Interakcje leku
Urotrim 200 mg

Trimetoprim, substancja czynna leku Urotrim, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest monitorowanie pacjentów stosujących jednocześnie trimetoprim z lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryny (np. warfaryna), ze względu na ryzyko nasilenia działania przeciwzakrzepowego i zwiększonego ryzyka krwawień. Trimetoprim wydłuża okres półtrwania leków hipoglikemizujących (tolbutamid, repaglinid, rozyglitazon), co może prowadzić do hipoglikemii i wymaga ścisłej kontroli glikemii. Ponadto, lek nasila toksyczność i wydłuża okres półtrwania fenytoiny, co wymaga monitorowania jej stężenia w surowicy. Istotne jest także unikanie jednoczesnego stosowania trimetoprimu z lekami hamującymi czynność szpiku kostnego oraz z lekami mogącymi wywoływać hiperkaliemię (inhibitory ACE, sartany, diuretyki oszczędzające potas), ze względu na ryzyko supresji szpiku i hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Trimetoprim, substancja czynna leku Urotrim, wchodzi w interakcje z wieloma lekami, co wymaga szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego. Interakcje te mogą prowadzić do zmiany stężeń leków w osoczu, nasilenia działań niepożądanych lub zmniejszenia skuteczności terapeutycznej.1

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi i hipoglikemizującymi

Trimetoprim wykazuje istotny wpływ na działanie leków przeciwzakrzepowych. Nasila działanie leków z grupy kumaryny oraz hamuje metabolizm warfaryny, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień. Konieczne jest monitorowanie parametrów krzepnięcia i odpowiednia modyfikacja dawkowania leków przeciwzakrzepowych.2

W przypadku leków hipoglikemizujących, trimetoprim nasila działanie tolbutamidu oraz może zwiększać ekspozycję na repaglinid, prowadząc do ryzyka hipoglikemii. Dodatkowo wydłuża okres półtrwania rozyglitazonu, co może wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii przeciwcukrzycowej.3

Interakcje z lekami wpływającymi na układ krwiotwórczy

Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania trimetoprimu z lekami hamującymi czynność szpiku kostnego, gdyż może on nasilać ich działanie. Trimetoprim może również nasilać niedobory kwasu foliowego wywoływane przez inne leki, takie jak fenytoina, metotreksat, prymidon, barbiturany czy kwas p-aminosalicylowy.4

Interakcje z lekami przeciwdrgawkowymi

Trimetoprim istotnie wpływa na farmakokinetykę fenytoiny, wydłużając jej okres półtrwania i nasilając działanie przeciwdrgawkowe. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków wymagana jest ścisła obserwacja stanu pacjenta oraz systematyczne monitorowanie stężenia fenytoiny w surowicy krwi.5

Interakcje z lekami wpływającymi na gospodarkę elektrolitową

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania trimetoprimu z lekami mogącymi wywoływać hiperkaliemię. Dotyczy to przede wszystkim:6

Jednoczesne stosowanie trimetoprimu z powyższymi lekami może prowadzić do klinicznie istotnej hiperkaliemii, szczególnie u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek.

Interakcje z lekami wydzielanymi przez nerki

Gdy trimetoprim podawany jest równocześnie z lekami, które tworzą kationy w fizjologicznym pH i są częściowo wydalane przez nerki w mechanizmie czynnego wydzielania (np. prokainamid, amantadyna), może wystąpić kompetycyjne hamowanie tego procesu. Prowadzi to do zwiększenia stężenia w osoczu jednego lub obu stosowanych leków, co może nasilać ich działanie terapeutyczne, ale również zwiększać ryzyko działań niepożądanych.7

Interakcje z innymi lekami

Trimetoprim wchodzi w interakcje z wieloma innymi lekami, które wymagają uwagi klinicznej:8

  • Digoksyna – u pacjentów w podeszłym wieku przyjmujących jednocześnie trimetoprim i digoksynę może nastąpić zwiększenie stężenia digoksyny w surowicy
  • Lamiwudyna – trimetoprim powoduje 40% wzrost ekspozycji na lamiwudynę, natomiast lamiwudyna nie wpływa na farmakokinetykę trimetoprimu
  • Cyklosporyna – jednoczesne stosowanie może zwiększyć ryzyko uszkodzenia nerek
  • Ryfampicyna – może nasilić wydalanie trimetoprimu z organizmu, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność
  • Dapson – podawanie trimetoprimu z dapsonem powoduje podwyższenie stężenia w osoczu obydwu leków

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Trimetoprim może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych, co należy uwzględnić podczas interpretacji wyników diagnostycznych:9

Interakcje z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Urotrim nie opisano bezpośrednio interakcji z alkoholem, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu podczas terapii trimetoprimem z kilku powodów:

Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane trimetoprimu, szczególnie dotyczące układu pokarmowego. Może również wpływać na metabolizm leku w wątrobie, co potencjalnie modyfikuje jego stężenie w osoczu. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek lub wątroby, jednoczesne spożywanie alkoholu może dodatkowo zwiększać ryzyko toksycznego działania trimetoprimu.

Ponadto, alkohol może maskować niektóre objawy infekcji, co utrudnia ocenę skuteczności terapii. Dlatego zaleca się, aby pacjenci przyjmujący trimetoprim unikali spożywania alkoholu w trakcie leczenia.

Tabela interakcji

Lek/Substancja Rodzaj interakcji Mechanizm Możliwe skutki Poziom istotności Zalecenia kliniczne
Leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny, warfaryna Farmakokinetyczna Hamowanie metabolizmu warfaryny Zwiększone ryzyko krwawień Wysoki Monitorowanie INR, dostosowanie dawki
Tolbutamid, repaglinid, rozyglitazon Farmakokinetyczna Wydłużenie okresu półtrwania, zwiększenie ekspozycji Hipoglikemia Wysoki Monitorowanie glikemii, dostosowanie dawki
Leki hamujące czynność szpiku kostnego Farmakodynamiczna Addytywne działanie hamujące szpik Nasilona supresja szpiku Wysoki Monitorowanie morfologii, unikanie jednoczesnego stosowania
Fenytoina Farmakokinetyczna Wydłużenie okresu półtrwania fenytoiny Toksyczność fenytoiny Wysoki Monitorowanie stężenia fenytoiny, dostosowanie dawki
Inhibitory ACE, blokery receptora angiotensynowego, spironolakton Farmakodynamiczna Addytywny wpływ na retencję potasu Hiperkaliemia Wysoki Monitorowanie poziomu potasu, ostrożne dawkowanie
Prokainamid, amantadyna Farmakokinetyczna Kompetycyjne hamowanie czynnego wydzielania nerkowego Zwiększone stężenie w osoczu Umiarkowany Monitorowanie stężenia leków, dostosowanie dawki
Digoksyna Farmakokinetyczna Zmniejszenie wydalania digoksyny Zwiększone stężenie digoksyny (szczególnie u osób starszych) Wysoki Monitorowanie stężenia digoksyny, dostosowanie dawki
Lamiwudyna Farmakokinetyczna Zmniejszenie wydalania lamiwudyny 40% wzrost ekspozycji na lamiwudynę Umiarkowany Monitorowanie pod kątem działań niepożądanych
Cyklosporyna Farmakodynamiczna Synergistyczne działanie nefrotoksyczne Zwiększone ryzyko uszkodzenia nerek Wysoki Monitorowanie funkcji nerek, dostosowanie dawki
Ryfampicyna Farmakokinetyczna Indukcja enzymów wątrobowych Zmniejszone stężenie trimetoprimu Umiarkowany Rozważenie zwiększenia dawki trimetoprimu
Dapson Farmakokinetyczna Hamowanie wzajemnego metabolizmu Podwyższone stężenie obu leków w osoczu Umiarkowany Monitorowanie pod kątem toksyczności
Metotreksat, fenytoina, prymidon, barbiturany, kwas p-aminosalicylowy Farmakodynamiczna Nasilenie niedoboru kwasu foliowego Zwiększone ryzyko toksyczności hematologicznej Wysoki Monitorowanie morfologii, suplementacja kwasu foliowego
Alkohol Niespecyficzna Wpływ na metabolizm wątrobowy, nasilenie działań niepożądanych Nasilone działania niepożądane, zmniejszona skuteczność leczenia Niski do umiarkowanego Zalecane unikanie alkoholu podczas terapii
  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl