opóźnione gojenie ran
Opóźnione gojenie ran to zaburzenie procesu regeneracji tkanek, w którym rana nie zamyka się w przewidywanym czasie fizjologicznym. Prawidłowy proces gojenia powinien przebiegać przez fazę zapalną, proliferacyjną i remodelowania, jednak w przypadku opóźnionego gojenia dochodzi do zatrzymania na jednym z tych etapów.
Najczęstszymi przyczynami opóźnionego gojenia ran są: cukrzyca, zaburzenia ukrwienia tkanek, niedożywienie, niedobory witamin (szczególnie witaminy C), infekcje bakteryjne, przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów oraz choroby immunologiczne. Istotną rolę odgrywają również czynniki miejscowe, takie jak niedostateczne oczyszczenie rany, obecność ciała obcego czy zbyt duże napięcie tkanek.
Diagnostyka opóźnionego gojenia ran obejmuje ocenę kliniczną, badanie mikrobiologiczne, badania obrazowe oceniające ukrwienie oraz biopsję brzegów rany. Kluczowa jest identyfikacja czynników etiologicznych, które można wyeliminować lub zmodyfikować. W leczeniu stosuje się opatrunki specjalistyczne, terapię podciśnieniową, komory hiperbaryczne, czynniki wzrostu oraz miejscowe przeszczepy skóry.
Postępowanie terapeutyczne powinno być wielokierunkowe i uwzględniać wyrównanie chorób współistniejących, właściwą pielęgnację rany oraz optymalizację stanu odżywienia pacjenta. W przypadkach trudnych do leczenia konieczna jest współpraca interdyscyplinarna z udziałem chirurga, diabetologa, angiologa i specjalisty leczenia ran przewlekłych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrocortisonum Aflofarm 5 mg/g
Hydrocortisonum Aflofarm w kremie o stężeniu 5 mg/g, stosowany miejscowo, może wywoływać liczne działania niepożądane, szczególnie przy terapii dłuższej niż 14 dni. Do najczęstszych miejscowych efektów należą zanikowe zapalenie skóry (z ścieńczeniem naskórka i skóry właściwej), zapalenie mieszków włosowych, alergia kontaktowa, zapalenie okołooczne, hirsutyzm, opóźnione gojenie ran, wybroczyny, rozstępy, trądzik posteroidowy, dermatitis perioralis, pieczenie, zaczerwienienie oraz nadmierna suchość skóry. Długotrwałe stosowanie zwiększa ryzyko nadkażeń bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych oraz wtórnych zakażeń. W obrębie naczyń krwionośnych obserwuje się teleangiektazje i wybroczyny, a w przypadku aplikacji w okolicy oczu – rzadziej jaskrę i zaćmę.
alergia kontaktowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukromocz, dermatitis perioralis, długotrwała terapia, działanie immunosupresyjne, hiperglikemia, hirsutyzm, jaskra, niewydolność nadnerczy, octan hydrokortyzonu, opatrunek okluzyjny, opóźnione gojenie ran, plamica posteroidowa, rozstępy, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, wtórne zakażenie, wybroczyny, zaćma, zakażenie grzybicze, zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołooczne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrocortisonum oceanic 5 mg/g
Hydrokortyzon octan w kremie do stosowania miejscowego może powodować liczne działania niepożądane, zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe, szczególnie przy długotrwałej terapii, stosowaniu na dużą powierzchnię skóry, w obrębie fałdów skórnych, na twarzy lub pod opatrunkiem okluzyjnym. Do najczęstszych miejscowych działań należą zmiany zanikowe skóry (atrofia), rozstępy, teleangiektazje, reakcje nadwrażliwości (rumień, świąd, pieczenie), zmiany pigmentacji, hirsutyzm, trądzik posteroidowy oraz opóźnione gojenie ran. U dzieci, ze względu na większą absorpcję leku przez cienką i delikatną skórę oraz wyższy stosunek powierzchni ciała do masy, ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w tym zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespołu Cushinga i zaburzeń wzrostu, jest szczególnie wysokie. W przypadku reakcji alergicznych, takich jak znaczny rumień, świąd czy obrzęk, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii.
alkohol cetostearylowy, atrofia skóry, fałd skórny, glikol propylenowy, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, hirsutyzm, hydrokortyzon octan, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadwrażliwość skóry, niewydolność kory nadnerczy, opatrunek zamknięty, opóźnione gojenie ran, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, rozstępy, supresja nadnerczy, teleangiektazje, trądzik posteroidowy, zanik skóry, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrokortyzon Allefin Max 10 mg/g
Stosowanie miejscowe kremów zawierających hydrokortyzonu octan, zwłaszcza przez okres przekraczający 14 dni, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, głównie dermatologicznymi. Do najczęstszych należą zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, opóźnienie gojenia ran, trądzik posteroidowy, zaczerwienienie oraz nadmierna suchość skóry. Długotrwała terapia może również prowadzić do rozstępów, plamicy posteroidowej, alergii kontaktowej, nadmiernego owłosienia, wybroczyn oraz zapalenia okołoocznego. Ponadto, hydrokortyzon zwiększa ryzyko infekcji bakteryjnych, grzybiczych (dermatofitozy, kandydozy) oraz wirusowych (np. aktywacja opryszczki), a także wtórnych zakażeń na zmienionej skórze. W zakresie naczyń krwionośnych obserwuje się powierzchowne rozszerzenie naczyń i wybroczyny. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu w okolicy oczu, gdzie możliwe są poważne powikłania okulistyczne, takie jak jaskra i zaćma, a także nieostre widzenie (częstość ≥1/1000 do <1/100).
alergia kontaktowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukromocz, działanie immunosupresyjne, hiperglikemia, hirsutyzm, hydrokortyzon octan, jaskra, kandydoza, nadkażenie bakteryjne, opatrunek okluzyjny, opóźnione gojenie ran, plamica posteroidowa, rozstępy, supresja osi HPA, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, wybroczyny, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołooczne, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esotkaleno 2,5 mg
Produkt leczniczy Esotkaleno zawierający prednizon wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są ściśle związane z dawką oraz czasem terapii. W terapii substytucyjnej ryzyko działań niepożądanych jest niskie, natomiast w farmakoterapii mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak maskowanie objawów zakażeń, nasilenie lub wznowa zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych, w tym aktywacja węgorczycy. Zaburzenia hematologiczne obejmują leukocytozę, limfopenię, eozynopenię i policytemię. Możliwe są reakcje alergiczne, w tym ciężkie anafilaksje z zaburzeniami rytmu serca, skurczem oskrzeli i zapaścią krążeniową. Długotrwałe stosowanie prednizonu może prowadzić do niedoczynności kory nadnerczy, zespołu Cushinga, zaburzeń elektrolitowych (retencja sodu, hipokaliemia), zaburzeń metabolicznych (cukrzyca, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia), a także zaburzeń psychicznych (depresja, psychozy, myśli samobójcze).
aseptyczna martwica kości, bradykardia, brak miesiączki, depresja, eozynopenia, farmakoterapia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, impotencja, jaskra, krwawienie z żołądka, leukocytoza, limfopenia, maskowanie objawów zakażenia, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, nietolerancja glukozy, opóźnione gojenie ran, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, padaczka utajona, policytemia, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, teleangiektazja, terapia substytucyjna, trądzik różowaty, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, węgorczyca, wrzód żołądka, wydalanie potasu, zaburzenie wydzielania hormonów płciowych, zaćma, zakrzepica, zanik mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zatrzymanie sodu, zerwanie ścięgna, zespół Cushinga - Leksykon leków
Przedawkowanie – Medrol 4 mg
Przedawkowanie metyloprednizolonu, substancji czynnej preparatu MEDROL (tabletki 4 mg i 16 mg), stanowi kliniczne wyzwanie, choć ostre przypadki toksyczności są rzadko opisywane. Ostre przedawkowanie nie manifestuje specyficznego zespołu objawów, co utrudnia diagnostykę, a zgony bezpośrednio związane z tym stanem są sporadyczne. Znacznie częściej obserwuje się przewlekłe przedawkowanie, które prowadzi do rozwoju zespołu Cushinga z charakterystycznymi objawami, takimi jak twarz księżycowata, otyłość centralna, rozstępy skórne, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemia, osłabienie mięśniowe, osteoporoza, zwiększona podatność na infekcje oraz supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Objawy te rozwijają się stopniowo w wyniku kumulacji leku i nasilania jego działania ogólnoustrojowego.
dializa, funkcje życiowe, hiperglikemia, kortykosteroid, metyloprednizolon, nadciśnienie tętnicze, opóźnione gojenie ran, osłabienie mięśniowe, osteoporoza, otyłość centralna, podatność na infekcje, przedawkowanie metyloprednizolonu, rozstępy skórne, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, terapia wspomagająca, twarz księżycowata, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie psychiczne, zespół Cushinga, złamanie patologiczne - Leksykon substancji czynnych
Fluorometolon – Przeciwwskazania stosowania
Fluorometolon, dostępny w postaci zawiesiny do oczu o stężeniu 1 mg/ml (np. Flarex, Flucon), jest kortykosteroidem stosowanym miejscowo w leczeniu stanów zapalnych przedniego odcinka oka. Przed zastosowaniem leku konieczne jest wykluczenie przeciwwskazań, zwłaszcza nadwrażliwości na substancję czynną lub składniki pomocnicze, takie jak chlorek benzalkoniowy czy fosforany, które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Fluorometolon jest bezwzględnie przeciwwskazany w aktywnych infekcjach bakteryjnych, wirusowych (w tym opryszczkowym zapaleniu rogówki, krowiance, ospie wietrznej), grzybiczych oraz prątkowych oka, gdyż może nasilać infekcję poprzez hamowanie odpowiedzi immunologicznej i maskowanie objawów klinicznych.
badanie okulistyczne, chlorek benzalkoniowy, choroba grzybicza oka, fluorometolon, fosforan, hamowanie odpowiedzi immunologicznej, infekcja oka, infekcja wirusowa, jaskra, kortykosteroid, krople do oczu, krowianka, nabłonek rogówki, nadwrażliwość na substancję czynną, narząd wzroku, octan fluorometolonu, opóźnione gojenie ran, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, penetracja leku, reakcja alergiczna, ropne zakażenie oka, stan zapalny przedniego odcinka oka, substancja pomocnicza, uraz rogówki, uszkodzenie rogówki, zaćma, zakażenie bakteryjne, zakażenie prątkowe oka, zakażenie wirusowe rogówki, zawiesina do oczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Softacort 3,35 mg/ml
SOFTACORT to krople do oczu zawierające hydrokortyzon sodu fosforan w stężeniu 3,35 mg/ml, stosowane miejscowo jako kortykosteroid. Preparat może wywoływać działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi lekarza. Do najczęściej zgłaszanych należą łagodne i przemijające dolegliwości takie jak pieczenie i kłucie bezpośrednio po aplikacji. Inne potencjalne działania niepożądane, charakterystyczne dla grupy kortykosteroidów, obejmują reakcje uczuleniowe, opóźnione gojenie ran, zaćmę podtorebkową tylną, infekcje oportunistyczne (w tym zakażenia wirusem Herpes simplex i grzybicze), jaskrę z podwyższeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego, rozszerzenie źrenic, opadanie powiek, zapalenie błony naczyniowej, zmiany grubości rogówki, keratopatię krystaliczną oraz nieostre widzenie. Bardzo rzadko u pacjentów ze znacznym uszkodzeniem rogówki obserwowano zwapnienie rogówki, a w przypadku schorzeń powodujących ścieńczenie rogówki możliwa jest perforacja.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie niepożądane hydrokortyzonu, grubość rogówki, hydrokortyzon sodu fosforan, infekcja oportunistyczna, jaskra, keratopatia krystaliczna, krople do oczu, nieostre widzenie, opadanie powieki, opóźnione gojenie ran, perforacja rogówki, preparat kortykosteroidowy, reakcja uczuleniowa, rozszerzenie źrenicy, ścieńczenie rogówki, supresja immunologiczna, wirus herpes simplex, zaćma podtorebkowa, zakażenie grzybicze, zapalenie błony naczyniowej, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dermocort 1,372 mg/g
Stosowanie hydrokortyzonu w preparacie Dermocort wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, głównie miejscowych, obejmujących zaburzenia skóry i tkanki podskórnej. Do najczęstszych należą pieczenie, zaczerwienienie oraz nadmierna suchość skóry, natomiast poważniejsze reakcje to m.in. zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, alergia kontaktowa, trądzik posteroidowy oraz zapalenie okołooczne (dermatitis periorbicularis). Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaburzeń naczyniowych, takich jak powierzchowne rozszerzenie naczyń krwionośnych i wybroczyny. Istotnym zagrożeniem jest zwiększone ryzyko nadkażeń bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych, a także wtórnych zakażeń, co wynika z immunosupresyjnego działania glikokortykosteroidu. W zakresie okulistycznym obserwuje się nieostre widzenie (częstość ≥1/1 000 do <1/100) oraz potencjalne poważne powikłania, takie jak jaskra i zaćma.
alergia kontaktowa, cukromocz, glikokortykosteroid, hiperglikemia, hiperkortyzolizm, hirsutyzm, hydrokortyzon, jaskra, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, opatrunek okluzyjny, opóźnione gojenie ran, plamica posteroidowa, rozstępy, supresja kortyzolu, trądzik posteroidowy, wtórne zakażenie, wybroczyny, zaćma, zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołooczne, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Maxicortan 10 mg/g
Maxicortan, zawierający 10 mg hydrokortyzonu octanu na gram kremu, jest stosowany miejscowo, jednak długotrwała terapia powyżej 14 dni wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane są miejscowe reakcje skórne, takie jak zanikowe zapalenie skóry (świecenie naskórka, widoczność naczyń), zapalenie mieszków włosowych, alergia kontaktowa, dermatitis periorbicularis, a także nadmierne owłosienie, opóźnione gojenie ran, wybroczyny, rozstępy, plamica posteroidowa i trądzik posteroidowy. Dodatkowo mogą wystąpić pieczenie, zaczerwienienie i suchość skóry. Ze względu na immunosupresję preparatu, istnieje zwiększone ryzyko nadkażeń bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych oraz wtórnych infekcji w miejscu aplikacji. Powierzchowne rozszerzenie naczyń i wybroczyny są częstymi zaburzeniami naczyniowymi, a stosowanie w okolicy oczu może prowadzić do jaskry i zaćmy.
alergia kontaktowa, cukromocz, dermatitis perioralis, dermatitis periorbicularis, działanie immunosupresyjne, glikokortykosteroid, hiperglikemia, hirsutyzm, hydrokortyzon octan, jaskra, nadkażenie bakteryjne, nadkażenie grzybicze, nadkażenie wirusowe, niewydolność kory nadnerczy, opatrunek okluzyjny, opóźnione gojenie ran, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica posteroidowa, rozstęp skórny, rozszerzenie naczyń krwionośnych, trądzik posteroidowy, wtórne zakażenie, wybroczyna, zaćma, zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołooczne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esotkaleno 10 mg
Preparat Esotkaleno, zawierający prednizon, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych zależny od dawki i czasu terapii. W terapii substytucyjnej, stosując dawki fizjologiczne, ryzyko działań niepożądanych jest minimalne, natomiast w farmakoterapii wysokimi dawkami i długotrwałym leczeniu obserwuje się szeroki zakres powikłań obejmujących niemal wszystkie układy. Prednizon wywołuje immunosupresję, zwiększając podatność na zakażenia (bakteryjne, wirusowe, grzybicze, pasożytnicze) oraz maskując ich objawy, co utrudnia diagnostykę. W hematologii obserwuje się leukocytozę, limfopenię, eozynopenię i policytemię. Możliwe są reakcje alergiczne od łagodnych wysypek po ciężkie anafilaksje z zaburzeniami rytmu serca i zapaścią. Długotrwałe stosowanie prowadzi do niedoczynności kory nadnerczy i zespołu Cushinga (m.in. twarz księżycowata, otyłość tułowia, hiperwolemia). Zaburzenia metaboliczne obejmują zatrzymanie sodu, hipokaliemię, zmniejszoną tolerancję glukozy, cukrzycę, hipercholesterolemię i hipertriglicerydemię. Psychiczne efekty uboczne to depresja, euforia, mania, psychozy, omamy i myśli samobójcze. Neurologicznie mogą wystąpić objawy rzekomego guza mózgu oraz nasilenie padaczki.
aseptyczna martwica kości, ból mięśniowo-stawowy, bradykardia, brak miesiączki, chwiejność emocjonalna, cukrzyca, depresja, drażliwość, działanie immunosupresyjne, eozynopenia, euforia, glikokortykosteroid, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, impotencja, jaskra, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoza, limfopenia, mania, maskowanie objawów infekcji, miażdżyca, miopatia, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, niepokój, omam, opóźnione gojenie ran, osteoporoza, padaczka, policytemia, psychoza, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, teleangiektazja, terapia substytucyjna, trądzik steroidowy, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, wrzód żołądka, wybroczyna, zaburzenie snu, zaćma, zakrzepica, zanik mięśni, zanik skóry, zapalenie naczyń, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zatrzymanie sodu, zerwanie ścięgna, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Predasol 25 mg
Predasol (prednizolon) stosowany parenteralnie wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są ściśle związane z dawką oraz czasem terapii. Do najważniejszych powikłań należą immunosupresja prowadząca do zwiększonego ryzyka infekcji, w tym reaktywacji zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych oraz oportunistycznych, a także pobudzenie strongyloidozy u pacjentów z utajonym zakażeniem. Długotrwałe stosowanie prednizolonu powoduje zahamowanie czynności kory nadnerczy i rozwój zespołu Cushinga jatrogennnego, objawiającego się m.in. twarzą księżycowatą, otyłością centralną oraz retencją płynów. Zaburzenia gospodarki elektrolitowej manifestują się zatrzymaniem sodu i hipokaliemią, co zwiększa ryzyko arytmii serca. Ponadto obserwuje się zaburzenia metaboliczne, takie jak nietolerancja glukozy, cukrzyca posteroidowa oraz dyslipidemia (hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia).
arytmia, bradykardia, brak miesiączki, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca posteroidowa, eozynopenia, halucynacje, hipercholesterolemia, hipernatremia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, hirsutyzm, impotencja, infekcje oportunistyczne, jałowa martwica kości, jaskra, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoza, limfopenia, maskowanie zakażeń, miopatia posteroidowa, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, niewydolność kory nadnerczy, obniżenie odporności, opóźnione gojenie ran, ośrodkowy układ nerwowy, osteoporoza, otyłość centralna, owrzodzenie rogówki, policytemia, powikłania zakrzepowo-zatorowe, reakcja anafilaktyczna, retencja płynów, rozstępy, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, strongyloidoza, trądzik różowaty, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, uogólniona twardzina układowa, zaburzenia rytmu serca, zaćma, zanik mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie ścięgien, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zespół Cushinga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Netaxen
Produkt leczniczy Netaxen zawiera 3 mg/mL netylmycyny oraz 1 mg/mL deksametazonu i jest przeznaczony wyłącznie do stosowania okulistycznego. Nie należy podawać go doustnie ani do komory przedniej oka. Długotrwałe stosowanie (>15 dni) wymaga rutynowego monitorowania ciśnienia wewnątrzgałkowego ze względu na ryzyko nadciśnienia wewnątrzgałkowego, jaskry oraz uszkodzenia nerwu wzrokowego. Kortykosteroid zawarty w preparacie może powodować zaćmę podtorebkową tylną, opóźnione gojenie ran rogówki oraz osłabienie odpowiedzi immunologicznej, co zwiększa ryzyko wtórnych zakażeń, zwłaszcza grzybiczych i wirusowych. W przypadku ostrych ropnych zakażeń stosowanie Netaxenu wymaga szczególnej ostrożności i regularnej oceny klinicznej. U pacjentów ze schorzeniami powodującymi ścieńczenie rogówki lub twardówki istnieje ryzyko perforacji po miejscowym zastosowaniu kortykosteroidów.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, działania niepożądane kortykosteroidów, inhibitor CYP3A, jaskra, kobicystat, kortykosteroidy oczne, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, nadwrażliwość na aminoglikozydy, opóźnione gojenie ran, perforacja rogówki, ropne zakażenie oka, rytonawir, ścieńczenie rogówki, ścieńczenie twardówki, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaburzenia ostrości wzroku, zaćma podtorebkowa tylna, złogi rogówki, zmętnienie rogówki, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Medoxa 10 mg
Prednizon, glikokortykosteroid zawarty w leku Medoxa, wykazuje silne działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne i przeciwalergiczne, jednak jego stosowanie wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, których nasilenie zależy od dawki i czasu terapii. W terapii substytucyjnej ryzyko działań niepożądanych jest niskie, natomiast wyższe dawki prednizonu zwiększają częstość i ciężkość powikłań, obejmujących zaburzenia endokrynologiczne (np. zespół Cushinga, niedoczynność kory nadnerczy), metaboliczne (cukrzyca, hiperlipidemia), immunologiczne (zwiększona podatność na infekcje, maskowanie zakażeń, aktywacja infekcji utajonych, w tym węgorczycy) oraz mięśniowo-szkieletowe (osteoporoza, miopatia, aseptyczna martwica kości). Dodatkowo obserwuje się zmiany hematologiczne, takie jak leukocytoza, limfopenia i eozynopenia, które mogą wpływać na funkcje immunologiczne. Prednizon może także powodować zaburzenia psychiczne od łagodnych do ciężkich, nadciśnienie śródczaszkowe, zaćmę, jaskrę, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, ryzyko miażdżycy i zakrzepicy oraz powikłania żołądkowo-jelitowe, w tym wrzody i krwawienia.
aseptyczna martwica kości, atrofia mięśni, bradykardia, eozynopenia, glikokortykosteroid, hirsutyzm, jaskra, leukocytoza, limfopenia, maskowanie zakażeń, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, opóźnione gojenie ran, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, policytemia, prednizon, psychoza, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, teleangiektazja, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, węgorczyca, wrzód żołądka, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenia hormonalne, zaćma, zapalenie trzustki, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga - Leksykon leków
Przedawkowanie – Acidum folicum Hasco 5 mg
Przedawkowanie kwasu foliowego, witaminy B9, stosowanego w dawce terapeutycznej 5 mg (np. w preparacie ACIDUM FOLICUM HASCO), może prowadzić do licznych objawów ze strony układu nerwowego, pokarmowego oraz zaburzeń metabolicznych, w tym wchłaniania pierwiastków śladowych, zwłaszcza cynku. Klinicznie obserwuje się zaburzenia snu (bezsenność, płytki sen), drażliwość, nadpobudliwość psychoruchową, złe samopoczucie, nadmierną aktywność, tachypnoe, mdłości oraz wzdęcia. Długotrwałe przedawkowanie może skutkować niedoborem cynku, manifestującym się zaburzeniami smaku, opóźnionym gojeniem ran i osłabieniem odporności. Objawy te wymagają różnicowania i uważnego monitorowania przez personel medyczny.
Acidum Folicum, bezsenność, drażliwość, kwas foliowy, mdłości, nadmierna aktywność, nadpobudliwość, niedobór cynku, nietolerancja laktozy, nudności, opóźnione gojenie ran, przyspieszony oddech, tachypnoe, witamina B9, wzdęcia, zaburzenia neuropsychiatryczne, zaburzenia odporności, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, złe samopoczucie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flucon 1 mg/ml
Fluorometolon w stężeniu 1 mg/ml (Flucon) jest kortykosteroidem stosowanym miejscowo w okulistyce, którego profil działań niepożądanych obejmuje głównie zaburzenia narządu wzroku. Do najważniejszych działań niepożądanych należą: zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego (częstość nieznana), które może prowadzić do jaskry posteroidowej, ból oka, podrażnienie, uczucie dyskomfortu i ciała obcego, niewyraźne i nieostre widzenie, przekrwienie oraz nasilone łzawienie. Długotrwałe stosowanie może skutkować poważniejszymi powikłaniami, takimi jak zaćma podtorebkowa, uszkodzenie nerwu wzrokowego, opóźnienie gojenia ran oraz zwiększona podatność na infekcje wtórne bakteryjne, wirusowe lub grzybicze. Ponadto, u pacjentów z chorobami prowadzącymi do ścieńczenia rogówki lub twardówki istnieje ryzyko perforacji, a u osób ze znacznym uszkodzeniem rogówki bardzo rzadko obserwowano zwapnienie rogówki, związane z obecnością fosforanów w składzie leku.
ból oka, ciało obce w oku, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysgezja, fluorometolon, infekcja wtórna, jaskra posteroidowa, kanał nosowo-łzowy, kortykosteroid miejscowy, łzawienie, miejscowe kortykosteroidy, nieostre widzenie, niewyraźne widzenie, opóźnione gojenie ran, perforacja rogówki, perforacja twardówki, podrażnienie oka, przekrwienie oka, ścieńczenie rogówki, ścieńczenie twardówki, steroid oczny, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaburzenie pola widzenia, zaćma podtorebkowa, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zmętnienie soczewki, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrokortyzon Allefin 5 mg/g
Długotrwałe stosowanie hydrokortyzonu (powyżej 14 dni), zwłaszcza na dużych powierzchniach skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym oraz u dzieci, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych dermatologicznych, takich jak zanikowe zapalenie skóry (ścieńczenie naskórka i skóry właściwej), zapalenie mieszków włosowych, alergia kontaktowa, dermatitis periorbicularis, nadmierne owłosienie, opóźnione gojenie ran, wybroczyny, rozstępy, plamica posteroidowa, trądzik posteroidowy oraz dermatitis perioralis. Subiektywne objawy obejmują pieczenie, zaczerwienienie i nadmierną suchość skóry. Immunosupresyjne działanie hydrokortyzonu predysponuje do nadkażeń bakteryjnych, grzybiczych (drożdżaki, dermatofity) i wirusowych (reaktywacja HSV), a także wtórnych zakażeń. Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia naczyniowe, takie jak powierzchowne rozszerzenie naczyń i wybroczyny.
alergia kontaktowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukromocz, dermatitis perioralis, dermatitis periorbicularis, dermatofity, długotrwała terapia, działanie immunosupresyjne, hiperglikemia, hirsutyzm, infekcja grzybicza, infekcja wirusowa, jaskra, kortykosteroid, nadkażenie bakteryjne, opatrunek okluzyjny, opóźnione gojenie ran, plamica posteroidowa, rozstępy, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ścieńczenie naskórka, teleangiektazja, tkanka podskórna, trądzik posteroidowy, wtórna niewydolność nadnerczy, wtórne zakażenie, wybroczyny, zaćma, zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołooczne, zespół Cushinga, zmętnienie soczewki