Działania niepożądane leku Etafry

Etafry (deksametazonu sodu fosforan) w postaci kropli do oczu o stężeniu 1,5 mg/ml może wywołać szereg działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi lekarzy prowadzących terapię. Działania te są charakterystyczne dla miejscowo stosowanych kortykosteroidów i mogą mieć różne nasilenie oraz częstość występowania.¹

Zaburzenia endokrynologiczne

Z częstością nieznaną obserwowano zespół Cushinga oraz zahamowanie czynności nadnerczy. Warto zauważyć, że w przypadku schematu dawkowania wymagającego częstego podawania produktu, zahamowanie czynności nadnerczy może być związane z wchłanianiem ogólnoustrojowym leku.²

Zaburzenia oka

Najczęściej występującym działaniem niepożądanym (≥1/10) jest wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego. Zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego spowodowane miejscowym leczeniem kortykosteroidami było obserwowane zazwyczaj w ciągu 2 tygodni od rozpoczęcia terapii.³

Często (≥1/100 do <1/10) pacjenci zgłaszają świąd oka oraz dyskomfort w oku. Natychmiast po wkropleniu mogą również wystąpić: podrażnienie, pieczenie, kłucie i niewyraźne widzenie. Objawy te są zazwyczaj łagodne i przemijające, ustępujące bez pozostawienia trwałych skutków.⁴

Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) dochodzi do powstawania zaćmy podtorebkowej oraz opóźnionego gojenia się ran. Pacjenci z cukrzycą są bardziej podatni na wystąpienie zaćmy podtorebkowej po miejscowym stosowaniu kortykosteroidów.⁵

Bardzo rzadko (<1/10 000, w tym pojedyncze zgłoszenia) obserwowano uraz gałki ocznej oraz zwapnienie rogówki. U niektórych pacjentów ze znacznym uszkodzeniem rogówki, stosujących krople do oczu zawierające fosforany, zgłaszano bardzo rzadko przypadki zwapnienia rogówki.⁶

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) może dochodzić do pogorszenia lub nasilenia zakażenia Herpes simplex lub zakażeń grzybiczych. We wszystkich tych przypadkach należy zaprzestać stosowania kropli do oczu i wdrożyć odpowiednie leczenie.⁷

Szczególne grupy pacjentów

Szczególną uwagę należy zwrócić na następujące grupy pacjentów:

• Dzieci i pacjenci w podeszłym wieku mogą być szczególnie podatni na zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego wywołane przez steroidy.⁸
• Pacjenci z cukrzycą wykazują większą podatność na wystąpienie zaćmy podtorebkowej po miejscowym stosowaniu kortykosteroidów.⁹
• Pacjenci z wysokim ciśnieniem wewnątrzgałkowym lub jaskrą są bardziej narażeni na nadciśnienie w oku i jaskrę podczas długotrwałego stosowania kortykosteroidów.¹⁰
• Pacjenci ze ścieńczeniem rogówki – miejscowe stosowanie kortykosteroidów może w niektórych przypadkach prowadzić do perforacji rogówki.¹¹

Tabela działań niepożądanych

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹²

Zalecenia kliniczne

W przypadku wystąpienia wymienionych działań niepożądanych należy rozważyć korzyści i ryzyko związane z kontynuacją terapii. W wielu przypadkach, szczególnie przy wystąpieniu zakażeń, należy zaprzestać stosowania kropli do oczu i wdrożyć odpowiednie leczenie. U pacjentów poddawanych długotrwałej terapii zaleca się rutynowe monitorowanie ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz ocenę przedniego odcinka oka pod kątem rozwoju zaćmy.¹³