Działania niepożądane
Maxicortan 10 mg/g
Maxicortan, zawierający 10 mg hydrokortyzonu octanu na gram kremu, jest stosowany miejscowo, jednak długotrwała terapia powyżej 14 dni wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane są miejscowe reakcje skórne, takie jak zanikowe zapalenie skóry (świecenie naskórka, widoczność naczyń), zapalenie mieszków włosowych, alergia kontaktowa, dermatitis periorbicularis, a także nadmierne owłosienie, opóźnione gojenie ran, wybroczyny, rozstępy, plamica posteroidowa i trądzik posteroidowy. Dodatkowo mogą wystąpić pieczenie, zaczerwienienie i suchość skóry. Ze względu na immunosupresję preparatu, istnieje zwiększone ryzyko nadkażeń bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych oraz wtórnych infekcji w miejscu aplikacji. Powierzchowne rozszerzenie naczyń i wybroczyny są częstymi zaburzeniami naczyniowymi, a stosowanie w okolicy oczu może prowadzić do jaskry i zaćmy.
Działania niepożądane leku Maxicortan (10 mg/g, krem)
Maxicortan to produkt leczniczy zawierający 10 mg hydrokortyzonu octanu (Hydrocortisoni acetas) w każdym gramie kremu. Podczas stosowania tego preparatu mogą wystąpić działania niepożądane, szczególnie w przypadku długotrwałej terapii (powyżej 14 dni). Znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest kluczowa dla właściwego monitorowania pacjentów i modyfikacji leczenia w razie potrzeby.1
Miejscowe działania niepożądane
Miejscowe działania niepożądane są najczęściej obserwowanymi skutkami ubocznymi i wynikają z bezpośredniego wpływu hydrokortyzonu octanu na skórę w miejscu aplikacji. Obejmują one szereg zmian dermatologicznych, które mogą wpływać na strukturę i funkcję skóry.2
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Stosowanie Maxicortanu może prowadzić do różnorodnych zaburzeń skórnych. Do najczęściej obserwowanych należą: zanikowe zapalenie skóry, które objawia się ścieńczeniem naskórka, zwiększoną przezierność skóry i widoczność naczyń krwionośnych. Inne istotne działania niepożądane to zapalenie mieszków włosowych, alergia kontaktowa oraz zapalenie okołooczne (dermatitis periorbicularis).3
Długotrwałe stosowanie hydrokortyzonu octanu może również prowadzić do nadmiernego owłosienia, opóźnienia gojenia ran i owrzodzeń, a także powstawania wybroczyn – małych, punktowych krwawień podskórnych. Dodatkowo mogą pojawić się rozstępy, plamica posteroidowa (przebarwienia i odbarwienia skóry) oraz trądzik posteroidowy.4
Do innych częstych dolegliwości skórnych należą: dermatitis perioralis (zapalenie skóry wokół ust), pieczenie, zaczerwienienie oraz nadmierna suchość skóry w miejscu aplikacji.5
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
Ze względu na immunosupresyjne działanie hydrokortyzonu, stosowanie Maxicortanu może sprzyjać rozwojowi zakażeń. Obserwowano nadkażenia bakteryjne, grzybicze i wirusowe oraz wtórne zakażenia w miejscu aplikacji preparatu.6
Zaburzenia naczyniowe
Wśród zaburzeń naczyniowych wyróżnia się powierzchowne rozszerzenie naczyń krwionośnych oraz wybroczyny skórne, które mogą występować przy dłuższym stosowaniu preparatu.7
Zaburzenia oka
Stosowanie Maxicortanu, szczególnie w okolicy powiek i oczodołów, może prowadzić do rozwoju powikłań ocznych, takich jak jaskra lub zaćma.8
Ogólnoustrojowe działania niepożądane
Przy długotrwałym stosowaniu preparatu, aplikacji na dużą powierzchnię skóry, stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym lub u dzieci możliwe jest wystąpienie ogólnoustrojowych działań niepożądanych charakterystycznych dla glikokortykosteroidów. Wynikają one z wchłaniania hydrokortyzonu octanu do krwiobiegu i jego wpływu na cały organizm.9
Do najważniejszych ogólnoustrojowych działań niepożądanych należą:
- Zahamowanie czynności osi podwzgórze–przysadka–nadnercza – może prowadzić do wtórnej niewydolności kory nadnerczy
- Zespół Cushinga – charakteryzujący się otyłością centralną, księżycowatą twarzą, osłabieniem mięśni i zaburzeniami metabolicznymi
- Hamowanie wzrostu i rozwoju u dzieci – szczególnie istotne w populacji pediatrycznej
- Hiperglikemia – podwyższony poziom glukozy we krwi
- Cukromocz – obecność glukozy w moczu
10
Tabela działań niepożądanych Maxicortanu
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Opis | Częstość występowania* |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Zanikowe zapalenie skóry | Ścieńczenie naskórka, zwiększona przezierność i wrażliwość skóry | Często przy długotrwałym stosowaniu |
| Zapalenie mieszków włosowych | Stan zapalny mieszków włosowych z charakterystycznymi grudkami i krostkami | Niezbyt często | |
| Alergia kontaktowa | Reakcja nadwrażliwości na składniki preparatu | Niezbyt często | |
| Zapalenie okołooczne | Zapalenie skóry wokół oczu (dermatitis periorbicularis) | Niezbyt często | |
| Nadmierne owłosienie | Zwiększony wzrost włosów w miejscu aplikacji | Rzadko | |
| Opóźnienie gojenia ran i owrzodzeń | Wydłużony czas regeneracji tkanek | Często przy długotrwałym stosowaniu | |
| Wybroczyny | Małe, punktowe krwawienia podskórne | Niezbyt często | |
| Rozstępy | Pasmowate zmiany zanikowe skóry | Często przy długotrwałym stosowaniu | |
| Plamica posteroidowa | Przebarwienia i odbarwienia skóry po stosowaniu steroidów | Niezbyt często | |
| Trądzik posteroidowy | Zmiany trądzikopodobne indukowane sterydami | Często przy długotrwałym stosowaniu | |
| Dermatitis perioralis | Zapalenie skóry wokół ust | Niezbyt często | |
| Pieczenie, zaczerwienienie, nadmierna suchość | Miejscowe objawy podrażnienia | Często | |
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Nadkażenia bakteryjne, grzybicze i wirusowe | Rozwój infekcji na skutek miejscowej immunosupresji | Często przy długotrwałym stosowaniu |
| Wtórne zakażenia | Infekcje rozwijające się na uszkodzonej skórze | Niezbyt często | |
| Zaburzenia naczyniowe | Powierzchowne rozszerzenie naczyń krwionośnych | Widoczne poszerzenie naczyń skórnych | Często przy długotrwałym stosowaniu |
| Wybroczyny | Niewielkie krwawienia podskórne | Niezbyt często | |
| Zaburzenia oka | Jaskra | Wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego | Rzadko, głównie przy aplikacji wokół oczu |
| Zaćma | Zmętnienie soczewki oka | Rzadko, głównie przy aplikacji wokół oczu | |
| Ogólnoustrojowe działania niepożądane** | Zahamowanie czynności osi podwzgórze–przysadka–nadnercza | Zaburzenie funkcjonowania osi hormonalnej regulującej poziom kortyzolu | Rzadko, przy długotrwałym stosowaniu na dużą powierzchnię |
| Zespół Cushinga | Zespół objawów związanych z nadmiarem kortyzolu w organizmie | Rzadko, przy długotrwałym stosowaniu na dużą powierzchnię | |
| Hamowanie wzrostu i rozwoju u dzieci | Spowolnienie procesów wzrastania | Rzadko, u dzieci przy długotrwałej terapii | |
| Hiperglikemia | Podwyższony poziom glukozy we krwi | Rzadko, przy długotrwałym stosowaniu na dużą powierzchnię | |
| Cukromocz | Obecność glukozy w moczu | Rzadko, przy długotrwałym stosowaniu na dużą powierzchnię |
* Częstość występowania oparta na danych z charakterystyki produktu leczniczego i doświadczeniu klinicznym
** Występują przede wszystkim w przypadku długotrwałego stosowania produktu leczniczego, aplikacji na dużą powierzchnię skóry, stosowania pod opatrunkiem okluzyjnym lub u dzieci
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania preparatu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11
Zgłoszenia należy kierować na adres:
- Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych
- Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- tel.: + 48 22 49 21 301
- faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
12
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania