intensywny metabolizer CYP2D6
Intensywny metabolizer CYP2D6 (określany również jako ekstensywny metabolizer) to fenotyp metaboliczny charakteryzujący osoby z prawidłową aktywnością enzymu cytochromu P450 2D6. CYP2D6 jest kluczowym enzymem wątrobowym odpowiedzialnym za metabolizm około 25% wszystkich leków stosowanych klinicznie, w tym leków przeciwdepresyjnych, przeciwpsychotycznych, przeciwbólowych i beta-blokerów.
Pacjenci z fenotypem intensywnego metabolizera CYP2D6 stanowią najliczniejszą grupę w populacji (około 70-80% osób rasy kaukaskiej). U tych osób metabolizm leków przebiega z oczekiwaną szybkością, co przekłada się na standardową odpowiedź terapeutyczną przy stosowaniu typowych dawek leków. Stanowią oni grupę referencyjną, względem której porównuje się inne fenotypy metaboliczne: słabych, pośrednich i ultraszybkich metabolizerów.
Identyfikacja fenotypu metabolicznego CYP2D6 ma istotne znaczenie w farmakoterapii spersonalizowanej. W przeciwieństwie do słabych metabolizerów, u których może dochodzić do kumulacji leku i nasilonych działań niepożądanych, czy ultraszybkich metabolizerów zagrożonych brakiem skuteczności terapii, intensywni metabolizerzy zazwyczaj dobrze reagują na standardowe dawkowanie, co nie wymaga specjalnych modyfikacji schematów terapeutycznych.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Dapoksetyna, główny składnik Priligy, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie dapoksetyny z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i złośliwego zespołu neuroleptycznego. Również stosowanie z tiorydazyną jest zabronione z powodu ryzyka wydłużenia odstępu QT i groźnych arytmii. Jednoczesne podawanie z innymi lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tramadol, tryptany, lit, ziele dziurawca) może wywołać zespół serotoninowy. Priligy nie powinien być stosowany z inhibitorami PDE5 (np. sildenafil, tadalafil) z powodu ryzyka hipotonii ortostatycznej. Ostrożność wymaga także łączenie z antagonistami receptorów α-adrenergicznych (np. tamsulosyna) oraz lekami działającymi depresyjnie na OUN (przeciwpadaczkowe, przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, uspokajające, nasenne).
antagonista receptora alfa-adrenergicznego, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, dapoksetyna, dziurawiec zwyczajny, hipertermia, hipotonia ortostatyczna, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor PDE5, intensywny metabolizer CYP2D6, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, komorowe zaburzenia rytmu serca, mioklonie, monooksygenaza flawinowa, niestabilność autonomicznego układu nerwowego, ośrodkowy układ nerwowy, przedwczesna ejakulacja, SNRI, sok grejpfrutowy, SSRI, sztywność mięśniowa, wąski indeks terapeutyczny, wolny metabolizer CYP2D6, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie krwawienia, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny -
Leksykon leków
Priligy (chlorowodorek dapoksetyny) charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin, z biodostępnością wynoszącą średnio 42% (zakres 15-76%). Ekspozycja na lek (AUC i Cmax) wzrasta proporcjonalnie między dawkami 30 mg a 60 mg, a przy wielokrotnym podawaniu wartości AUC dla dapoksetyny i jej aktywnego metabolitu demetylodapoksetyny (DED) zwiększają się o około 50%. Spożycie posiłków wysokotłuszczowych powoduje umiarkowane zmiany farmakokinetyczne (spadek Cmax o 10%, wzrost AUC o 12%), które nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Dapoksetyna wiąże się z białkami osocza w ponad 99%, a jej objętość dystrybucji wynosi 162 L, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie i nerkach, z udziałem enzymów CYP2D6, CYP3A4 i FMO1, prowadząc do powstania nieaktywnych i aktywnych metabolitów, z których głównym aktywnym jest demetylodapoksetyna. Eliminacja przebiega dwufazowo, z okresem półtrwania około 1,5 godziny (faza początkowa) i 19 godzin (faza końcowa), a lek jest wydalany głównie w postaci metabolitów sprzężonych z moczem.
biodostępność substancji czynnej, chlorowodorek dapoksetyny, CYP2D6, CYP3A4, dapoksetyna, demetylodapoksetyna, dializoterapia, didemetylodapoksetyna, glukuronizacja, inhibitor CYP3A4, intensywny metabolizer CYP2D6, klirens kreatyniny, metabolizm dapoksetyny, metabolizm pierwszego przejścia, monooksygenaza flawinowa, N-demetylacja, N-oksydacja, objętość dystrybucji, polimorfizm CYP2D6, siarczanowanie, stężenie w osoczu krwi, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer CYP2D6, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby -
Leksykon leków
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa atomoksetyny wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych, genotoksycznych, karcynogennych oraz wpływu na płodność u ludzi. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano różnice gatunkowe w metabolizmie leku, a maksymalne tolerowane dawki powodowały ekspozycję porównywalną lub nieznacznie wyższą niż u ludzi wolno metabolizujących z udziałem CYP2D6 przy dawce maksymalnej 1,4 mg/kg mc./dobę. U młodych szczurów stwierdzono opóźnienia w rozwoju drożności pochwy oraz oddzielania napletka przy dawkach ≥10 mg/kg mc./dobę, a także zmniejszenie masy najądrza i liczby plemników, jednak bez wpływu na płodność. W badaniach teratogenności na królikach, przy dawkach do 100 mg/kg mc./dobę, odnotowano zmniejszenie liczby żywych płodów, wzrost wczesnej resorpcji oraz anomalie naczyniowe w jednym z trzech badań, przy czym dawka 30 mg/kg mc./dobę nie wywoływała działań niepożądanych.
atomoksetyna, atypowe pochodzenie tętnicy szyjnej, AUC, drożność pochwy, działanie teratogenne, genotoksyczność, intensywny metabolizer CYP2D6, karcynogenność, maksymalna zalecana dawka dobowa, masa najądrza, NOAEL, oddzielanie napletka, organogeneza, rozwój neurobehawioralny, teratogenność, tętnica podobojczykowa, toksyczność dawki wielokrotnej, wczesna resorpcja, wolny metabolizer CYP2D6
