokacyjnych specyficznych dla poszczególnych typów pokrzywki, takich jak test kostką lodu przy podejrzeniu pokrzywki z zimna czy test dermografizmu przy pokrzywce dermograficznej. W leczeniu stosuje się leki przeciwhistaminowe drugiej generacji, w dawkach standardowych lub zwiększonych. W przypadkach opornych na leczenie można rozważyć omalizumab lub cyklosporynę.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Dermografizm – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Dermografizm, czyli dermatographic urticaria, to najczęstsza forma pokrzywki indukowanej, dotykająca 2-5% populacji. Charakteryzuje się potrójną odpowiedzią Lewisa: po drażnieniu skóry pojawia się czerwona linia (rozszerzenie naczyń włosowatych), rumień (rozszerzenie tętniczek) oraz liniowy bąbel (obrzęk i przesięk płynu). Objawy, takie jak wypukłe, czerwone linie, bąble, świąd, pieczenie czy mrowienie, zwykle ustępują samoistnie w ciągu 30 minut. Diagnostyka opiera się na teście klinicznym polegającym na delikatnym przeciągnięciu narzędziem po skórze i obserwacji reakcji. Należy różnicować dermografizm z innymi typami pokrzywki, w tym z białym dermografizmem, który objawia się blednięciem skóry po potarciu. W diagnostyce różnicowej uwzględnia się także mastocytozę, w której biopsja skóry może być pomocna.
atopowe zapalenie skóry, biały dermografizm, biopsja skóry, dermografizm, difenhydramina, emolient, feksofenadyna, fototerapia UVB, hydroksyzyna, immunoglobulina E, leki przeciwhistaminowe H1, loratadyna, mastocytoza, omalizumab, pokrzywka fizyczna, pokrzywka indukowana, pokrzywka przewlekła spontaniczna, potrójna odpowiedź Lewisa, reakcja alergiczna, rumień, świąd, terapia PUVA, zespół hipereozynofilowy - Leksykon chorób i schorzeń
Dermografizm – Epidemiologia
Dermografizm jest najczęstszą formą pokrzywki indukowanej fizycznie, występującą u 2-5% populacji, a według niektórych źródeł nawet do 25%. Najczęściej dotyka młodych dorosłych, ze szczytem zachorowań w 2. i 3. dekadzie życia, z przewagą u kobiet (33% vs. 16% u mężczyzn). Występowanie dermografizmu zwiększa się w ciąży (zwłaszcza w II trymestrze), menopauzie, u dzieci atopowych, pacjentów z chorobą Behçeta, zespołem hipereozynofilowym, cukrzycą oraz zaburzeniami czynności tarczycy. Diagnostyka opiera się na teście prowokacyjnym, polegającym na mechanicznym podrażnieniu skóry i obserwacji reakcji w ciągu 5-7 minut, z wykorzystaniem narzędzi takich jak dermografometr, FricTest czy skin writometer. Patofizjologia wiąże się z nasilonym uwolnieniem IgE i IgM, będącym formą potrójnej odpowiedzi Lewisa.
alergiczne zapalenie skóry, alergolog, atopia, choroba Behçeta, cukrzyca, dermatolog, dermografizm, dermografometr, egzema, FricTest, immunoglobulina E, immunoglobulina M, lek przeciwhistaminowy, nadczynność tarczycy, obrzęk naczynioruchowy, omalizumab, pokrzywka fizyczna, pokrzywka indukowana fizycznie, pokrzywka z ucisku, pokrzywka z zimna, potrójna odpowiedź Lewisa, przeciwciało monoklonalne, skin writometer, stres psychologiczny, test prowokacyjny, wykwit skórny, wyprysk, zaburzenia czynności tarczycy, zespół hipereozynofilowy - Leksykon chorób i schorzeń
Kurczowe zapalenie skóry na zimno – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Kurczowe zapalenie skóry na zimno (pokrzywka zimna) to rzadka pokrzywka fizyczna, charakteryzująca się szybkim wystąpieniem świądu, rumienia i obrzęku po ekspozycji na zimno. Patofizjologia obejmuje indukcję autoprzeciwciał i IgE, prowadzącą do degranulacji komórek tucznych i uwolnienia histaminy oraz cytokin prozapalnych. Średni czas trwania choroby wynosi 4,8-9,3 lat, z 50% pacjentów poprawiających się w ciągu około 5 lat, a wskaźnik remisji u dzieci wynosi 5-7,5%. Czynniki prognostyczne obejmują wczesny początek choroby, współistniejące atopie, nasilenie kliniczne, liczne epizody pokrzywki samoistnej przewlekłej, późny początek objawów, współwystępowanie pokrzywki indukowanej oraz funkcjonalną autoreaktywność surowicy. U pacjentów pediatrycznych anafilaksja występuje w 37% przypadków, głównie po ekspozycji na zimne środowisko wodne, a wcześniejszy wywiad reakcji systemowej na zimno jest jedynym predyktorem anafilaksji. Czas stymulacji zimnem krótszy niż 3 minuty koreluje z cięższym przebiegiem choroby.
anafilaksja, autoprzeciwciało, autoreaktywność surowicy, choroba atopowa, choroba współistniejąca, cyklosporyna A, cytokiny prozapalne, degranulacja komórek tucznych, diagnostyka różnicowa, histamina, immunoglobulina E, kurczowe zapalenie skóry na zimno, lek przeciwhistaminowy H1, omalizumab, patofizjologia, pokrzywka fizyczna, pokrzywka indukowana, pokrzywka samoistna przewlekła, remisja, test stymulacji zimnem