reduktaza dihydrofoliowa
Reduktaza dihydrofoliowa (DHFR) to kluczowy enzym metaboliczny, który katalizuje redukcję dihydrofolianu (DHF) do tetrahydrofolianu (THF) przy użyciu NADPH jako kofaktora. Ten proces jest niezbędny dla syntezy puryn, tymidylanu i niektórych aminokwasów, co czyni DHFR krytycznym elementem metabolizmu folianów i syntezy DNA.
Znaczenie kliniczne reduktazy dihydrofoliowej wynika z jej roli jako celu terapeutycznego dla wielu leków. Metotreksat, powszechnie stosowany w leczeniu nowotworów, chorób autoimmunologicznych i łuszczycy, działa jako antagonista kwasu foliowego poprzez inhibicję DHFR. Podobnie trimetoprym, składnik antybiotyków, selektywnie hamuje bakteryjną DHFR, co czyni go skutecznym w leczeniu infekcji.
Mutacje w genie DHFR mogą prowadzić do oporności na leki u pacjentów onkologicznych i patogenów bakteryjnych. Badania nad strukturą i funkcją tego enzymu są kluczowe dla opracowywania nowych leków przeciwnowotworowych i antybiotyków, zwłaszcza w kontekście narastającej oporności na istniejące terapie.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kotrimoksazol – Interakcje
Kotrimoksazol, będący połączeniem sulfametoksazolu i trimetoprimu w stosunku 5:1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków. Trimetoprim może zawyżać stężenie kreatyniny w surowicy o około 10% poprzez zmniejszenie wydzielania kanalikowego (z 23% do 9%), bez wpływu na przesączanie kłębuszkowe. Istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi (zydowudyna – ryzyko mielosupresji, lamiwudyna – 40% wzrost ekspozycji), immunosupresyjnymi (cyklosporyna – przemijające pogorszenie funkcji nerek, azatiopryna – ryzyko ciężkich zaburzeń hematologicznych), oraz przeciwzakaźnymi (ryfampicyna – skrócenie okresu półtrwania trimetoprimu, pirymetamina >25 mg/tydzień – niedokrwistość megaloblastyczna). Kotrimoksazol nasila działanie warfaryny (wymaga ścisłego monitorowania INR), fenytoiny (wydłużenie okresu półtrwania, ryzyko toksyczności), digoksyny (zwiększenie stężenia u osób starszych), a także może nasilać hipoglikemię przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika i repaglinidu (wymaga monitorowania glikemii). Ponadto, stosowanie kotrimoksazolu z tiazydami i lekami wpływającymi na gospodarkę potasową (ACEI, ARB, spironolakton) zwiększa ryzyko trombocytopenii i hiperkaliemii, szczególnie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek.
antagoniści kwasu foliowego, blokery receptora angiotensynowego, choroby autoimmunologiczne, diuretyki oszczędzające potas, działanie hipoglikemizujące, działanie przeciwbakteryjne, glikozydy nasercowe, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, inhibitory ACE, klirens kreatyniny, kotrimoksazol, leki przeciwpadaczkowe, mielosupresja, niedokrwistość megaloblastyczna, parametry hematologiczne, pneumocystozowe zapalenie płuc, pochodne sulfonylomocznika, przesączanie kłębuszkowe, reduktaza dihydrofoliowa, stężenie kreatyniny, test radioimmunologiczny, trombocytopenia, warfaryna, zaburzenia hematologiczne