pokrzywka przewlekła spontaniczna
Pokrzywka przewlekła spontaniczna (PPS) to schorzenie dermatologiczne charakteryzujące się nawracającymi bąblami pokrzywkowymi i/lub obrzękiem naczynioruchowym utrzymującym się dłużej niż 6 tygodni, bez zidentyfikowanego czynnika wyzwalającego. Dotyczy 0,5-1% populacji ogólnej, częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn.
W patogenezie PPS kluczową rolę odgrywa aktywacja komórek tucznych i uwalnianie mediatorów zapalnych, głównie histaminy. U około 40-50% pacjentów stwierdza się obecność autoprzeciwciał przeciwko receptorowi IgE lub przeciwko IgE, które mogą aktywować komórki tuczne, co sugeruje autoimmunologiczne podłoże choroby.
Diagnostyka pokrzywki przewlekłej spontanicznej opiera się głównie na wykluczeniu innych przyczyn pokrzywki. Podstawowe badania obejmują morfologię krwi z rozmazem, OB/CRP, TSH i przeciwciała przeciwtarczycowe. Ocena aktywności choroby i jej wpływu na jakość życia pacjenta powinna być przeprowadzana przy użyciu walidowanych narzędzi, takich jak UAS7 (Urticaria Activity Score).
Leczenie pierwszego rzutu obejmuje stosowanie przeciwhistaminowych leków drugiej generacji, w razie potrzeby w dawkach zwiększonych do czterokrotności dawki standardowej. W przypadku niewystarczającej odpowiedzi, kolejnymi opcjami terapeutycznymi są omalizumab (przeciwciało anty-IgE), cyklosporyna A lub leki biologiczne. Około 50% pacjentów osiąga remisję w ciągu 1 roku, jednak choroba może utrzymywać się przez wiele lat.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Dermografizm – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Dermografizm, czyli dermatographic urticaria, to najczęstsza forma pokrzywki indukowanej, dotykająca 2-5% populacji. Charakteryzuje się potrójną odpowiedzią Lewisa: po drażnieniu skóry pojawia się czerwona linia (rozszerzenie naczyń włosowatych), rumień (rozszerzenie tętniczek) oraz liniowy bąbel (obrzęk i przesięk płynu). Objawy, takie jak wypukłe, czerwone linie, bąble, świąd, pieczenie czy mrowienie, zwykle ustępują samoistnie w ciągu 30 minut. Diagnostyka opiera się na teście klinicznym polegającym na delikatnym przeciągnięciu narzędziem po skórze i obserwacji reakcji. Należy różnicować dermografizm z innymi typami pokrzywki, w tym z białym dermografizmem, który objawia się blednięciem skóry po potarciu. W diagnostyce różnicowej uwzględnia się także mastocytozę, w której biopsja skóry może być pomocna.
atopowe zapalenie skóry, biały dermografizm, biopsja skóry, dermografizm, difenhydramina, emolient, feksofenadyna, fototerapia UVB, hydroksyzyna, immunoglobulina E, leki przeciwhistaminowe H1, loratadyna, mastocytoza, omalizumab, pokrzywka fizyczna, pokrzywka indukowana, pokrzywka przewlekła spontaniczna, potrójna odpowiedź Lewisa, reakcja alergiczna, rumień, świąd, terapia PUVA, zespół hipereozynofilowy - Leksykon chorób i schorzeń
Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy – Etiologia i przyczyny
Pokrzywka (urticaria) i obrzęk naczynioruchowy (angioedema) to schorzenia dermatologiczne wynikające z degranulacji mastocytów i bazofilów, prowadzącej do uwalniania mediatorów zapalnych, przede wszystkim histaminy, co skutkuje rozszerzeniem naczyń i zwiększoną przepuszczalnością naczyń krwionośnych. Ostra pokrzywka (<6 tygodni) najczęściej jest wywołana reakcjami alergicznymi na pokarmy (np. owoce morza, orzeszki ziemne), leki (penicyliny, NLPZ), infekcjami wirusowymi oraz czynnikami fizycznymi i stresem. Przewlekła pokrzywka (>6 tygodni) w większości przypadków ma charakter idiopatyczny, z udziałem mechanizmów autoimmunologicznych (przeciwciała IgG przeciw receptorowi IgE u 30-50% pacjentów) oraz współistniejących chorób autoimmunologicznych i infekcji przewlekłych. Diagnostyka powinna być ukierunkowana na wywiad, badania alergologiczne, immunologiczne oraz oceny funkcji tarczycy i infekcji, z uwzględnieniem ograniczonego zakresu badań u większości pacjentów.
bąbel pokrzywkowy, bazofil, bielactwo, bradykinina, chłoniak, choroba Hashimoto, choroba wątroby, cytokina, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, Helicobacter pylori, histamina, inhibitor C1-esterazy, inhibitor konwertazy angiotensyny, komórka tuczna, leukotrien, mechanizm autoimmunologiczny, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, nabyty obrzęk naczynioruchowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, pokrzywka fizykalna, pokrzywka idiopatyczna, pokrzywka przewlekła spontaniczna, prostaglandyna, reakcja alergiczna, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń układowy, układ dopełniacza, układowe zapalenie naczyń, włośnica, zaburzenie limfoproliferacyjne, zakażenie pasożytnicze, zapalenie wielomięśniowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Alcetyr 5 mg
Lek Alcetyr zawiera lewocetyryzynę dichlorowodorek w dawce 5 mg w postaci tabletek powlekanych i jest wskazany do objawowego leczenia alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa (w tym przewlekłego) oraz pokrzywki u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 6 lat. Preparat jest przeciwhistaminowym lekiem drugiej generacji, który skutecznie łagodzi objawy takie jak kichanie, świąd, wyciek i blokada nosa oraz zmiany skórne charakterystyczne dla pokrzywki (bąble, rumień, świąd). Tabletki mają postać białych, dwuwypukłych, owalnych tabletek z oznaczeniem „5” i zawierają 5 mg substancji czynnej oraz 70 mg laktozy jednowodnej jako substancji pomocniczej.
alergen pyłkowy, alergen zwierzęcy, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, bąble pokrzywkowe, katar sienny, laktoza jednowodna, lek przeciwhistaminowy, lewocetyryzyna dichlorowodorek, nieżyt nosa, pokrzywka, pokrzywka fizykalna, pokrzywka ostra, pokrzywka przewlekła spontaniczna, preparat przeciwhistaminowy, przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, roztocza kurzu domowego, schorzenia alergiczne, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, tabletka powlekana - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekłe pokrzywki – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Przewlekła pokrzywka spontaniczna (CSU) cechuje się dużą heterogennością w zakresie aktywności choroby, przebiegu oraz odpowiedzi na leczenie. Remisję lub dobrą kontrolę choroby uzyskuje około 39% pacjentów po 6 miesiącach leczenia, przy czym całkowita remisja występuje jedynie u 3,4%. Po 12 i 36 miesiącach wskaźniki remisji wzrastają odpowiednio do 32,7% i 48,1%. Negatywne rokowanie wiąże się z czynnikami takimi jak wielokrotne epizody CSU (19,2%), późny początek choroby (>45 lat u 63,6% pacjentów), współistnienie pokrzywki indukowanej (20,2%) oraz obecność funkcjonalnej autoreaktywności surowicy. Standardowa terapia obejmuje stopniową eskalację od leków przeciwhistaminowych II generacji (sgAHs), przez omalizumab, do cyklosporyny.
aktywność choroby, analiza wieloczynnikowa, autoprzeciwciało, autoreaktywność surowicy, białko C-reaktywne, choroby współistniejące, cyklosporyna, czynnik prognostyczny, D-dimer, heterogenność, IgE całkowite, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, marker biologiczny, omalizumab, pokrzywka indukowana, pokrzywka przewlekła spontaniczna, remisja, terapia skojarzona, test skórny, test uwalniania histaminy z bazofilów - Leksykon chorób i schorzeń
Pokrzywka – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Pokrzywka (urticaria) to powszechna reakcja skórna manifestująca się bąblami pokrzywkowymi – uniesionymi, czerwonymi, swędzącymi wykwitami, które utrzymują się zwykle krócej niż 24 godziny. Wyróżnia się pokrzywkę ostrą (<6 tygodni) i przewlekłą (>6 tygodni, nawracającą ≥2 razy w tygodniu). Patofizjologia opiera się na aktywacji mastocytów i uwalnianiu histaminy, co powoduje świąd, zaczerwienienie i obrzęk. Pokrzywka ostra często ma podłoże alergiczne (pokarmy, leki, ukąszenia owadów), natomiast przewlekła jest najczęściej idiopatyczna, z możliwym udziałem mechanizmów autoimmunologicznych. Objawy obejmują intensywny świąd, bąble o zmiennym kształcie i lokalizacji oraz u ~50% pacjentów obrzęk naczynioruchowy, który może wymagać pilnej interwencji. Diagnostyka opiera się na wywiadzie i badaniu fizykalnym, z dodatkowymi testami alergicznymi i badaniami laboratoryjnymi w przypadku pokrzywki przewlekłej.
adrenalina, alergia pokarmowa, anafilaksja, bąbel pokrzywkowy, badanie krwi, biopsja skóry, choroba autoimmunologiczna, emolient, epinefryna, glikokortykosteroid, histamina, komórka tuczna, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwzapalny, mastocyt, montelukast, obrzęk naczynioruchowy, omalizumab, pokrzywka fizykalna, pokrzywka idiopatyczna, pokrzywka ostra, pokrzywka przewlekła, pokrzywka przewlekła spontaniczna, prednizon, steroid doustny, test skórny, toczeń rumieniowaty układowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Deslodyna fast 5 mg
Deslodyna fast, zawierająca 5 mg desloratadyny w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, jest wskazana do leczenia objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz pokrzywki u pacjentów dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia. W alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa lek łagodzi objawy takie jak kichanie, wodnisty wyciek z nosa, świąd i przekrwienie błony śluzowej oraz świąd i zaczerwienienie oczu, zarówno w postaci sezonowej, jak i całorocznej. W pokrzywce desloratadyna redukuje nasilenie świądu oraz liczbę i wielkość bąbli pokrzywkowych, działając skutecznie w ostrej i przewlekłej spontanicznej formie choroby. Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej stanowią wygodną formę podania, szczególnie dla pacjentów z trudnościami w połykaniu tradycyjnych tabletek.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, bąbel pokrzywkowy, desloratadyna, dysfagia, fenyloketonuria, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, pokrzywka, pokrzywka ostra, pokrzywka przewlekła spontaniczna, przekrwienie błony śluzowej nosa, przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, reakcja alergiczna, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, tachyfilaksja, wodnisty wyciek z nosa, zapalenie spojówek alergiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Pokrzywka – Diagnostyka i diagnoza
Pokrzywka (urticaria) to schorzenie dermatologiczne manifestujące się swędzącymi, uniesionymi bąblami o kolorze czerwonym lub różowym, które bledną pod uciskiem. Wyróżnia się pokrzywkę ostrą (<6 tygodni) oraz przewlekłą (≥6 tygodni, objawy ≥2 razy/tydzień). Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie i badaniu klinicznym, uwzględniającym charakterystykę zmian skórnych, obecność obrzęku naczynioruchowego (angioedema), historię alergii i potencjalne czynniki wyzwalające (NLPZ, antybiotyki, alergeny pokarmowe, ukąszenia owadów). W pokrzywce przewlekłej idiopatycznej (80-90% przypadków) czynnik etiologiczny często pozostaje nieznany. Do oceny nasilenia stosuje się skalę aktywności pokrzywki (UAS), monitorującą liczbę bąbli i intensywność świądu.
alergolog, autoprzeciwciało, bąbel pokrzywkowy, choroba autoimmunologiczna tarczycy, dermatolog, dermografizm, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, eozynofilia, immunolog, inhibitor C1-esterazy, inhibitor konwertazy angiotensyny, marker stanu zapalnego, mastocytoza, morfologia krwi, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, pokrzywka cholinergiczna, pokrzywka cieplna, pokrzywka przewlekła, pokrzywka przewlekła spontaniczna, pokrzywka słoneczna, pokrzywka z zimna, pokrzywkowe zapalenie naczyń, przeciwciało IgE, skala aktywności pokrzywki, test skórny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Pokrzywka – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Przewlekła spontaniczna pokrzywka (CSU) cechuje się zmiennym przebiegiem i odpowiedzią na leczenie, a kluczowe czynniki prognostyczne obejmują późny początek choroby, nawracające epizody, współistniejącą przewlekłą pokrzywkę indukowalną (CIndU) oraz funkcjonalną autoreaktywność surowicy. Modele uczenia maszynowego wskazują na starszy wiek diagnozy, dłuższy czas do rozpoznania, współistniejące choroby (np. astma, alergiczny nieżyt nosa), wyższe BMI, palenie tytoniu, polipragmazję oraz zwiększoną liczbę badań laboratoryjnych jako predyktory dłuższego czasu do remisji. Wysoka aktywność choroby mierzona skalą UAS7 (≥16), podwyższone stężenia CRP i D-dimerów są silnymi wskaźnikami słabej odpowiedzi na leki przeciwhistaminowe drugiej generacji (sgAHs). Około 90% pacjentów z UAS7 ≥16 wymaga leczenia cyklosporyną A lub omalizumabem w skojarzeniu z sgAHs.
alergiczny nieżyt nosa, autoreaktywność surowicy, białko C-reaktywne, C1-INH, cyklosporyna A, D-dimery, IgE całkowite, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, lek przeciwhistaminowy H1, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy dziedziczny, omalizumab, pokrzywka przewlekła spontaniczna, polipragmazja, przeciwciało anty-IgE, remisja kliniczna, skala aktywności pokrzywki, skala UAS7, test uwalniania histaminy z bazofilów, uczenie maszynowe, wskaźnik masy ciała