Działania niepożądane
Maxicortan 10 mg/g

Maxicortan, zawierający 10 mg hydrokortyzonu octanu na gram kremu, jest stosowany miejscowo, jednak długotrwała terapia powyżej 14 dni wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane są miejscowe reakcje skórne, takie jak zanikowe zapalenie skóry (świecenie naskórka, widoczność naczyń), zapalenie mieszków włosowych, alergia kontaktowa, dermatitis periorbicularis, a także nadmierne owłosienie, opóźnione gojenie ran, wybroczyny, rozstępy, plamica posteroidowa i trądzik posteroidowy. Dodatkowo mogą wystąpić pieczenie, zaczerwienienie i suchość skóry. Ze względu na immunosupresję preparatu, istnieje zwiększone ryzyko nadkażeń bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych oraz wtórnych infekcji w miejscu aplikacji. Powierzchowne rozszerzenie naczyń i wybroczyny są częstymi zaburzeniami naczyniowymi, a stosowanie w okolicy oczu może prowadzić do jaskry i zaćmy.

Działania niepożądane leku Maxicortan (10 mg/g, krem)

Maxicortan to produkt leczniczy zawierający 10 mg hydrokortyzonu octanu (Hydrocortisoni acetas) w każdym gramie kremu. Podczas stosowania tego preparatu mogą wystąpić działania niepożądane, szczególnie w przypadku długotrwałej terapii (powyżej 14 dni). Znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest kluczowa dla właściwego monitorowania pacjentów i modyfikacji leczenia w razie potrzeby.1

Miejscowe działania niepożądane

Miejscowe działania niepożądane są najczęściej obserwowanymi skutkami ubocznymi i wynikają z bezpośredniego wpływu hydrokortyzonu octanu na skórę w miejscu aplikacji. Obejmują one szereg zmian dermatologicznych, które mogą wpływać na strukturę i funkcję skóry.2

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Stosowanie Maxicortanu może prowadzić do różnorodnych zaburzeń skórnych. Do najczęściej obserwowanych należą: zanikowe zapalenie skóry, które objawia się ścieńczeniem naskórka, zwiększoną przezierność skóry i widoczność naczyń krwionośnych. Inne istotne działania niepożądane to zapalenie mieszków włosowych, alergia kontaktowa oraz zapalenie okołooczne (dermatitis periorbicularis).3

Długotrwałe stosowanie hydrokortyzonu octanu może również prowadzić do nadmiernego owłosienia, opóźnienia gojenia ran i owrzodzeń, a także powstawania wybroczyn – małych, punktowych krwawień podskórnych. Dodatkowo mogą pojawić się rozstępy, plamica posteroidowa (przebarwienia i odbarwienia skóry) oraz trądzik posteroidowy.4

Do innych częstych dolegliwości skórnych należą: dermatitis perioralis (zapalenie skóry wokół ust), pieczenie, zaczerwienienie oraz nadmierna suchość skóry w miejscu aplikacji.5

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

Ze względu na immunosupresyjne działanie hydrokortyzonu, stosowanie Maxicortanu może sprzyjać rozwojowi zakażeń. Obserwowano nadkażenia bakteryjne, grzybicze i wirusowe oraz wtórne zakażenia w miejscu aplikacji preparatu.6

Zaburzenia naczyniowe

Wśród zaburzeń naczyniowych wyróżnia się powierzchowne rozszerzenie naczyń krwionośnych oraz wybroczyny skórne, które mogą występować przy dłuższym stosowaniu preparatu.7

Zaburzenia oka

Stosowanie Maxicortanu, szczególnie w okolicy powiek i oczodołów, może prowadzić do rozwoju powikłań ocznych, takich jak jaskra lub zaćma.8

Ogólnoustrojowe działania niepożądane

Przy długotrwałym stosowaniu preparatu, aplikacji na dużą powierzchnię skóry, stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym lub u dzieci możliwe jest wystąpienie ogólnoustrojowych działań niepożądanych charakterystycznych dla glikokortykosteroidów. Wynikają one z wchłaniania hydrokortyzonu octanu do krwiobiegu i jego wpływu na cały organizm.9

Do najważniejszych ogólnoustrojowych działań niepożądanych należą:

  • Zahamowanie czynności osi podwzgórze–przysadka–nadnercza – może prowadzić do wtórnej niewydolności kory nadnerczy
  • Zespół Cushinga – charakteryzujący się otyłością centralną, księżycowatą twarzą, osłabieniem mięśni i zaburzeniami metabolicznymi
  • Hamowanie wzrostu i rozwoju u dzieci – szczególnie istotne w populacji pediatrycznej
  • Hiperglikemia – podwyższony poziom glukozy we krwi
  • Cukromocz – obecność glukozy w moczu

10

Tabela działań niepożądanych Maxicortanu

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Opis Częstość występowania*
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Zanikowe zapalenie skóry Ścieńczenie naskórka, zwiększona przezierność i wrażliwość skóry Często przy długotrwałym stosowaniu
Zapalenie mieszków włosowych Stan zapalny mieszków włosowych z charakterystycznymi grudkami i krostkami Niezbyt często
Alergia kontaktowa Reakcja nadwrażliwości na składniki preparatu Niezbyt często
Zapalenie okołooczne Zapalenie skóry wokół oczu (dermatitis periorbicularis) Niezbyt często
Nadmierne owłosienie Zwiększony wzrost włosów w miejscu aplikacji Rzadko
Opóźnienie gojenia ran i owrzodzeń Wydłużony czas regeneracji tkanek Często przy długotrwałym stosowaniu
Wybroczyny Małe, punktowe krwawienia podskórne Niezbyt często
Rozstępy Pasmowate zmiany zanikowe skóry Często przy długotrwałym stosowaniu
Plamica posteroidowa Przebarwienia i odbarwienia skóry po stosowaniu steroidów Niezbyt często
Trądzik posteroidowy Zmiany trądzikopodobne indukowane sterydami Często przy długotrwałym stosowaniu
Dermatitis perioralis Zapalenie skóry wokół ust Niezbyt często
Pieczenie, zaczerwienienie, nadmierna suchość Miejscowe objawy podrażnienia Często
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Nadkażenia bakteryjne, grzybicze i wirusowe Rozwój infekcji na skutek miejscowej immunosupresji Często przy długotrwałym stosowaniu
Wtórne zakażenia Infekcje rozwijające się na uszkodzonej skórze Niezbyt często
Zaburzenia naczyniowe Powierzchowne rozszerzenie naczyń krwionośnych Widoczne poszerzenie naczyń skórnych Często przy długotrwałym stosowaniu
Wybroczyny Niewielkie krwawienia podskórne Niezbyt często
Zaburzenia oka Jaskra Wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego Rzadko, głównie przy aplikacji wokół oczu
Zaćma Zmętnienie soczewki oka Rzadko, głównie przy aplikacji wokół oczu
Ogólnoustrojowe działania niepożądane** Zahamowanie czynności osi podwzgórze–przysadka–nadnercza Zaburzenie funkcjonowania osi hormonalnej regulującej poziom kortyzolu Rzadko, przy długotrwałym stosowaniu na dużą powierzchnię
Zespół Cushinga Zespół objawów związanych z nadmiarem kortyzolu w organizmie Rzadko, przy długotrwałym stosowaniu na dużą powierzchnię
Hamowanie wzrostu i rozwoju u dzieci Spowolnienie procesów wzrastania Rzadko, u dzieci przy długotrwałej terapii
Hiperglikemia Podwyższony poziom glukozy we krwi Rzadko, przy długotrwałym stosowaniu na dużą powierzchnię
Cukromocz Obecność glukozy w moczu Rzadko, przy długotrwałym stosowaniu na dużą powierzchnię

* Częstość występowania oparta na danych z charakterystyki produktu leczniczego i doświadczeniu klinicznym

** Występują przede wszystkim w przypadku długotrwałego stosowania produktu leczniczego, aplikacji na dużą powierzchnię skóry, stosowania pod opatrunkiem okluzyjnym lub u dzieci

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania preparatu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11

Zgłoszenia należy kierować na adres:

  • Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych
  • Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
  • Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • tel.: + 48 22 49 21 301
  • faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

12

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.13

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl