wyprysk kontaktowy alergiczny
Wskazanie

Wyprysk kontaktowy alergiczny, znany również jako alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, to reakcja immunologiczna typu opóźnionego, występująca w wyniku kontaktu skóry z alergenem. Pojawia się zwykle po upływie 24-72 godzin od ekspozycji na alergen u osób uczulonych. Charakteryzuje się rumieniem, obrzękiem, występowaniem pęcherzyków i grudek, a także silnym świądem. W fazie przewlekłej obserwuje się zgrubienie i lichenifikację skóry oraz pękanie naskórka.

Najczęstszymi alergenami kontaktowymi są metale (nikiel, chrom, kobalt), substancje zapachowe, konserwanty zawarte w kosmetykach, lateks oraz niektóre rośliny (np. bluszcz trujący). Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie oraz testach płatkowych identyfikujących konkretny alergen. Kluczowym elementem leczenia jest unikanie kontaktu z substancją uczulającą.

W farmakoterapii wyprysku kontaktowego alergicznego stosuje się miejscowe glikokortykosteroidy jak Cutivate, Elocom, Elitasone, Advantan czy Dermovate (w cięższych przypadkach). Alternatywą są inhibitory kalcyneuryny: Protopic (takrolimus) oraz Elidel (pimekrolimus), szczególnie przydatne w lokalizacjach wrażliwych. W ostrych i rozległych zmianach wykorzystuje się krótkotrwale doustne glikokortykosteroidy (Encorton) oraz leki przeciwhistaminowe (Zyrtec, Rupafin, Hitaxa) zmniejszające świąd. Integralną częścią terapii jest stosowanie emolientów (Emolium, Cetaphil, Atoderm), które wspomagają regenerację bariery naskórkowej.

Największe trudności w leczeniu wyprysku kontaktowego alergicznego wiążą się z identyfikacją alergenu, szczególnie gdy pacjent jest uczulony na powszechnie występujące substancje lub gdy ekspozycja ma charakter zawodowy. Wyzwaniem pozostaje również zapewnienie długotrwałej remisji, gdyż nawet śladowy kontakt z alergenem może wywołać nawrót objawów. Problem stanowi też przewlekła steroidoterapia miejscowa, prowadząca do atrofii skóry i tachyfilaksji. U pacjentów z rozległymi zmianami lub ciężkimi postaciami opornymi na standardowe leczenie może być konieczne zastosowanie leków immunosupresyjnych (Methotrexat, Cyclaid, Sandimmun), co zwiększa ryzyko działań niepożądanych.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl