łojotokowe zapalenie skóry
Wskazanie

Łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS) to przewlekła, nawrotowa choroba zapalna skóry, występująca w miejscach bogatych w gruczoły łojowe, takich jak skóra owłosiona głowy, twarz (zwłaszcza brwi, fałdy nosowo-wargowe), klatka piersiowa, plecy i okolice zauszne. Charakteryzuje się obecnością rumieniowych zmian z żółtawymi, tłustymi łuskami. Schorzenie to dotyka około 2-5% populacji ogólnej, przy czym częściej występuje u mężczyzn oraz osób z obniżoną odpornością (np. u pacjentów z HIV/AIDS).

W patogenezie łojotokowego zapalenia skóry istotną rolę odgrywa grzyb drożdżopodobny Malassezia (dawniej Pityrosporum), który jest częścią naturalnej flory skóry, ale w sprzyjających warunkach może przyczyniać się do rozwoju stanu zapalnego. Do czynników zaostrzających należą: stres, zmęczenie, zmiany hormonalne, infekcje, niektóre leki i zmienne warunki atmosferyczne.

Leczenie ŁZS obejmuje preparaty miejscowe przeciwgrzybicze i przeciwzapalne. W terapii miejscowej stosuje się szampony zawierające pirytionian cynku (Dercos, Sesderma), ketokonazol (Nizoral), cyklopiroksolaminę (Pirolam), selenek siarczku (Selsun), dziegieć (T/Gel) oraz kwas salicylowy. Na zmiany skórne stosuje się kremy i maści zawierające ketokonazol (Ketokonazol Hasco), cyklopiroksolaminę (Hascofungin), metronidazol (Metronidazol Hasco) oraz glikokortykosteroidy o niskiej i średniej sile działania (Hydrocortisonum AFP, Laticort, Cutivate).

W przypadkach opornych na leczenie miejscowe stosuje się doustne leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol (Orungal, Itrax) lub flukonazol (Fluconazole Polfarmex, Flumycon). W ciężkich przypadkach można rozważyć krótkotrwałe stosowanie doustnych glikokortykosteroidów (Encorton) lub inhibitorów kalcyneuryny (Protopic, Elidel).

Największą trudnością w leczeniu łojotokowego zapalenia skóry jest jego nawrotowy charakter. Po uzyskaniu poprawy klinicznej, choroba często powraca po przerwaniu leczenia, co wymaga regularnego stosowania leków podtrzymujących. Problemem jest również możliwość rozwoju odporności na leki przeciwgrzybicze przy długotrwałym stosowaniu oraz ryzyko działań niepożądanych przy przewlekłym używaniu miejscowych glikokortykosteroidów (ścieńczenie skóry, teleangiektazje, rozstępy). Istotne jest również różnicowanie ŁZS z innymi jednostkami chorobowymi o podobnym obrazie klinicznym, takimi jak łuszczyca, wyprysk kontaktowy czy atopowe zapalenie skóry, co może opóźniać wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl