zaburzenie pigmentacji skóry

Zaburzenia pigmentacji skóry obejmują szereg schorzeń charakteryzujących się nieprawidłowym zabarwieniem skóry, które może przejawiać się zarówno hiperpigmentacją (nadmierną pigmentacją), jak i hipopigmentacją (zmniejszoną pigmentacją). Podstawowym barwnikiem odpowiedzialnym za kolor skóry jest melanina, produkowana przez melanocyty znajdujące się w warstwie podstawnej naskórka.

Wśród najczęstszych zaburzeń hiperpigmentacyjnych wyróżnia się ostudę (melasma), plamy posłoneczne (lentigines), piegi oraz przebarwienia pozapalne. Zaburzenia hipopigmentacyjne obejmują natomiast bielactwo (vitiligo), albinizm oraz plamy odbarwieniowe. Etiologia tych schorzeń jest złożona i może obejmować czynniki genetyczne, hormonalne, autoimmunologiczne, metaboliczne oraz środowiskowe, z których ekspozycja na promieniowanie UV ma szczególne znaczenie.

Diagnostyka zaburzeń pigmentacyjnych opiera się głównie na badaniu dermatoskopowym oraz, w wybranych przypadkach, badaniu histopatologicznym. W leczeniu stosuje się różnorodne metody, w tym miejscowe środki depigmentujące (np. hydrochinon, retinoidy, kwas azelainowy), peelingi chemiczne, laseroterapię, krioterapię oraz fotoprotekcję. Kluczowym elementem postępowania jest identyfikacja i eliminacja czynników wywołujących oraz odpowiednia ochrona przeciwsłoneczna.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Chlorochinaldol – Działania niepożądane

Chlorochinaldol, będący chlorowcopochodną chinoliny, wykazuje różnorodne działania niepożądane zależne od drogi podania i postaci farmaceutycznej. Najczęściej obserwowane objawy skórne przy stosowaniu maści (np. Chlorchinaldin) to przemijające podrażnienie, wysuszenie, zaczerwienienie, świąd, pieczenie oraz kontaktowe zapalenie skóry. Preparaty złożone, takie jak Chlorchinaldin H zawierający hydrokortyzon, niosą dodatkowe ryzyko działań niepożądanych charakterystycznych dla glikokortykosteroidów, w tym zaników skóry, teleangiektazji, zaburzeń pigmentacji, zmian trądzikopodobnych oraz nadkażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, szczególnie przy stosowaniu pod opatrunkiem zamkniętym. Tabletki do ssania i dopochwowe (Gynalgin) mogą powodować podrażnienie błon śluzowych, świąd, reakcje alergiczne oraz objawy ogólnoustrojowe, takie jak bóle głowy, zaburzenia psychiczne, żołądkowo-jelitowe, mięśniowo-szkieletowe i metaboliczne. Szczególnie istotnym zagrożeniem jest podostra neuropatia rdzeniowo-wzrokowa, mogąca wystąpić przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek chlorowcopochodnych chinoliny, manifestująca się zaburzeniami czucia, osłabieniem mięśniowym, bólami i zaburzeniami widzenia.
chlorochinaldol, chlorowcopochodna chinoliny, ciemne zabarwienie moczu, dermatitis perioralis, glikokortykosteroid, hydrokortyzon, kontaktowe zapalenie skóry, kurczowy ból brzucha, metronidazol, nadkażenie grzybicze, nieprawidłowe doznanie czuciowe, odczyn alergiczny, podostra neuropatia rdzeniowo-wzrokowa, podrażnienie błony śluzowej, pokrzywka, reakcja uczuleniowa, rozszerzenie naczyń, teleangiektazja, upławy, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie pigmentacji skóry, zaburzenie widzenia, zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zanikowe zapalenie skóry, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrocortisonum Amara 5 mg/g

Hydrokortyzon octan w kremie Hydrocortisonum Amara (5 mg/g) może powodować liczne działania niepożądane, zwłaszcza przy aplikacji na twarz, fałdy skórne, pod opatrunkiem okluzyjnym lub na dużą powierzchnię skóry, co zwiększa jego wchłanianie. Do najczęstszych miejscowych działań należą zmiany zanikowe skóry (np. ścieńczenie naskórka), rozstępy, teleangiektazje, zaburzenia pigmentacji (hiper- lub hipopigmentacja) oraz nadmierne owłosienie (hirsutyzm). Reakcje nadwrażliwości, takie jak świąd, pieczenie i wysypka, występują niezbyt często, a u dzieci ryzyko działań niepożądanych jest wyższe, zwłaszcza przy stosowaniu opatrunków okluzyjnych. W trakcie terapii możliwe jest także zaostrzenie pierwotnych objawów chorobowych lub pojawienie się nowych reakcji skórnych, np. trądziku posteroidowego czy zapalenia okołoustnego.
fałd skórny, farmakonadzór, glikol propylenowy, hiperpigmentacja, hirsutyzm, Hydrocortisonum Amara, hydrokortyzon octan, kortykosteroid, opatrunek okluzyjny, opatrunek zamknięty, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, parahydroksybenzoesan, reakcja nadwrażliwości, rozstęp, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ścieńczenie naskórka, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, zaburzenie pigmentacji skóry, zanik skóry, zapalenie okołoustne
Leksykon substancji czynnych
Kwas salicylowy – Działania niepożądane

Kwas salicylowy, stosowany miejscowo w dermatologii, wykazuje działania niepożądane głównie o charakterze miejscowym, związane z jego właściwościami keratolitycznymi i drażniącymi. Najczęstsze objawy to podrażnienie skóry (pieczenie, zaczerwienienie, ból), stany zapalne, suchość, nadżerki oraz przemijające przebarwienia. Reakcje alergiczne, takie jak alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, świąd, rumień, pęcherze, obrzęk i wykwity pokrzywkowe, mogą wystąpić zarówno w miejscu aplikacji, jak i poza nim. Długotrwałe stosowanie, wysokie stężenia (np. 400 mg/g w preparatach na odciski), aplikacja na duże powierzchnie lub uszkodzoną skórę zwiększają ryzyko działań niepożądanych, w tym ogólnoustrojowych, zwłaszcza u dzieci. Preparaty złożone zawierające kwas salicylowy i kortykosteroidy mogą dodatkowo powodować zmiany atroficzne skóry, rozstępy, teleangiektazje, trądzik steroidowy oraz zaburzenia pigmentacji i gojenia ran.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, hirsutyzm, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kwas salicylowy, lek przeciwhistaminowy, maceracja skóry, nadżerka, nieostre widzenie, obrzęk, opatrunek okluzyjny, pęcherz skórny, podrażnienie skóry, pokrzywka, przebarwienie skóry, przewlekłe zapalenie skóry, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rozstępy skórne, rumień, świąd, teleangiektazja, trądzik steroidowy, wchłanianie ogólnoustrojowe, właściwości keratolityczne, zaburzenie pigmentacji skóry, zanik naskórka, zapalenie skóry, zapalenie skóry wokół ust, złuszczanie skóry, zmiany trądzikopodobne
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hydrokortyzon Allefin 5 mg/g

Hydrokortyzon Allefin w kremie o stężeniu 5 mg/g hydrokortyzonu octanu posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed zastosowaniem. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na hydrokortyzon lub substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetylowy (42 mg/g), alkohol stearylowy (42 mg/g), glikol propylenowy (30 mg/g), metylu parahydroksybenzoesan (2,6 mg/g) oraz propylu parahydroksybenzoesan (1,3 mg/g), które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub podrażnienia. Preparat jest przeciwwskazany w zakażeniach skórnych bakteryjnych, wirusowych (np. opryszczka, ospa wietrzna) i grzybiczych, a także przy współistniejącej grzybicy układowej, ze względu na ryzyko nasilenia infekcji i maskowania objawów. Ponadto, nie powinien być stosowany w chorobach skóry takich jak trądzik zwykły i różowaty, dermatitis perioralis, atrofia skóry, zmiany nowotworowe i przednowotworowe oraz zmiany gruźlicze skóry, gdzie może pogarszać przebieg choroby lub nasilać objawy.
dermatologia, działanie niepożądane układowe, efekt okluzyjny, efekt z odbicia, fototyp skóry, gruźlica skóry, grzybica układowa, hydrokortyzon octan, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość, nowotwór skóry, opryszczka, ospa wietrzna, otwarta rana, owrzodzenie skóry, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna kontaktowa, reakcja skórna, rozstęp, stan przednowotworowy skóry, tachyfilaksja, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, trądzik zwykły, uszkodzenie bariery naskórkowej, zaburzenie pigmentacji skóry, zaćma, zakażenie bakteryjne skóry, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie wirusowe skóry, zanik skóry, zapalenie skóry wokół ust
Leksykon substancji czynnych
Kwas 5-aminolewulinowy – Działania niepożądane

Kwas 5-aminolewulinowy (5-ALA), stosowany w terapii fotodynamicznej z użyciem plastrów Alacare, wiąże się z wysokim ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, głównie o charakterze miejscowym. U 99% pacjentów obserwuje się reakcje fototoksyczne w miejscu aplikacji, takie jak rumień, świąd, ból, oparzenia oraz złuszczanie się skóry. Objawy te pojawiają się zarówno przed naświetlaniem (u około 33% pacjentów), jak i w trakcie terapii, gdzie w około 1% przypadków konieczne jest przerwanie naświetlania z powodu nasilenia dolegliwości. Po zakończeniu terapii utrzymują się one zwykle przez 1-2 tygodnie, choć mogą trwać dłużej. Wśród działań niepożądanych poza miejscem leczenia najczęściej występują bóle głowy (<10% pacjentów). W tabeli częstości działań niepożądanych dominują objawy bardzo częste (≥1/10) takie jak rumień, łuszczenie się skóry, ból i świąd, a także częste (≥1/100, <1/10) krwawienia, nadżerki i przebarwienia skóry. Rzadziej (≥1/1000, <1/100) obserwuje się oparzenia, zakażenia oraz zmiany pigmentacyjne skóry.
aminotransferaza alaninowa, ból głowy, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, krwawienie z nosa, kwas 5-aminolewulinowy, nadżerka, oparzenie, przebarwienie skórne, reakcja fototoksyczna, ropne zapalenie skóry, rumień, strup, terapia fotodynamiczna, zaburzenie pigmentacji skóry, złuszczanie skóry
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Monobenzone VIS 200 mg/g

Monobenzone VIS to maść zawierająca 200 mg eteru monobenzylowego hydrochinonu na 1 g produktu, stosowana w leczeniu hiperpigmentacji skóry oraz w terapii depigmentacyjnej u pacjentów z rozległym bielactwem (vitiligo). Substancja czynna działa poprzez hamowanie tyrozynazy, kluczowego enzymu w syntezie melaniny, co prowadzi do zmniejszenia produkcji pigmentu. Wskazaniem do terapii jest zarówno redukcja przebarwień wynikających z nadmiernej melanogenezy, jak i depigmentacja prawidłowo zabarwionych obszarów skóry u chorych z bielactwem obejmującym powyżej 50% powierzchni ciała, zwłaszcza gdy konwencjonalne metody repigmentacji zawiodły. Leczenie wymaga ścisłego nadzoru dermatologicznego oraz dokładnej oceny rozległości zmian, lokalizacji, historii leczenia i wpływu zaburzeń pigmentacji na jakość życia pacjenta.
bielactwo, depigmentacja skóry, dermatoza, działanie depigmentacyjne, fotoprotekcja, hiperpigmentacja skóry, melanina, melanocyt, monobenzon, promieniowanie UV, przebarwienie skóry, reakcja alergiczna, repigmentacja, rozległe bielactwo, synteza melaniny, tyrozynaza, vitiligo, wskazanie dermatologiczne, zaburzenie pigmentacji skóry

zaburzenie pigmentacji skóry

Powiązane wpisy

Chlorochinaldol – Działania niepożądane

Działania niepożądane – Hydrocortisonum Amara 5 mg/g

Kwas salicylowy – Działania niepożądane

Przeciwwskazania – Hydrokortyzon Allefin 5 mg/g

Kwas 5-aminolewulinowy – Działania niepożądane

Wskazania do stosowania – Monobenzone VIS 200 mg/g