profil bezpieczeństwa fingolimodu
Fingolimod to lek z grupy modulatorów receptora fosforanowego sfingozyny-1 (S1P), stosowany w leczeniu rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego (RRMS). Jego profil bezpieczeństwa wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na potencjalne działania niepożądane.
Najczęstsze działania niepożądane fingolimodu obejmują: infekcje wirusowe (głównie grypa i zakażenia herpeswirusami), bradykardię i zaburzenia przewodzenia (szczególnie po pierwszej dawce), limfopenię, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, bóle głowy, kaszel, biegunkę oraz ból pleców. U pacjentów przyjmujących fingolimod opisywano również przypadki obrzęku plamki żółtej, dlatego zaleca się badania okulistyczne.
Ze względu na swój mechanizm działania, fingolimod zwiększa ryzyko infekcji, w tym ciężkich zakażeń oportunistycznych. Szczególną czujność należy zachować w odniesieniu do postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML). Rzadkimi, ale poważnymi powikłaniami leczenia mogą być limfomy i inne nowotwory złośliwe. W trakcie terapii tym lekiem raportowano również przypadki encefalopatii i zespołu odwracalnej tylnej encefalopatii.
Przed rozpoczęciem leczenia fingolimodem konieczne jest przeprowadzenie kompleksowej oceny stanu zdrowia pacjenta, w tym badań kardiologicznych, pełnej morfologii krwi, oceny funkcji wątroby oraz statusu immunologicznego wobec wirusa ospy wietrznej. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego, niestabilną dławicą piersiową, udarem, przejściowym atakiem niedokrwiennym, niewyrównaną niewydolnością serca oraz z ciężkimi zaburzeniami rytmu serca.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Fingolimod – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fingolimodu przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, małpy) wykazały istotne efekty toksyczne, zwłaszcza w obrębie układu limfatycznego (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuc (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich) oraz serca (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego). Szczury wykazały unikalną waskulopatię przy dawkach ≥0,15 mg/kg (około 4-krotność ekspozycji AUC u ludzi przy dawce 0,5 mg/dobę). Długoterminowe badania rakotwórczości nie wykazały działania kancerogennego u szczurów do dawki 2,5 mg/kg (50-krotność ekspozycji u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków złośliwych przy dawkach ≥0,25 mg/kg (6-krotność ekspozycji u ludzi). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego, a także nie wpływał na płodność samców i samic szczurów nawet przy dawce 10 mg/kg (150-krotność ekspozycji u ludzi).
aberracja chromosomowa, AUC, chłoniak złośliwy, dawka terapeutyczna, dojrzewanie płciowe, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, odpowiedź neurobehawioralna, osłabiona odpowiedź immunologiczna, pokolenie F1, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa fingolimodu, przerost tkanki mięśniowej, przetrwały pień tętniczy, ruchliwość plemników, śmiertelność zarodka, wada przegrody komorowej, wada wrodzona trzewna, waskulopatia, zwyrodnienie mięśnia sercowego