waskulopatia
Waskulopatia to ogólny termin medyczny określający schorzenia naczyń krwionośnych, które prowadzą do nieprawidłowości w ich strukturze i funkcji. Waskulopatie mogą dotyczyć tętnic, żył oraz naczyń włosowatych i manifestować się w różnych układach organizmu, powodując szereg poważnych powikłań zdrowotnych.
W zależności od lokalizacji i mechanizmu rozwoju, wyróżnia się kilka typów waskulopatii, w tym waskulopatię cukrzycową, waskulopatię mózgową, waskulopatię niedokrwienną czy waskulopatię przeszczepów. Patogeneza tych stanów obejmuje procesy zapalne, degeneracyjne, immunologiczne lub metaboliczne prowadzące do uszkodzenia śródbłonka naczyniowego, zwężenia światła naczyń, zakrzepicy lub zwiększonej przepuszczalności naczyń.
Diagnostyka waskulopatii opiera się na badaniach obrazowych (USG Doppler, angiografia, MRI), badaniach laboratoryjnych oraz ocenie klinicznej. Leczenie zależy od typu waskulopatii i obejmuje terapię przyczynową, leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe, poprawiające przepływ naczyniowy oraz w wybranych przypadkach interwencje chirurgiczne lub wewnątrznaczyniowe.
Waskulopatia stanowi istotny problem kliniczny, gdyż często prowadzi do niedokrwienia tkanek, zawałów, udarów oraz niewydolności narządowej. W praktyce klinicznej ważne jest wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia w celu zapobiegania powikłaniom naczyniowym i poprawy rokowania pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fingolimod Bluefish 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fingolimodu obejmowały różne gatunki zwierząt (myszy, szczury, psy, małpy) i wykazały, że głównymi narządami docelowymi są układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich na połączeniu oskrzelowo-pęcherzykowym) oraz serce (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego). U szczurów stwierdzono waskulopatię przy dawkach ≥0,15 mg/kg mc., co odpowiada około 4-krotności ekspozycji u ludzi po dawce terapeutycznej 0,5 mg/dobę. Badania rakotwórczości wykazały brak działania kancerogennego u szczurów do dawki 2,5 mg/kg mc. (50-krotność ekspozycji u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego w testach genotoksyczności.
chłoniak złośliwy, dojrzewanie płciowe, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź neurobehawioralna, przenikanie przez łożysko, przerost tkanki mięśniowej, przetrwały pień tętniczy, śmiertelność zarodka, układ limfatyczny, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zaburzenia neurobehawioralne, zwyrodnienie mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Chantico 0,5 mg
Przedkliniczne badania fingolimodu przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, małpy) wykazały toksyczne zmiany w układzie limfatycznym (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płucach (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich) oraz sercu (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego). U szczurów zaobserwowano waskulopatię przy dawkach ≥0,15 mg/kg (AUC około 4-krotności ekspozycji u ludzi po dawce 0,5 mg/dobę). Badania rakotwórczości wykazały brak działania u szczurów do 2,5 mg/kg (50-krotność ekspozycji ludzkiej), natomiast u myszy stwierdzono wzrost chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg (6-krotność ekspozycji ludzkiej). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego. Wpływ na płodność był nieistotny nawet przy dawkach do 10 mg/kg (150-krotność ekspozycji ludzkiej), jednak wykazano działanie teratogenne u szczurów przy dawkach ≥0,1 mg/kg (porównywalna ekspozycja do ludzkiej), objawiające się wadami wrodzonymi trzewnymi, takimi jak przetrwały pień tętniczy i wada przegrody komorowej. U królików dawki ≥1,5 mg/kg powodowały zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów oraz opóźnienia wzrostu przy dawce 5 mg/kg.
chłoniak złośliwy, dojrzewanie płciowe, działanie mutagenne i klastogenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, ekspozycja układowa, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź neurobehawioralna, przenikanie przez łożysko, przerost tkanki mięśniowej gładkiej, przetrwały pień tętniczy, śmiertelność zarodka, tkanka limfoidalna, toksyczność matczyna, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zaburzenia neurobehawioralne, zwyrodnienie mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fingolimod Reddy 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fingolimodu przeprowadzone na myszach, szczurach, psach i małpach wykazały istotne efekty na układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich), serce (ujemny efekt chronotropowy, zmiany degeneracyjne) oraz naczynia krwionośne (waskulopatia u szczurów przy dawce ≥0,15 mg/kg mc., co odpowiada około 4-krotności ekspozycji u ludzi po dawce 0,5 mg/dobę). Potencjał rakotwórczy oceniono w dwuletnich badaniach: u szczurów nie wykazano działania rakotwórczego przy dawkach do 2,5 mg/kg mc. (około 50-krotność ekspozycji u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. (około 6-krotność ekspozycji u ludzi). Fingolimod nie wykazywał działania genotoksycznego ani negatywnego wpływu na parametry płodności u zwierząt, nawet przy dawkach do 10 mg/kg mc. (około 150-krotność ekspozycji u ludzi).
chłoniak złośliwy, ciśnienie krwi, dawka terapeutyczna, dysfagia, działanie mutagenne, efekt chronotropowy ujemny, ekspozycja układowa, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź immunologiczna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, przerost tkanki mięśniowej gładkiej, przetrwały pień tętniczy, reakcja wzdrygnięcia, śmiertelność zarodka, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zaburzenia neurobehawioralne, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fingolimod Alvogen 0,5 mg
Badania przedkliniczne fingolimodu przeprowadzone na myszach, szczurach, psach i małpach wykazały toksyczne działanie leku na układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich), serce (negatywny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego) oraz naczynia krwionośne (waskulopatia u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg, co odpowiada około 4-krotności ekspozycji AUC u ludzi przy dawce 0,5 mg/dobę). Długoterminowe badania rakotwórczości wykazały brak działania kancerogennego u szczurów przy dawkach do 2,5 mg/kg (około 50-krotność ekspozycji AUC u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg (około 6-krotność ekspozycji AUC u ludzi). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego, a także nie wpływał na płodność szczurów nawet przy dawce 10 mg/kg (około 150-krotność ekspozycji AUC u ludzi).
chłoniak złośliwy, dojrzewanie płciowe, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, ekspozycja układowa, fingolimod, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź immunologiczna, potencjał rakotwórczy, przetrwały pień tętniczy, receptor sfingozyno-1-fosforanu, sekwestracja limfocytów, śmiertelność zarodka, ubytek przegrody międzykomorowej, waskulopatia, zaburzenia neurobehawioralne, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Golpimec 0,5 mg
Fingolimod wykazuje specyficzny profil toksyczności w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, obejmujący głównie układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich), serce (ujemny efekt chronotropowy, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego) oraz naczynia krwionośne (waskulopatia u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg mc.). Długoterminowe badania na szczurach nie wykazały działania rakotwórczego nawet przy dawkach do 2,5 mg/kg mc. (około 50-krotność ekspozycji u ludzi przy dawce 0,5 mg/dobę), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. Fingolimod nie wykazuje działania mutagennego ani klastogennego. W zakresie funkcji rozrodczych lek nie wpływa na płodność przy dawkach do 10 mg/kg mc., jednak wykazuje działanie teratogenne u szczurów już od 0,1 mg/kg mc., co odpowiada ekspozycji terapeutycznej u ludzi, manifestujące się wadami wrodzonymi takimi jak przetrwały pień tętniczy i wada przegrody komorowej.
chłoniak złośliwy, dojrzewanie płciowe, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, ekspozycja układowa, fingolimod, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź neurobehawioralna, potencjał kancerogenny, przerost tkanki mięśniowej, przetrwały pień tętniczy, śmiertelność zarodka i płodu, tkanka limfoidalna, toksyczność u młodocianych, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zaburzenia neurobehawioralne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fingolimod Aristo 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fingolimodu przeprowadzone na myszach, szczurach, psach i małpach wykazały istotne działania na układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich) oraz serce (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego). W badaniu 2-letnim na szczurach dawka 0,15 mg/kg (około 4-krotność ekspozycji AUC u ludzi przy dawce 0,5 mg/dobę) indukowała zmiany naczyniowe. Potencjał rakotwórczy oceniono na dwóch gatunkach: u szczurów przy dawce do 2,5 mg/kg (50-krotność AUC u ludzi) nie stwierdzono działania rakotwórczego, natomiast u myszy dawki ≥0,25 mg/kg (6-krotność AUC) zwiększały częstość chłoniaków złośliwych. Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego. Badania płodności u szczurów przy dawce do 10 mg/kg (150-krotność AUC) nie wykazały negatywnego wpływu na płodność i parametry nasienia.
chłoniak złośliwy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, ekspozycja układowa, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź immunologiczna, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, przenikanie łożyskowe, przerost tkanki mięśniowej, przetrwały pień tętniczy, rozwój pourodzeniowy, śmiertelność zarodkowo-płodowa, toksyczność leku, wada przegrody komorowej, wady wrodzone trzewne, waskulopatia, zaburzenia neurobehawioralne, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Fingolimod – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fingolimodu przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, małpy) wykazały istotne efekty toksyczne, zwłaszcza w obrębie układu limfatycznego (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuc (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich) oraz serca (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego). Szczury wykazały unikalną waskulopatię przy dawkach ≥0,15 mg/kg (około 4-krotność ekspozycji AUC u ludzi przy dawce 0,5 mg/dobę). Długoterminowe badania rakotwórczości nie wykazały działania kancerogennego u szczurów do dawki 2,5 mg/kg (50-krotność ekspozycji u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg (6-krotność ekspozycji u ludzi). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego, a także nie wpływał na płodność samców i samic szczurów nawet przy dawce 10 mg/kg (150-krotność ekspozycji u ludzi).
aberracja chromosomowa, AUC, chłoniak złośliwy, dawka terapeutyczna, dojrzewanie płciowe, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź neurobehawioralna, osłabiona odpowiedź immunologiczna, pokolenie F1, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa fingolimodu, przerost tkanki mięśniowej, przetrwały pień tętniczy, ruchliwość plemników, śmiertelność zarodka, wada przegrody komorowej, wada wrodzona trzewna, waskulopatia, zwyrodnienie mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Mieszana choroba tkanki łącznej – Patofizjologia i mechanizm
Mieszana choroba tkanki łącznej (MCTD) to rzadka, układowa choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się wysokim mianem przeciwciał anty-U1-RNP, szczególnie skierowanych przeciwko podjednostce 70 kDa kompleksu U1-RNP. Patogeneza MCTD obejmuje złożone mechanizmy immunologiczne, w tym bezpośrednie wiązanie autoprzeciwciał z komórkami śródbłonka, tworzenie kompleksów immunologicznych aktywujących kaskadę dopełniacza oraz stymulację limfocytów CD4+ do produkcji IL-1 i IL-6. Kluczową rolę odgrywają modyfikacje apoptotyczne białka U1-70kDa, które prowadzą do przełamania tolerancji immunologicznej, oraz aktywacja receptorów Toll-podobnych (TLR3, TLR7), co indukuje produkcję interferonów typu I (IFN-I) i IFN-γ, nasilając autoimmunizację. Genetycznie MCTD jest powiązana z allelami HLA-DRB1*04:01 i HLA-B*08, różniąc się od innych chorób tkanki łącznej, a polimorfizmy genów interferonowych i mikroRNA (np. miR-146a rs2910164) wpływają na podatność i fenotyp kliniczny choroby.
interferon gamma, interferon typu I, interleukina-1, interleukina-6, metylacja DNA, mieszana choroba tkanki łącznej, mikroRNA, nadciśnienie płucne, objaw Raynauda, przeciwciała anty-U1-RNP, receptory toll-podobne, reumatoidalne zapalenie stawów, sklerodaktylia, śródmiąższowa choroba płuc, sygnatura interferonowa, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, VEGF, waskulopatia, zapalenie opłucnej, zapalenie osierdzia, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fingolimod Richter 0,5 mg
Przedkliniczne badania fingolimodu na różnych gatunkach zwierząt wykazały istotne efekty farmakologiczne i toksykologiczne, które mają znaczenie dla bezpieczeństwa klinicznego leku. W układzie limfatycznym obserwowano limfopenię i zanik tkanki limfoidalnej, natomiast w płucach stwierdzono hipertrofię mięśni gładkich i przyrost masy. W sercu odnotowano ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia tętniczego oraz zmiany okołonaczyniowe i zwyrodnienie mięśnia sercowego. Waskulopatia występowała jedynie u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg mc., co odpowiada około 4-krotności ekspozycji AUC u ludzi po dawce 0,5 mg/dobę. Badania rakotwórczości wykazały brak działania kancerogennego u szczurów do dawki 2,5 mg/kg mc. (50-krotność AUC u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. (6-krotność AUC u ludzi). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego w testach genotoksyczności.
chłoniak złośliwy, dojrzewanie płciowe, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, ekspozycja układowa, fingolimod, genotoksyczność, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź neurobehawioralna, przenikanie do mleka, przenikanie przez łożysko, przerost tkanki mięśniowej gładkiej, przetrwały pień tętniczy, rakotwórczość, śmiertelność zarodka, teratogenność, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zaburzenia neurobehawioralne, zwyrodnienie mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zwężenie cieśni aorty – Epidemiologia
Zwężenie cieśni aorty (CoA) jest wrodzoną wadą serca stanowiącą 5-8% wszystkich wrodzonych wad, z częstością występowania około 4 na 10 000 żywych urodzeń, częściej u mężczyzn (stosunek płci około 2:1). Wada ta wykazuje silny komponent genetyczny, szczególnie w zespole Turnera (12-35% przypadków CoA), a także w innych zespołach genetycznych, takich jak Williamsa czy Noonana. CoA często współistnieje z innymi wadami serca, zwłaszcza z dwupłatkową zastawką aortalną (>70% pacjentów) oraz ubytkiem przegrody międzykomorowej. Diagnostyka prenatalna jest trudna, z czułością echokardiografii płodowej na poziomie 50-72%, a pulsoksymetria noworodkowa ma czułość około 80%, co wymaga wzmożonej czujności klinicznej i regularnych badań kontrolnych u noworodków z podejrzeniem CoA.
arteriopatia, dwupłatkowa zastawka aortalna, dysfunkcja komorowa, dysfunkcja rozkurczowa, echokardiografia płodowa, kompleks Shone’a, nadciśnienie maskowane, nadciśnienie tętnicze, przerost miocytów, pulsoksymetria, rekoarktacja, rezonans magnetyczny serca, tętniak, tętniak wewnątrzczaszkowy, tomografia komputerowa serca, ubytek przegrody międzykomorowej, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, waskulopatia, włóknienie, wrodzona wada serca, wstrząs kardiogenny, zespół Turnera, zwężenie cieśni aorty - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Efigalo 0,5 mg
Badania przedkliniczne fingolimodu przeprowadzone na myszach, szczurach, psach i małpach wykazały istotne efekty na układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich), serce (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego) oraz naczynia krwionośne (waskulopatia u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg, odpowiadających 4-krotności ekspozycji AUC u ludzi przy dawce 0,5 mg/dobę). W badaniach rakotwórczości nie stwierdzono działania u szczurów przy dawkach do 2,5 mg/kg (50-krotność AUC u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków przy dawkach ≥0,25 mg/kg (6-krotność AUC). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego. W zakresie rozrodczości nie wpływał na płodność szczurów nawet przy dawce 10 mg/kg (150-krotność AUC), jednak wykazano działanie teratogenne u szczurów przy dawkach ≥0,1 mg/kg (ekspozycja porównywalna do ludzkiej dawki terapeutycznej), z wadami wrodzonymi takimi jak przetrwały pień tętniczy i wada przegrody komorowej. U królików obserwowano zwiększoną śmiertelność zarodków przy dawkach ≥1,5 mg/kg oraz opóźnienia wzrostu przy 5 mg/kg, przy ekspozycji porównywalnej do ludzkiej.
chłoniak złośliwy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, fingolimod, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, naczynie krwionośne, odpowiedź immunologiczna, opóźnione dojrzewanie płciowe, potencjał rakotwórczy, przenikanie przez łożysko, przerost tkanki mięśniowej gładkiej, przetrwały pień tętniczy, reakcja wzdrygnięcia, śmiertelność zarodka i płodu, toksyczność zarodkowo-płodowa, układ limfatyczny, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Wklęsłe żebro – Leczenie
Wklęsłe żebro (pectus excavatum) to najczęstsza wrodzona deformacja klatki piersiowej, charakteryzująca się zapadnięciem mostka i przylegających chrząstek żebrowych. Leczenie zależy od stopnia deformacji i objawów klinicznych. W łagodnych przypadkach zaleca się leczenie zachowawcze, obejmujące fizjoterapię (ćwiczenia poprawiające postawę, wzmacniające mięśnie klatki piersiowej, pleców i brzucha oraz techniki oddechowe) oraz terapię vacuum bell, polegającą na stosowaniu urządzenia wytwarzającego podciśnienie przez około 4 godziny dziennie przez minimum 2 lata. Vacuum bell jest skuteczna u młodszych pacjentów z elastyczną ścianą klatki piersiowej i łagodną deformacją. Metoda Schroth, pierwotnie stosowana w skoliozie, również poprawia ruchomość klatki piersiowej i funkcję płuc. Wskazania do terapii zachowawczej obejmują łagodny do umiarkowanego stopień deformacji bez istotnych objawów klinicznych.
badanie czynnościowe płuc, chrząstka żebrowa, fizjoterapia, funkcja sercowo-naczyniowa, funkcja sercowo-płucna, hospitalizacja, implant silikonowy, koagulopatia, krioablacja, krwiak podskórny, metoda Schroth, MIRPE, parestezja, pectus excavatum, procedura Nussa, procedura Ravitcha, restrykcyjna choroba płuc, terapia próżniowa, vacuum bell therapy, waskulopatia, wklęsłe żebro, zaburzenie przewodzenia serca, zapadnięcie mostka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fingolimod Pharmaselect 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fingolimodu przeprowadzone na myszach, szczurach, psach i małpach wykazały wpływ leku na układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich), serce (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego) oraz naczynia krwionośne (waskulopatia u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg mc., odpowiadających około 4-krotności AUC u ludzi po dawce 0,5 mg/dobę). W badaniach rakotwórczości nie stwierdzono działania u szczurów do dawki 2,5 mg/kg mc. (~50-krotność AUC), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. (~6-krotność AUC). Nie wykazano działania mutagennego ani klastogennego. Fingolimod nie wpływał na płodność szczurów nawet przy dawce 10 mg/kg mc. (~150-krotność AUC), jednak wykazano działanie teratogenne u szczurów przy dawkach ≥0,1 mg/kg mc. (ekspozycja podobna do terapeutycznej u ludzi), objawiające się wadami wrodzonymi trzewnymi. U królików dawki ≥1,5 mg/kg mc. (ekspozycja podobna do terapeutycznej) powodowały zwiększoną śmiertelność zarodka i płodu oraz opóźnienia wzrostu.
chłoniak złośliwy, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, ekspozycja układowa, fingolimod, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź neurobehawioralna, płodność, przenikanie przez łożysko, przerost tkanki mięśniowej gładkiej, przetrwały pień tętniczy, śmiertelność zarodka, tkanka limfoidalna, wada przegrody komorowej, wady wrodzone trzewne, waskulopatia, zaburzenia neurobehawioralne, zwyrodnienie mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fingolimod Symphar 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fingolimodu przeprowadzone na myszach, szczurach, psach i małpach wykazały istotne działania na układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich), serce (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego) oraz naczynia krwionośne (waskulopatia u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg mc., co odpowiada około 4-krotności ekspozycji AUC u ludzi po dawce 0,5 mg/dobę). Dwuletnie badania rakotwórczości wykazały brak działania rakotwórczego u szczurów do dawki 2,5 mg/kg mc. (50-krotność ekspozycji AUC u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. (6-krotność ekspozycji AUC u ludzi). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego w testach genotoksyczności.
bodziec akustyczny, chłoniak złośliwy, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, ekspozycja terapeutyczna, ekspozycja układowa, fingolimod, genotoksyczność, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, przetrwały pień tętniczy, śmiertelność zarodkowa, stężenie osoczowe, tkanka limfoidalna, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zaburzenia neurobehawioralne - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół zapalny wielonarządowy u dzieci (mis-c) – Etiologia i przyczyny
Zespół zapalny wielonarządowy u dzieci (MIS-C) to rzadkie, ale poważne powikłanie poinfekcyjne związane z zakażeniem SARS-CoV-2, charakteryzujące się nadmierną, opóźnioną odpowiedzią immunologiczną prowadzącą do uogólnionego stanu zapalnego obejmującego serce, płuca, nerki, mózg, skórę, oczy i układ pokarmowy. Klinicznie MIS-C manifestuje się uporczywą gorączką, hipotensją, wstrząsem oraz objawami zapalenia wielonarządowego, często z limfopenią T CD4+ i CD8+ oraz podwyższonymi stężeniami cytokin prozapalnych (IL-1, IL-6, IL-8, IL-10, IL-17, IL-18, IFN, TNF). Diagnostycznie istotne jest odróżnienie MIS-C od choroby Kawasakiego i zespołu wstrząsu toksycznego, m.in. na podstawie wieku pacjentów (2-21 lat), profilu cytokinowego oraz związku czasowego z infekcją SARS-CoV-2, która poprzedza rozwój MIS-C o 2-6 tygodni. Epidemiologicznie około 87% dzieci z MIS-C ma dodatnie przeciwciała przeciw SARS-CoV-2, a ryzyko rozwoju zespołu po zakażeniu wynosi około 1 na 3000-4000 przypadków. W patogenezie podejrzewa się m.in. nadmierną aktywację limfocytów T przez superantygen w białku spike wirusa oraz powstawanie autoprzeciwciał przeciw antygenom sercowo-naczyniowym i śródbłonkowym, co prowadzi do uszkodzenia tkanek i zapalenia naczyń (waskulopatii). Czynniki genetyczne, w tym specyficzne typy HLA, oraz pochodzenie etniczne (afrokaraibskie, latynoskie, południowoazjatyckie) zwiększają podatność na MIS-C.
autoprzeciwciało, burza cytokinowa, choroba Kawasakiego, czynnik martwicy nowotworów, dysfunkcja mikronaczyniowa, gorączka, hipotensja, interleukina-1, kardiologia dziecięca, kardiomiocyt, kompleks immunologiczny, limfocyt T, limfocyt T CD4+, limfopenia, ludzki antygen leukocytarny, niewydolność wielonarządowa, obrzęk kończyn, pediatryczny wieloukładowy zespół zapalny, reumatologia, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, szczepionka mRNA, test PCR, test serologiczny, tętniak tętnicy wieńcowej, uszkodzenie śródbłonka, wariant Omikron, waskulopatia, wstrząs, wymaz z nosogardła, wysypka, zakażenie COVID-19, zakażenie SARS-CoV-2, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie spojówek, zespół wstrząsu toksycznego, zespół zapalny wielonarządowy u dzieci - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fenoxa 0,5 mg
Profil bezpieczeństwa fingolimodu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym na myszach, szczurach, psach i małpach. Wykazano wpływ leku na układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (hipertrofia mięśni gładkich w połączeniu oskrzelowo-pęcherzykowym), serce (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego) oraz naczynia krwionośne (waskulopatia u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg mc., co odpowiada około 4-krotności ekspozycji u ludzi po dawce terapeutycznej 0,5 mg/dobę). Badania rakotwórczości wykazały brak działania u szczurów przy dawkach do 2,5 mg/kg mc. (~50x ekspozycji u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano zwiększoną częstość chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. (~6x ekspozycji u ludzi). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego w testach genotoksyczności.
chłoniak złośliwy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt chronotropowy ujemny, fingolimod, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź neurobehawioralna, osłabiona odpowiedź immunologiczna, przenikanie przez łożysko, przerost tkanki mięśniowej gładkiej, przetrwały pień tętniczy, śmiertelność zarodka, toksyczność, układ limfatyczny, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zaburzenie neurobehawioralne, zanik tkanki limfoidalnej - Leksykon chorób i schorzeń
Dermatomyositis – Patofizjologia i mechanizm
Dermatomyositis (DM) to rzadkie, immunologicznie uwarunkowane zapalenie mięśni i skóry, zaliczane do idiopatycznych miopatii zapalnych. Patogeneza DM opiera się na humoralnym ataku przeciwciał na naczynia włosowate mięśni i śródbłonek tętniczek, z aktywacją dopełniacza (C3b, C4b, MAC C5b-C9) prowadzącą do uszkodzenia śródbłonka, niedokrwienia i martwicy włókien mięśniowych, szczególnie perifascykularnych. Charakterystyczne są autoprzeciwciała swoiste dla zapalenia mięśni (MSAs), takie jak anty-Mi-2, anty-MDA5, anty-TIF1, anty-NXP2 i anty-SAE, które mogą mieć rolę patogenną. Kluczową rolę odgrywa nadekspresja ścieżki interferonów typu I i II, prowadząca do stanu prozapalnego, nadekspresji MHC klasy I oraz dysfunkcji mitochondrialnej, co potwierdzają badania molekularne i immunohistochemiczne. W patogenezie uczestniczą limfocyty B, CD4+, komórki dendrytyczne plazmacytoidalne oraz neutrofile, a także cytokiny prozapalne, m.in. IL-17 i IL-6. Waskulopatia, zwłaszcza w młodzieńczej postaci DM (JDM), prowadzi do okluzji naczyń i niedokrwienia tkanek. DM u dorosłych wiąże się z ryzykiem nowotworów, szczególnie w kontekście autoprzeciwciał anty-TIF1γ.
autoprzeciwciało, choroba śródmiąższowa płuc, czynnik dopełniacza C3, dermatomyositis, dysfagia, dysfunkcja mitochondrialna, endomysium, idiopatyczna miopatia zapalna, inhibitor Janus kinazy, komórka dendrytyczna plazmacytoidalna, komórka NK, kompleks atakujący błonę, kompleks immunologiczny, limfocyt T CD8, neutrofil, niedokrwienie tkanek, przeciwciało anty-MDA5, przeciwciało anty-Mi-2, przeciwciało anty-NXP2, reaktywna forma tlenu, stres retikulum endoplazmatycznego, waskulopatia, włókno mięśniowe, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fingolimod Aurovitas 0,5 mg
Fingolimod wykazuje wielonarządową toksyczność w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, obejmującą limfopenię i zanik tkanki limfoidalnej, hipertrofię mięśni gładkich w płucach, ujemny efekt chronotropowy serca, wzrost ciśnienia tętniczego oraz zmiany naczyniowe przy dawkach ≥0,15 mg/kg mc. u szczurów (około 4-krotność ekspozycji u ludzi przy dawce 0,5 mg/dobę). Badania rakotwórczości wykazały brak działania rakotwórczego u szczurów do 2,5 mg/kg mc. (50-krotność ekspozycji ludzkiej), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. (6-krotność ekspozycji ludzkiej). Fingolimod nie wykazuje potencjału mutagennego ani klastogennego, a jego wpływ na płodność szczurów jest nieistotny nawet przy dawkach do 10 mg/kg mc. (150-krotność ekspozycji ludzkiej). Jednakże wykazano działanie teratogenne u szczurów przy dawkach ≥0,1 mg/kg mc. oraz u królików przy dawkach ≥1,5 mg/kg mc., przy ekspozycji zbliżonej do terapeutycznej u ludzi (0,5 mg/dobę), manifestujące się wadami serca i zwiększoną śmiertelnością zarodków.
badania genotoksyczności, chłoniak złośliwy, działanie teratogenne, efekt chronotropowy ujemny, fingolimod, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź immunologiczna, opóźnione dojrzewanie płciowe, płodność, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przenikanie przez łożysko, przerost tkanki mięśniowej gładkiej, przetrwały pień tętniczy, śmiertelność zarodka, układ limfatyczny, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zaburzenia neurobehawioralne, zanik tkanki limfoidalnej - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół churga-straussa – Patofizjologia i mechanizm
Eozynofilowe zapalenie naczyń z ziarniniakowatością (EGPA) to rzadka układowa waskulopatia charakteryzująca się zapaleniem małych i średnich naczyń, astmą oraz eozynofilią. Patogeneza EGPA opiera się na nieprawidłowej adaptacyjnej odpowiedzi immunologicznej, w szczególności nadaktywności limfocytów Th2, które wydzielają IL-5, IL-4 i IL-13, prowadząc do silnej eozynofilii. IL-5 stymuluje produkcję, dojrzewanie i aktywację eozynofili oraz hamuje ich apoptozę, co skutkuje uwalnianiem cytotoksycznych białek (ECP, EPO, EDN, MBP) odpowiedzialnych za uszkodzenie tkanek. W patogenezie istotną rolę odgrywają także limfocyty Th1, Th17 oraz limfocyty B, których udział potwierdza skuteczność terapii rytuksymabem. Występuje dychotomia kliniczna i patogenetyczna: u około 35% pacjentów obecne są MPO-ANCA, co wiąże się z uszkodzeniem śródbłonka i objawami kłębuszkowego zapalenia nerek oraz mononeuropatii, natomiast u 60% pacjentów ANCA jest negatywnych, a dominującym mechanizmem jest eozynofilowe zapalenie tkanek, zwłaszcza serca i przewodu pokarmowego.
allel HLA, antagonista receptora leukotrienowego, antybiotyk makrolidowy, astma, białko kationowe eozynofili, eotaksyna-3, eozynofilowe zapalenie naczyń z ziarniniakowatością, flutikazon, interleukina-5, karbamazepina, kłębuszkowe zapalenie nerek, limfocyt T pomocniczy, limfocyt Th17, limfocyt Th2, limfocyt Treg, limfopoetyna zrębu grasicy, martwica włóknikoidalna, mononeuropatia, mononeuropatia mnoga, montelukast, neurotoksyna eozynofilowa, peroksydaza eozynofilowa, plamica, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, przeciwciało ANCA, reaktywna forma tlenu, rytuksymab, salmeterol, waskulopatia, zafirlukast, zapalenie naczyń, zapalenie naczyń związane z ANCA, zespół Churga-Straussa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gaxenim 0,5 mg
Przedkliniczne badania fingolimodu przeprowadzone na myszach, szczurach, psach i małpach wykazały istotne efekty na układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich), serce (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego) oraz naczynia krwionośne (waskulopatia u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg mc., odpowiadających 4-krotności ekspozycji AUC u ludzi przy dawce 0,5 mg/dobę). W badaniach rakotwórczości nie stwierdzono działania u szczurów przy dawkach do 2,5 mg/kg mc. (50-krotność ekspozycji AUC u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. (6-krotność ekspozycji AUC). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego. W zakresie reprodukcji, lek nie wpływał na płodność szczurów nawet przy dawce 10 mg/kg mc. (150-krotność ekspozycji AUC), jednak wykazywał działanie teratogenne już od 0,1 mg/kg mc., co odpowiada ekspozycji terapeutycznej u ludzi, powodując wady wrodzone takie jak przetrwały pień tętniczy i wada przegrody komorowej.
chłoniak złośliwy, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt chronotropowy ujemny, ekspozycja układowa, fingolimod, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, maksymalna tolerowana dawka, mineralna gęstość kości, opóźnione dojrzewanie płciowe, osłabiona odpowiedź immunologiczna, potencjał rakotwórczy, przerost tkanki mięśniowej, przetrwały pień tętniczy, śmiertelność zarodka, toksyczność matczyna, wada przegrody komorowej, waskulopatia, węzeł chłonny, zaburzenie neurobehawioralne, zanik tkanki limfoidalnej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fingolimod SUN 0,5 mg
Przedkliniczne badania fingolimodu przeprowadzone na myszach, szczurach, psach i małpach wykazały istotne efekty na układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich), serce (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego) oraz naczynia krwionośne (waskulopatia przy dawkach ≥0,15 mg/kg mc., co odpowiada około 4-krotności ekspozycji u ludzi po dawce terapeutycznej 0,5 mg/dobę). W badaniach rakotwórczości u szczurów nie stwierdzono działania kancerogennego przy dawkach do 2,5 mg/kg mc. (około 50-krotność ekspozycji u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. (około 6-krotność ekspozycji u ludzi). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego, a także nie wpływał negatywnie na płodność szczurów nawet przy dawce 10 mg/kg mc. (około 150-krotność ekspozycji u ludzi).
Badania teratogenności wykazały działanie teratogenne u szczurów przy dawkach ≥0,1 mg/kg mc., co odpowiada ekspozycji terapeutycznej u ludzi, manifestujące się wadami wrodzonymi takimi jak przetrwały pień tętniczy i wada przegrody komorowej. U królików obserwowano zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów przy dawkach ≥1,5 mg/kg mc. oraz zmniejszenie liczby żywych płodów przy dawce 5 mg/kg mc., przy ekspozycji porównywalnej do ludzkiej. Fingolimod przenika przez łożysko i do mleka w stężeniach 2-3-krotnie wyższych niż w osoczu matki. U młodych szczurów stwierdzono opóźnione dojrzewanie płciowe, osłabioną odpowiedź immunologiczną oraz zmiany w mineralnej gęstości kości i zaburzenia neurobehawioralne przy dawkach ≥1,5 mg/kg mc. Wyniki podkreślają konieczność monitorowania układu sercowo-naczyniowego, immunologicznego oraz przeciwwskazania do stosowania fingolimodu w ciąży.
chłoniak złośliwy, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, ekspozycja układowa, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, przenikanie przez łożysko, przerost tkanki mięśniowej, przetrwały pień tętniczy, sekwestracja limfocytów, śmiertelność zarodka, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zaburzenia neurobehawioralne, zwyrodnienie mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fingolimod Zentiva 0,5 mg
Bezpieczeństwo stosowania fingolimodu zostało szczegółowo ocenione w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, psach i małpach. Wykazano wpływ leku na układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy i hipertrofia mięśni gładkich), serce (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego) oraz naczynia krwionośne (waskulopatia u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg mc., odpowiadających około 4-krotności ekspozycji AUC u ludzi po dawce 0,5 mg/dobę). Potencjał rakotwórczy wykazał różnice gatunkowe: brak działania rakotwórczego u szczurów przy dawkach do 2,5 mg/kg mc. (około 50-krotność ekspozycji AUC u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg mc. (około 6-krotność ekspozycji AUC u ludzi). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego, a także nie wpływał na płodność samców i samic szczura nawet przy dawce 10 mg/kg mc. (około 150-krotności ekspozycji AUC u ludzi).
chłoniak złośliwy, dojrzewanie płciowe, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, ekspozycja układowa, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź neurobehawioralna, przenikanie przezłożyskowe, przerost tkanki mięśniowej, przetrwały pień tętniczy, śmiertelność zarodkowa, tkanka limfoidalna, toksyczność matczyna, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zaburzenia neurobehawioralne, zwyrodnienie mięśnia sercowego