rak oskrzelikowo-pęcherzykowy
Rak oskrzelikowo-pęcherzykowy (adenocarcinoma bronchioloalveolare) to podtyp raka płuca wywodzący się z komórek nabłonka oskrzelików i pęcherzyków płucnych. W klasyfikacji WHO z 2015 roku termin ten został zastąpiony przez określenie „rak płuca typu śluzotwórczego z zajęciem pęcherzyków” (mucinous adenocarcinoma with lepidic spread).
Charakterystyczną cechą tego nowotworu jest wzrost wzdłuż istniejących struktur płucnych (wzrost lepidic) bez niszczenia podścieliska. Guz często rozwija się wieloogniskowo, może szerzyć się drogą przestrzeni powietrznych i powodować rozsiew śródpłucny. Klinicznie może manifestować się kaszlem z dużą ilością wydzieliny (bronchorrhea) i stopniowo postępującą dusznością.
W obrazie radiologicznym rak oskrzelikowo-pęcherzykowy często prezentuje się jako zmiany o charakterze matowej szyby, guzki lub obszary konsolidacji. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (TK klatki piersiowej), bronchoskopii oraz badaniu histopatologicznym materiału pobranego podczas biopsji. Obecność mutacji EGFR jest częstsza w tym podtypie raka płuca niż w innych, co ma znaczenie dla wyboru terapii celowanej.
Leczenie zależy od stopnia zaawansowania choroby i obejmuje resekcję chirurgiczną we wczesnych stadiach oraz chemioterapię, radioterapię i terapie ukierunkowane molekularnie w bardziej zaawansowanych przypadkach. Rokowanie jest zwykle lepsze niż w innych typach niedrobnokomórkowego raka płuca, jednak wieloogniskowy charakter zmian często utrudnia całkowitą resekcję, co wpływa na wyniki leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Atelektaza – Etiologia i przyczyny
Atelektaza to patologiczne zapadnięcie się części lub całego płuca, prowadzące do zaburzeń wymiany gazowej, wynikające z trzech głównych mechanizmów: zwiększonego ciśnienia opłucnowego, obniżonego ciśnienia pęcherzykowego oraz dysfunkcji surfaktantu. Wyróżnia się atelektazę obturacyjną, spowodowaną niedrożnością dróg oddechowych przez czopy śluzowe, ciała obce, krew, ropę, nowotwory oskrzeli czy ucisk zewnętrzny (np. powiększone węzły chłonne, tętniak aorty), oraz atelektazę nieobturacyjną, obejmującą podtypy takie jak kompresyjna (np. wysięk opłucnowy, odma opłucnowa, guzy śródmiąższowe), adhezyjna (zaburzenia surfaktantu w ARDS, chorobie błon szklistych, mocznicy) i bliznowaciejąca (idiopatyczne włóknienie płuc, gruźlica, zakażenia grzybicze). Specyficzne formy to m.in. atelektaza zastępcza, relaksacyjna, okrągła oraz zespół środkowego płata (Brocka).
astma, atelektaza, atelektaza kompresyjna, atelektaza obturacyjna, atelektaza pooperacyjna, azbestoza, bakteryjne zapalenie płuc, bezdech senny, choroba błon szklistych, COVID-19, dyskineza rzęsek, gruźlica płuc, hipoksemia, idiopatyczne włóknienie płuc, intubacja dotchawicza, kardiomegalia, martwicze zapalenie płuc, mukowiscydoza, odma opłucnowa, pęcherzyk płucny, rak oskrzelikowo-pęcherzykowy, rak płaskonabłonkowy, rozedma płuc, surfaktant płucny, tętniak aorty, tracheobronchomalacja, wentylacja mechaniczna, węzeł chłonny, wodobrzusze, wymiana gazowa, wysięk opłucnowy, zakażenie grzybicze, zapadnięcie płuca, zatorowość płucna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwłóknienie popromienne