zapalenie okołoustne
Zapalenie okołoustne (cheilitis, perioral dermatitis) to stan zapalny skóry wokół ust charakteryzujący się zaczerwienieniem, złuszczaniem, pękaniem i podrażnieniem. Dotyczy najczęściej czerwieni wargowej oraz skóry otaczającej usta w promieniu 1-2 cm. Zmiany mogą obejmować zarówno górną, jak i dolną wargę.
Etiologia zapalenia okołoustnego jest zróżnicowana i obejmuje czynniki kontaktowe (kosmetyki, pasta do zębów zawierająca fluor, instrumenty muzyczne), infekcyjne (Candida albicans, Staphylococcus aureus, wirus opryszczki), alergiczne, niedoborowe (witaminy z grupy B, żelazo) oraz autoimmunologiczne. Często występuje w przebiegu atopowego zapalenia skóry.
Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować miejscowe preparaty przeciwzapalne, przeciwgrzybicze lub przeciwbakteryjne. W przypadkach opornych stosuje się leki immunomodulujące lub krótkotrwale miejscowe kortykosteroidy. Istotne jest wyeliminowanie czynników drażniących i odpowiednie nawilżanie ust. Nieleczone zapalenie okołoustne może prowadzić do znacznego dyskomfortu, problemów z jedzeniem i mówieniem oraz zakażeń wtórnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Locoid 1 mg/g
Preparat Locoid w postaci kremu zawiera 17-maślan hydrokortyzonu w stężeniu 1 mg/g i jest przeciwwskazany do stosowania na zmiany skórne o etiologii infekcyjnej, w tym bakteryjnej (np. kiła, gruźlica), wirusowej (ospa wietrzna, opryszczka, półpasiec), grzybiczej oraz pasożytniczej. Kortykosteroid może maskować objawy infekcji, obniżać lokalną odpowiedź immunologiczną i prowadzić do rozprzestrzeniania się patogenów. Ponadto, nie należy aplikować leku na owrzodzenia skóry i otwarte rany ze względu na ryzyko opóźnienia gojenia i zwiększonego wchłaniania substancji czynnej. Preparat jest również przeciwwskazany w przypadku zapalenia skóry wokół ust (dermatitis perioralis), trądziku pospolitego oraz trądziku różowatego, gdyż może nasilać objawy tych schorzeń i pogarszać stan skóry.
badanie dermatologiczne, farmakoterapia dermatologiczna, gruźlica skóry, infekcja wirusowa, kiła, kortykosteroid, maślan hydrokortyzonu, nadwrażliwość, opryszczka, ospa wietrzna, owrzodzenie skóry, półpasiec, reakcja alergiczna, trądzik pospolity, trądzik różowaty, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zapalenie okołoustne, zapalenie skóry wokół ust, zarażenie pasożytnicze - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrocortisonum oceanic 5 mg/g
Hydrokortyzon octan w kremie do stosowania miejscowego może powodować liczne działania niepożądane, zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe, szczególnie przy długotrwałej terapii, stosowaniu na dużą powierzchnię skóry, w obrębie fałdów skórnych, na twarzy lub pod opatrunkiem okluzyjnym. Do najczęstszych miejscowych działań należą zmiany zanikowe skóry (atrofia), rozstępy, teleangiektazje, reakcje nadwrażliwości (rumień, świąd, pieczenie), zmiany pigmentacji, hirsutyzm, trądzik posteroidowy oraz opóźnione gojenie ran. U dzieci, ze względu na większą absorpcję leku przez cienką i delikatną skórę oraz wyższy stosunek powierzchni ciała do masy, ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w tym zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespołu Cushinga i zaburzeń wzrostu, jest szczególnie wysokie. W przypadku reakcji alergicznych, takich jak znaczny rumień, świąd czy obrzęk, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii.
alkohol cetostearylowy, atrofia skóry, fałd skórny, glikol propylenowy, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, hirsutyzm, hydrokortyzon octan, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadwrażliwość skóry, niewydolność kory nadnerczy, opatrunek zamknięty, opóźnione gojenie ran, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, rozstępy, supresja nadnerczy, teleangiektazje, trądzik posteroidowy, zanik skóry, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Klobetazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Klobetazol propionian jest silnym kortykosteroidem do stosowania miejscowego, którego terapia powinna być ograniczona do 2 tygodni w przypadku preparatu Clobederm oraz do 4 tygodni dla Dermovate i Infilea. Przekroczenie zalecanego czasu stosowania wymaga rozważenia terapii słabszym kortykosteroidem oraz monitorowania funkcji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza poprzez oznaczanie kortyzolu we krwi i moczu po stymulacji ACTH. Długotrwałe lub szerokie stosowanie zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak obrzęki, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemia, immunosupresja oraz objawy hiperkortyzolizmu (zespół Cushinga). Nagłe odstawienie leku może prowadzić do niedoborów glikokortykosteroidów, dlatego konieczne jest stopniowe zmniejszanie dawki. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci, u których ryzyko zahamowania wzrostu i rozwoju oraz zespołu Cushinga jest wyższe ze względu na większy stosunek powierzchni ciała do masy ciała; leczenie u dzieci powyżej 12 lat powinno być krótkotrwałe i pod ścisłą kontrolą lekarską.
centralna chorioretinopatia surowicza, dysfagia, egzema, glikol propylenowy, hiperglikemia, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, kortyzol, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwgrzybiczny, liszaj rumieniowaty przewlekły, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, martwicze zapalenie powięzi, metotreksat, mięsak Kaposiego, mykofenolan mofetylu, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość miejscowa, niedobór glikokortykosteroidów, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, parahydroksybenzoesan metylu, teleangiektazja, zaćma, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrokortyzon Allefin Max 10 mg/g
Stosowanie miejscowe kremów zawierających hydrokortyzonu octan, zwłaszcza przez okres przekraczający 14 dni, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, głównie dermatologicznymi. Do najczęstszych należą zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, opóźnienie gojenia ran, trądzik posteroidowy, zaczerwienienie oraz nadmierna suchość skóry. Długotrwała terapia może również prowadzić do rozstępów, plamicy posteroidowej, alergii kontaktowej, nadmiernego owłosienia, wybroczyn oraz zapalenia okołoocznego. Ponadto, hydrokortyzon zwiększa ryzyko infekcji bakteryjnych, grzybiczych (dermatofitozy, kandydozy) oraz wirusowych (np. aktywacja opryszczki), a także wtórnych zakażeń na zmienionej skórze. W zakresie naczyń krwionośnych obserwuje się powierzchowne rozszerzenie naczyń i wybroczyny. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu w okolicy oczu, gdzie możliwe są poważne powikłania okulistyczne, takie jak jaskra i zaćma, a także nieostre widzenie (częstość ≥1/1000 do <1/100).
alergia kontaktowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukromocz, działanie immunosupresyjne, hiperglikemia, hirsutyzm, hydrokortyzon octan, jaskra, kandydoza, nadkażenie bakteryjne, opatrunek okluzyjny, opóźnione gojenie ran, plamica posteroidowa, rozstępy, supresja osi HPA, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, wybroczyny, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołooczne, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydrokortyzon Allefin Max
Hydrokortyzon Allefin Max zawiera 10 mg/g hydrokortyzonu octanu i wymaga ścisłego przestrzegania zasad stosowania, zwłaszcza dotyczących obszarów aplikacji. Produkt można stosować na skórę twarzy jedynie przez maksymalnie 3 dni, a na delikatne obszary, takie jak twarz, pachy i pachwiny, tylko w przypadkach bezwzględnej konieczności, ze względu na zwiększone ryzyko miejscowych działań niepożądanych, takich jak teleangiektazje, dermatitis perioralis czy zaniki skóry. Należy unikać aplikacji na rozległe powierzchnie skóry bez konsultacji lekarskiej oraz stosowania pod opatrunkiem okluzyjnym, który zwiększa wchłanianie kortykosteroidu. W przypadku braku poprawy po 7 dniach terapii konieczna jest konsultacja lekarska.
cukrzyca, długotrwała terapia, działanie ogólnoustrojowe, hydrokortyzon octan, jaskra, kora nadnerczy, kortykosteroid, leczenie przeciwbakteryjne, leczenie przeciwgrzybiczne, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, teleangiektazja, zaburzenie wzrostu, zaćma, zanik skóry, zapalenie okołoustne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dermovate 0,5 mg/g
Klobetazol propionian w maści Dermovate (0,5 mg/g) jest silnym kortykosteroidem miejscowym, którego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności i uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględnie nie powinien być stosowany u pacjentów z nieleczonymi infekcjami skórnymi (bakteryjnymi, wirusowymi, grzybiczymi), gdyż może nasilać infekcję i maskować jej objawy. Przeciwwskazania obejmują także trądzik różowaty i pospolity, zapalenie okołoustne, świąd bez stanu zapalnego oraz świąd okolic odbytu i narządów płciowych, gdzie zwiększona absorpcja leku i często infekcyjne podłoże przeciwwskazują jego stosowanie. Preparat nie jest wskazany u dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych, w tym zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
Stosowanie Dermovate na twarz jest generalnie odradzane z powodu ryzyka miejscowych działań niepożądanych, takich jak zanik skóry, teleangiektazje, hipopigmentacja, trądzik posteroidowy i zapalenie okołoustne. Długotrwałe lub rozległe stosowanie może prowadzić do poważnych powikłań miejscowych i ogólnoustrojowych. Opatrunki okluzyjne zwiększają wchłanianie klobetazolu, co potęguje ryzyko działań niepożądanych i powinny być stosowane wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarskim. U kobiet w ciąży i karmiących piersią stosowanie leku na duże powierzchnie skóry jest odradzane ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i niemowlęcia. Aplikacja w okolicy oczu powinna być unikana z uwagi na ryzyko jaskry i zaćmy posteroidowej. Lekarz powinien dokładnie ocenić stan kliniczny pacjenta i rozważyć ryzyko oraz korzyści przed przepisaniem Dermovate.
hipopigmentacja, infekcja skórna, jaskra, klobetazol propionian, kortykosteroid miejscowy, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, rozstępy, świąd bez stanu zapalnego, świąd okolicy odbytu, teleangiektazje, trądzik pospolity, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, zaćma posteroidowa, zanik skóry, zapalenie okołoustne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Laticort 0,1% 1 mg/g
Laticort 0,1% to krem zawierający hydrokortyzon 17-maślan w stężeniu 1 mg/g, stosowany miejscowo jako kortykosteroid. Może wywoływać liczne działania niepożądane, głównie lokalne reakcje skórne w miejscu aplikacji, takie jak trądzikopodobne zmiany, teleangiektazje, zanik naskórka, suchość skóry, hirsutyzm, łysienie, odbarwienia, rozstępy, zapalenie mieszków włosowych, podrażnienie, pokrzywka czy wysypka plamisto-grudkowa. Długotrwałe stosowanie, aplikacja na dużą powierzchnię skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym, u dzieci lub na uszkodzoną skórę zwiększa ryzyko wchłaniania ogólnoustrojowego i powikłań. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu w okolicy oczu, gdzie mogą wystąpić poważne powikłania okulistyczne, takie jak jaskra, zaćma czy nieostre widzenie.
cukromocz, działania niepożądane kortykosteroidów, efekt odbicia, hiperglikemia, hirsutyzm, hydrokortyzon 17-maślan, immunosupresja, jaskra, kortykosteroid miejscowy, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, opatrunek okluzyjny, plamica posteroidowa, podrażnienie skóry, pokrzywka, rozstępy skórne, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, teleangiektazje, tkanka podskórna, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia pigmentacji skóry, zaćma, zakażenia wtórne, zanik tkanki podskórnej, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga, zmiany trądzikopodobne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clobederm
Produkt leczniczy Clobederm zawierający klobetazol propionian 0,5 mg/g jest silnym miejscowym kortykosteroidem, którego stosowanie powinno być ograniczone do maksymalnie 2 tygodni ciągłej terapii. Dłuższe stosowanie wymaga rozważenia zamiany na słabszy kortykosteroid. Ze względu na ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak obrzęki, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemia oraz immunosupresja, należy unikać aplikacji na duże powierzchnie skóry oraz zachować szczególną ostrożność u pacjentów pediatrycznych powyżej 12. roku życia, u których istnieje zwiększone ryzyko zaburzeń osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespołu Cushinga oraz zahamowania wzrostu. W trakcie terapii wskazane jest monitorowanie czynności kory nadnerczy poprzez oznaczanie poziomów kortyzolu we krwi i moczu po stymulacji ACTH.
ACTH, centralna chorioretinopatia surowicza, chlorokrezol, działania ogólnoustrojowe, glikol propylenowy, hiperglikemia, hormon adrenokortykotropowy, immunosupresant, immunosupresja, jaskra, klobetazol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, kortyzol, leczenie przeciwgrzybicze, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, martwica kości, martwicze zapalenie powięzi, metotreksat, mięsak Kaposiego, mykofenolan mofetylu, nadciśnienie tętnicze, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, teleangiektazja, wchłanianie kortykosteroidów przez skórę, zaćma, zakażenie skórne, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flucinar 0,25 mg/g
Flucinolon acetonid, składnik leku Flucinar, może wywoływać liczne działania niepożądane, zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Do najczęstszych miejscowych działań należą zanik i rozstępy skóry, teleangiektazje, hipertrichoza, zmiany trądzikopodobne, plamica posteroidowa, świąd, pieczenie, wysypka, łysienie oraz odbarwienia skóry. Stosowanie na powieki może prowadzić do jaskry i zaćmy. Zakażenia wtórne, w tym zapalenie mieszków włosowych, są możliwe wskutek obniżenia miejscowej odporności skóry. Ogólnoustrojowe działania niepożądane, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu, aplikacji na dużą powierzchnię skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym lub u dzieci, obejmują zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga, hiperglikemię, nadciśnienie tętnicze, opóźnienie wzrostu u dzieci oraz obrzęki.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukromocz, hiperglikemia, hipertrichoza, jaskra, lek kortykosteroidowy, nadciśnienie tętnicze, opatrunek okluzyjny, opóźnienie wzrostu, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica posteroidowa, pokrzywka, rozstępy skóry, teleangiektazja, trądzik, wysypka plamisto-grudkowa, zaćma, zahamowanie wzrostu naskórka, zakażenie wtórne, zanik tkanki podskórnej, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon chorób i schorzeń
Rozszerzenie naczyniówki ocznej – Diagnostyka i diagnoza
Ocular rosacea to przewlekłe zapalenie oczu i/lub powiek powiązane z trądzikiem różowatym, dotykające 58-72% pacjentów z tą dermatozą. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, w tym wywiadzie, badaniu w lampie szczelinowej oraz ocenie skóry twarzy. Kluczowe objawy to przewlekłe zapalenie brzegów powiek (blepharitis), dysfunkcja gruczołów Meiboma (obecna u 92% pacjentów), teleangiektazje brzegów powiek, zespół suchego oka typu parowania oraz zapalenie spojówek. Zaawansowane zmiany rogówkowe występują u 25-50% chorych i obejmują neowaskularyzację, owrzodzenia czy perforacje. Diagnostyka ułatwiona jest przez meibografię, ocenę poziomu MMP-9, osmolarności łez i laktoferryny, a także badanie obecności roztoczy Demodex. Ze względu na niespecyficzny charakter objawów i brak testów laboratoryjnych, rozpoznanie wymaga doświadczenia klinicznego i różnicowania z innymi schorzeniami powierzchni oka.
alergiczne zapalenie spojówek, bevacizumab, biomikroskop, biopsja skóry, blepharitis, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklosporyna, doksycyklina, dysfunkcja gruczołów Meiboma, erytromycyna, gradówka, infekcyjne zapalenie rogówki, intensywne światło pulsacyjne, jęczmień, krople steroidowe, lampa szczelinowa, łojotokowe zapalenie skóry, meibografia, metronidazol, neowaskularyzacja, ocular rosacea, osmolarność łez, owrzodzenie rogówki, perforacja rogówki, przekrwienie oczu, światłowstręt, tonometria, trądzik różowaty, zapalenie brzegów powiek, zapalenie oczu, zapalenie okołoustne, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zespół suchego oka, zmiany rogówkowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dermocort 1,372 mg/g
Stosowanie hydrokortyzonu w preparacie Dermocort wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, głównie miejscowych, obejmujących zaburzenia skóry i tkanki podskórnej. Do najczęstszych należą pieczenie, zaczerwienienie oraz nadmierna suchość skóry, natomiast poważniejsze reakcje to m.in. zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, alergia kontaktowa, trądzik posteroidowy oraz zapalenie okołooczne (dermatitis periorbicularis). Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaburzeń naczyniowych, takich jak powierzchowne rozszerzenie naczyń krwionośnych i wybroczyny. Istotnym zagrożeniem jest zwiększone ryzyko nadkażeń bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych, a także wtórnych zakażeń, co wynika z immunosupresyjnego działania glikokortykosteroidu. W zakresie okulistycznym obserwuje się nieostre widzenie (częstość ≥1/1 000 do <1/100) oraz potencjalne poważne powikłania, takie jak jaskra i zaćma.
alergia kontaktowa, cukromocz, glikokortykosteroid, hiperglikemia, hiperkortyzolizm, hirsutyzm, hydrokortyzon, jaskra, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, opatrunek okluzyjny, opóźnione gojenie ran, plamica posteroidowa, rozstępy, supresja kortyzolu, trądzik posteroidowy, wtórne zakażenie, wybroczyny, zaćma, zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołooczne, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Skinatan 1 mg/ml
Lek Skinatan, zawierający metyloprednizolonu aceponian w stężeniu 1 mg/ml, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Preparat jest przeciwwskazany w przypadku infekcji skórnych, takich jak gruźlica, kiła, zakażenia wirusowe (opryszczka, ospa wietrzna, półpasiec), a także bakteryjne i grzybicze choroby skóry, ze względu na ryzyko maskowania objawów i nasilenia infekcji. Ponadto, nie powinno się stosować Skinatanu w schorzeniach takich jak trądzik różowaty, okołoustne zapalenie skóry, owrzodzenia, trądzik pospolity, zanikowe choroby skóry oraz odczyn poszczepienny, gdyż może to prowadzić do pogorszenia stanu skóry i powikłań miejscowych.
atrofia skóry, działanie niepożądane, gruźlica skóry, grzybica skóry, infekcja mieszana, kortykosteroid, metyloprednizolonu aceponian, nadwrażliwość na lek, odczyn poszczepienny, opryszczka, ospa wietrzna, owrzodzenie skóry, półpasiec, reakcja alergiczna, roztwór na skórę, trądzik pospolity, trądzik różowaty, zakażenie wirusowe, zanik skóry, zapalenie okołoustne - Leksykon chorób i schorzeń
Kontaktowe zapalenie skóry – Diagnostyka i diagnoza
Kontaktowe zapalenie skóry (KZS) to zapalna dermatoza dotykająca 15-20% populacji, manifestująca się rumieniem, obrzękiem, pęcherzykami oraz świądem w miejscach kontaktu z alergenem lub substancją drażniącą. Rozróżnia się alergiczne (ACD) i irritacyjne (ICD) KZS, gdzie ACD jest reakcją typu IV wymagającą wcześniejszej sensytyzacji i diagnozowaną za pomocą testów płatkowych (patch tests), które pozostawia się na skórze przez 48 godzin z oceną po 72-96 godzinach. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz testach uzupełniających, takich jak test powtarzanej otwartej aplikacji (ROAT), biopsja skóry czy preparat KOH. Różnicowanie KZS z innymi dermatozami (np. atopowe zapalenie skóry, łuszczyca) uwzględnia asymetrię i granice zmian skórnych oraz wykorzystuje narzędzia oceny nasilenia, takie jak Indeks Scoring Atopic Dermatitis czy Eczema Area and Severity Index.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, biopsja skóry, Eczema Area and Severity Index, erytrodermia, hiperpigmentacja skóry, kontaktowe zapalenie skóry, liszaj płaski, łuszczyca, nadwrażliwość typu IV, pęcherzyki skórne, podrażnieniowe kontaktowe zapalenie skóry, preparat KOH, refleksyjna mikroskopia konfokalna, rumień, sensytyzacja, świąd, test płatkowy, trądzik różowaty, wyprysk asteatotyczny, wyprysk dyshydrotyczny, wyprysk zastoinowy, zapalenie okołoustne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrocortisonum Amara 5 mg/g
Hydrokortyzon octan w kremie Hydrocortisonum Amara (5 mg/g) może powodować liczne działania niepożądane, zwłaszcza przy aplikacji na twarz, fałdy skórne, pod opatrunkiem okluzyjnym lub na dużą powierzchnię skóry, co zwiększa jego wchłanianie. Do najczęstszych miejscowych działań należą zmiany zanikowe skóry (np. ścieńczenie naskórka), rozstępy, teleangiektazje, zaburzenia pigmentacji (hiper- lub hipopigmentacja) oraz nadmierne owłosienie (hirsutyzm). Reakcje nadwrażliwości, takie jak świąd, pieczenie i wysypka, występują niezbyt często, a u dzieci ryzyko działań niepożądanych jest wyższe, zwłaszcza przy stosowaniu opatrunków okluzyjnych. W trakcie terapii możliwe jest także zaostrzenie pierwotnych objawów chorobowych lub pojawienie się nowych reakcji skórnych, np. trądziku posteroidowego czy zapalenia okołoustnego.
fałd skórny, farmakonadzór, glikol propylenowy, hiperpigmentacja, hirsutyzm, Hydrocortisonum Amara, hydrokortyzon octan, kortykosteroid, opatrunek okluzyjny, opatrunek zamknięty, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, parahydroksybenzoesan, reakcja nadwrażliwości, rozstęp, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ścieńczenie naskórka, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, zaburzenie pigmentacji skóry, zanik skóry, zapalenie okołoustne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hydrocortisonum Aflofarm 5 mg/g
Hydrocortisonum Aflofarm w kremie o stężeniu 5 mg/g zawiera hydrokortyzonu octan i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, takie jak alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, glikol propylenowy oraz parabeny (metylu i propylu parahydroksybenzoesanu), które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Preparat nie powinien być stosowany w przypadku zakażeń skórnych bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, gdyż glikokortykosteroidy miejscowe mogą maskować objawy infekcji, nasilać ich przebieg oraz spowalniać gojenie. Ponadto, krem jest przeciwwskazany w chorobach dermatologicznych takich jak trądzik zwykły i różowaty, dermatitis perioralis, atrofia skóry, zmiany gruźlicze oraz w obecności zmian nowotworowych i przednowotworowych skóry, ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów, progresji choroby i maskowania symptomów.
acne vulgaris, atrofia skóry, dermatitis perioralis, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, grzybica układowa, hydrokortyzon octan, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, infekcja wirusowa, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na hydrokortyzon, nowotwór skóry, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, rosacea, stan przednowotworowy, trądzik różowaty, trądzik zwykły, zakażenie bakteryjne skóry, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie wirusowe, zanik skóry, zapalenie okołoustne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flucinar 0,25 mg/g
Flucinar w postaci maści zawiera fluocynolonu acetonid w stężeniu 0,25 mg/g i wykazuje głównie miejscowe działania niepożądane dotyczące skóry i tkanki podskórnej. Niezbyt często obserwuje się zanik skóry oraz teleangiektazje, a rzadko hipertrichozę. Inne zmiany skórne o nieznanej częstości to m.in. zmiany trądzikopodobne, plamica posteroidowa, zahamowanie wzrostu naskórka, zaniki tkanki podskórnej, rozstępy, stan zapalny skóry dookoła ust, kontaktowe zapalenie skóry oraz zaburzenia pigmentacji. Dolegliwości subiektywne obejmują pieczenie, świąd, podrażnienie, a także wysypkę, suchość skóry i łysienie. Możliwe są także zakażenia wtórne i zapalenie mieszków włosowych.
cukromocz, Flucinar, fluocynolonu acetonid, hiperglikemia, hipertrichoza, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, obniżona odporność, opatrunek okluzyjny, opóźnienie wzrostu, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica posteroidowa, pokrzywka, rozstęp skóry, teleangiektazja, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenie pigmentacji, zaćma, zahamowanie wzrostu naskórka, zanik skóry, zanik tkanki podskórnej, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polcortolon TC (23,12 mg + 0,58 mg)/g
Polcortolon TC to preparat miejscowy zawierający 23,12 mg tetracykliny chlorowodorku oraz 0,58 mg triamcynolonu acetonidu w 1 g zawiesiny, stosowany na skórę. Triamcynolon acetonid, jako kortykosteroid, jest głównym czynnikiem wywołującym miejscowe działania niepożądane, takie jak zmiany zanikowe skóry, szczególnie na twarzy, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ścieńczenie naskórka oraz ryzyko rozstępów. Tetracyklina chlorowodorek może powodować podrażnienia, nadwrażliwość na światło oraz dysbiozę skóry, prowadzącą do nadkażeń grzybiczych lub bakteryjnych opornych na antybiotyk. Często obserwowane objawy to pieczenie, świąd, podrażnienie i nadmierne wysuszenie skóry, a także zmiany trądzikopodobne przy długotrwałym stosowaniu.
absorpcja systemowa, fotodermatoza, fotowrażliwość, hiperglikemia, hipertrichoza, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, reakcja fotouczulająca, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie naczyń krwionośnych, tetracykliny chlorowodorek, trądzik posteroidowy, triamcynolon, triamcynolonu acetonid, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga, zmiany trądzikopodobne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Laticort 0,1% 1 mg/g
Hydrokortyzon 17-maślan w preparacie Laticort 0,1% wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie o nieznanej częstości występowania. W obrębie okulistycznym mogą wystąpić zaburzenia ostrości widzenia, jaskra oraz zaćma, szczególnie przy aplikacji na powieki. Miejscowe działania niepożądane skóry obejmują objawy trądzikopodobne, plamicę posteroidową, zanik naskórka i tkanki podskórnej, suchość skóry, zaburzenia owłosienia (hirsutyzm i łysienie), zmiany pigmentacji, rozstępy, teleangiektazje, zapalenie skóry okołoustne, zapalenie mieszków włosowych, wtórne zakażenia, podrażnienia oraz reakcje alergiczne. Długotrwałe stosowanie, aplikacja na duże powierzchnie skóry, stosowanie pod opatrunkiem okluzyjnym oraz u dzieci zwiększają ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych.
cukromocz, hiperglikemia, hirsutyzm, hydrokortyzon 17-maślan, jaskra, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nadnerczy, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica posteroidowa, reakcja alergiczna, rozstępy skórne, supresja kortykosteroidów, teleangiektazje, trądzik posteroidowy, zaburzenia ostrości widzenia, zaćma, zakażenie wtórne, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Biotifem MAX 10 mg
Biotifem MAX to preparat zawierający 10 mg biotyny w formie tabletek, wskazany do leczenia niedoborów biotyny, które manifestują się głównie objawami dotyczącymi struktur ektodermalnych, takimi jak wypadanie włosów, zaburzenia wzrostu i łamliwość włosów oraz paznokci, a także charakterystyczne stany zapalne skóry w okolicach oczu, nosa, ust i krocza. Przed zastosowaniem leku konieczne jest wykluczenie innych przyczyn klinicznych dolegliwości poprzez odpowiednią diagnostykę różnicową, w tym badania laboratoryjne i dermatoskopię. Preparat może być również stosowany profilaktycznie u pacjentów z grup ryzyka, np. przyjmujących leki wpływające na metabolizm biotyny lub z przewlekłymi chorobami zwiększającymi zapotrzebowanie na ten składnik.
- Leksykon substancji czynnych
Mazipredon – Działania niepożądane
Mazipredon, jako składnik kortykosteroidowy stosowany miejscowo, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla tej grupy leków, w tym miejscowe reakcje skórne takie jak podrażnienie, rumień, kontaktowe zapalenie skóry, zanik skóry, rozstępy, trądzik posteroidowy oraz dermatitis perioralis. Długotrwałe stosowanie na dużych powierzchniach skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym zwiększa ryzyko ogólnoustrojowej supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co może prowadzić do wtórnej niewydolności kory nadnerczy i zespołu Cushinga. Szczególnie wrażliwą grupą są dzieci, u których ze względu na większy stosunek powierzchni ciała do masy ciała istnieje podwyższone ryzyko zahamowania wzrostu, zaburzeń rozwoju oraz supresji nadnerczy. Ponadto, immunosupresyjne działanie mazipredonu sprzyja wtórnym zakażeniom bakteryjnym, grzybiczym i wirusowym, a rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
alergia krzyżowa, atrofia, dermatitis perioralis, działanie immunosupresyjne, izokonazol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kortykosteroid miejscowy, lek złożony, mazipredon, mikonazol, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, oksykonazol, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, podrażnienie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozstęp skórny, striae, substancja przeciwgrzybicza, supresja nadnerczy, teleangiektazja, tiokonazol, trądzik posteroidowy, wstrząs anafilaktyczny, zahamowanie wzrostu, zakażenie bakteryjne wtórne, zakażenie grzybicze, zakażenie wtórne, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga, zjawisko odbicia - Leksykon substancji czynnych
Mikonazol – Działania niepożądane
Mikonazol, stosowany w różnych postaciach farmaceutycznych, wykazuje profil bezpieczeństwa z dominującą częstością działań niepożądanych określaną jako bardzo rzadką (<1/10 000). Najpoważniejsze reakcje obejmują anafilaksję, obrzęk naczynioruchowy oraz reakcje nadwrażliwości immunologicznej. Doustna postać (Daktarin-oral) może wywoływać ciężkie reakcje polekowe, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka oraz DRESS. W populacji pediatrycznej obserwuje się wyższy odsetek działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, w tym nudności i wymiotów (13,0%). Miejscowe stosowanie mikonazolu wiąże się głównie z reakcjami skórnymi, takimi jak kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywka, wysypka, rumień, świąd oraz uczucie pieczenia. Preparat Mycosolon, zawierający dodatkowo kortykosteroid mazipredon, niesie ryzyko działań niepożądanych charakterystycznych dla steroidów, w tym zaniku skóry, rozstępów, trądziku posteroidowego oraz zapalenia okołoustnego, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu.
alergia krzyżowa, dysfagia, dysgeuzja, działanie przeciwgrzybicze, kontaktowe zapalenie skóry, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mikonazol, obrzęk naczynioruchowy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, pokrzywka, preparat złożony, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozstępy skórne, rumień, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, zanik skóry, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okołoustne, zapalenie wątroby, zespół Cushinga, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oxycort
Produkt leczniczy Oxycort, zawierający oksytetracyklinę i hydrokortyzon, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania miejscowego. Leczenie należy przerwać w przypadku podrażnienia skóry, braku poprawy po 7 dniach (ze względu na ryzyko maskowania objawów zakażenia przez hydrokortyzon) oraz nasilenia lub utrzymania się objawów zakażenia, co wymaga wdrożenia odpowiedniej terapii przeciwbakteryjnej lub przeciwgrzybiczej. Maksymalny czas ciągłego stosowania nie powinien przekraczać 2 tygodni, aby zapobiec rozwojowi oporności mikroorganizmów na oksytetracyklinę. Produkt nie powinien mieć kontaktu z oczami i błonami śluzowymi, a stosowanie na skórę twarzy, pach i pachwin jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych przypadkach ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak teleangiektazje czy dermatitis perioralis.
błony śluzowe, działanie ogólnoustrojowe, glikozuria, hiperglikemia, hydrokortyzon, kortykosteroid, leczenie przeciwgrzybicze, łuszczyca, nadkażenie skórne, oksytetracyklina, opatrunek okluzyjny, oporność mikroorganizmów, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, podrażnienie skóry, rozstępy, teleangiektazja, zaćma, zakażenie, zanik naskórka, zanik tkanki podskórnej, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Alpicort (2 mg + 4 mg)/ml
Alpicort, zawierający prednizolon 2 mg/ml oraz kwas salicylowy 4 mg/ml, jest lekiem o działaniu przeciwzapalnym i keratolitycznym, stosowanym miejscowo na skórę owłosionej głowy. Preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, u dzieci poniżej 12 roku życia oraz przy aplikacji na błony śluzowe, okolice oczu, genitalia i wewnętrzne części ciała. Ponadto, nie powinien być stosowany w przebiegu chorób zakaźnych skóry, takich jak ospa wietrzna, gruźlica skóry, kiła, a także przy zakażeniach grzybiczych i bakteryjnych, zapaleniu okołoustnym oraz trądziku różowatym.
atrofia skóry, błona śluzowa, działanie keratolityczne, działanie niepożądane, glikol propylenowy, gruźlica skóry, kiła, kortykosteroid, kwas salicylowy, nadwrażliwość, okluzja, opatrunek okluzyjny, ospa wietrzna, prednizolon, reakcja poszczepienna, skóra owłosiona głowy, trądzik różowaty, wchłanianie leku, zakażenie grzybicze, zapalenie okołoustne, zapalna reakcja skórna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydrocortisonum Ziaja
Hydrokortyzon octan w kremie o stężeniu 5 mg/g wymaga restrykcyjnego przestrzegania zasad stosowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych miejscowych i ogólnoustrojowych. Preparat nie powinien być aplikowany na zdrową skórę, a na skórę twarzy jedynie przez maksymalnie 3 dni, aby ograniczyć ryzyko teleangiektazji, zapalenia okołoustnego i zaników skóry. Należy unikać kontaktu z oczami i błonami śluzowymi, szczególnie w okolicy powiek, gdzie istnieje ryzyko rozwoju lub zaostrzenia jaskry i zaćmy. Stosowanie na obszarach o cienkiej skórze (twarz, pachy, pachwiny) wymaga szczególnej ostrożności. Nie zaleca się stosowania pod opatrunkami okluzyjnymi, które zwiększają wchłanianie i ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak zahamowanie czynności kory nadnerczy. Dawkowanie powinno być ograniczone pod względem powierzchni, dawki i czasu terapii, aby minimalizować ryzyko hiperglikemii u pacjentów z cukrzycą oraz powikłań u osób z łuszczycą, w tym ryzyka uogólnionej łuszczycy krostkowej i nawrotów choroby.
aplikacja na skórę twarzy, błona śluzowa, centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, CSCR, cukrzyca, dermatitis perioralis, działanie niepożądane, glikol propylenowy, hiperglikemia, hydrokortyzon octan, jaskra, kontakt preparatu z oczami, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, leczenie przeciwbakteryjne, leczenie przeciwgrzybicze, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, metylu parahydroksybenzoesan, miejscowe działanie niepożądane, nieostre widzenie, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, teleangiektazja, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanik skóry, zapalenie okołoustne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flucinar
Maść Flucinar zawierająca fluocynolonu acetonid wymaga ostrożnego stosowania, z uwzględnieniem ograniczenia czasu terapii do maksymalnie 2 tygodni, aby uniknąć ogólnoustrojowych działań niepożądanych typowych dla kortykosteroidów, takich jak obrzęki, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemia oraz immunosupresja. Należy unikać aplikacji na duże powierzchnie skóry, pod opatrunkami okluzyjnymi oraz u dzieci ze względu na zwiększoną absorpcję i ryzyko kumulacji efektów niepożądanych. W trakcie długotrwałej terapii wskazana jest kontrola funkcji kory nadnerczy poprzez oznaczanie poziomu kortyzolu we krwi i moczu po stymulacji ACTH. W przypadku wystąpienia podrażnienia, reakcji alergicznych lub zakażeń skóry, konieczne jest przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiedniej terapii przeciwbakteryjnej lub przeciwgrzybiczej.
ACTH, błona śluzowa, dermatitis perioralis, działanie ogólnoustrojowe, fluocynolonu acetonid, glikol propylenowy, hiperglikemia, jaskra, jaskra wąskokątna, kontaktowe zapalenie skóry, kora nadnerczy, kortykosteroid, kortyzol, lanolina, leczenie przeciwbakteryjne, lek przeciwgrzybiczny, nadciśnienie tętnicze, obniżona odporność, obrzęk, opatrunek okluzyjny, pieczenie skóry, reakcja alergiczna skórna, świąd, teleangiektazja, zaćma, zaczerwienienie skóry, zanik tkanki podskórnej, zapalenie okołoustne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hydrokortyzon Allefin Max 10 mg/g
Przed zastosowaniem kremu Hydrokortyzon Allefin Max zawierającego 10 mg/g hydrokortyzonu octanu, konieczna jest szczegółowa weryfikacja przeciwwskazań, które mogą znacząco ograniczyć terapię miejscową. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na hydrokortyzon lub substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetylowy (42 mg/g), alkohol stearylowy (42 mg/g), glikol propylenowy (30 mg/g), metylu parahydroksybenzoesan (2,6 mg/g) oraz propylu parahydroksybenzoesan (1,3 mg/g), które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Preparat jest przeciwwskazany w przypadku infekcji skórnych bakteryjnych, wirusowych (np. opryszczka, ospa wietrzna, półpasiec) oraz grzybiczych, a także w obecności nowotworów skóry, stanów przednowotworowych, zmian gruźliczych oraz na otwarte rany i uszkodzoną skórę, ze względu na ryzyko maskowania objawów i pogorszenia przebiegu choroby.
alergen kontaktowy, atrofia skóry, dermatitis perioralis, dermatoza zapalna, glikol propylenowy, gruźlica skóry, grzybica układowa, hydrokortyzonu octan, infekcja skórna, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość, nowotwór skóry, opatrunek okluzyjny, opryszczka, ospa wietrzna, półpasiec, stan przednowotworowy, steroid miejscowy, teleangiektazja, trądzik różowaty, trądzik steroidowy, trądzik zwykły, zaćma, zakażenie bakteryjne skóry, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie wirusowe skóry, zapalenie okołoustne