Leki w grupie
„glikokortykosteroidy miejscowe”
Glikokortykosteroidy miejscowe to grupa leków przeciwzapalnych, immunosupresyjnych i przeciwalergicznych stosowanych w leczeniu różnych chorób skóry. Działają poprzez hamowanie procesów zapalnych, zmniejszenie obrzęku, świądu oraz hamowanie proliferacji komórek. Leki te wiążą się z receptorami glikokortykosteroidowymi w cytoplazmie komórek, co prowadzi do zahamowania syntezy cytokin prozapalnych i mediatorów zapalenia.
Glikokortykosteroidy miejscowe są klasyfikowane według siły działania na siedem grup (od I – najsilniejsze do VII – najsłabsze). Do najsilniejszych (grupa I) należą: klobetazol (Dermovate), betametazon dipropionian (Diprosone). Grupa II i III obejmuje: mometazon (Elocom), flutikazon (Cutivate), betametazon walerianian (Betnovate). W grupach IV i V znajdują się: hydrokortyzon maślan (Locoid), fluocynolon (Flucinar). Najsłabsze (VI i VII) to hydrokortyzon (Hydrocortisonum).
Podział ze względu na siłę działania pomaga w doborze odpowiedniego preparatu do konkretnej choroby skóry i jej lokalizacji. Glikokortykosteroidy o dużej sile działania stosuje się w schorzeniach o ciężkim przebiegu i na obszarach grubej skóry (np. dłonie, stopy), natomiast preparaty o mniejszej sile działania są zalecane do stosowania na twarzy, w fałdach skórnych i u dzieci.
Główne zalety stosowania miejscowych glikokortykosteroidów to szybkie działanie przeciwzapalne i przeciwświądowe, skuteczność w wielu dermatozach oraz dostępność w różnych postaciach (maści, kremy, lotiony, pianki), co pozwala na dobór odpowiedniej formy do rodzaju zmian skórnych i ich lokalizacji.
Najważniejsze zagrożenia związane ze stosowaniem tych leków obejmują efekty niepożądane przy długotrwałym stosowaniu, takie jak ścieńczenie skóry (atrofia), rozszerzenie naczyń krwionośnych (teleangiektazje), rozstępy, trądzik posteroidowy, zaburzenia pigmentacji oraz tzw. efekt odbicia po odstawieniu leku. Istnieje również ryzyko absorpcji ogólnoustrojowej przy stosowaniu silnych preparatów na dużych powierzchniach skóry, co może prowadzić do supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
Ze względu na postać farmaceutyczną, glikokortykosteroidy miejscowe dzielą się na: maści (najlepsze do suchych, łuszczących się zmian), kremy (odpowiednie do ostrych, sączących zmian), lotiony i roztwory (stosowane na owłosioną skórę głowy), pianki (łatwe w aplikacji na duże powierzchnie) oraz żele (preferowane w zmianach na skórze owłosionej).
Lista leków w tej grupie
-
Chlorchinaldin H – Maść – (30 mg + 10 mg)/g
Produkt leczniczy zawiera chlorochinaldol oraz hydrokortyzonu octan, które wykazują działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Maść jest stosowana miejscowo w leczeniu powierzchownych, ropnych zakażeń skóry związanych z reakcją zapalną. Jest również wskazana w terapii bakteryjnych powikłań alergicznych chorób skóry, a także grzybicy i owrzodzeń podudzi. Lek przeznaczony jest do stosowania w zakażeniach wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na chlorochinaldol.
-
Hydrocortisonum oceanic – Krem – 5 mg/g
Produkt zawiera hydrokortyzonu octan jako substancję czynną w stężeniu 5 mg na gram kremu. Dodatkowo w składzie znajdują się składniki pomocnicze takie jak parabeny, alkohol cetostearylowy oraz glikol propylenowy. Preparat ma postać kremu, który stosuje się miejscowo. Wykorzystywany jest w leczeniu reakcji skórnych po ukąszeniu lub użądleniu przez owady.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Advantan – Krem – 1 mg/g
Produkt jest kremem zawierającym 1 mg metyloprednizolonu aceponianu w 1 g kremu, wraz z substancjami pomocniczymi, takimi jak alkohol cetostearylowy i butylohydroksytoluen. Ma formę białego do żółtawego, nieprzezroczystego kremu w emulsji wodnej. Stosowany jest w leczeniu różnych postaci wyprysku, w tym atopowego zapalenia skóry, kontaktowego zapalenia skóry, wyprysku potnicowego oraz niealergicznego, również u dzieci. Produkt pomaga łagodzić objawy zapalne skóry i zmniejszać podrażnienia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Advantan – Maść – 1 mg/g
Produkt zawiera 1 mg metyloprednizolonu aceponianu w 1 gramie maści. Jest to lek stosowany miejscowo w leczeniu różnych postaci wyprysku, takich jak atopowe zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry, wyprysk potnicowy oraz wyprysk niealergiczny. Preparat znajduje również zastosowanie w terapii wyprysku u dzieci. Maść pomaga łagodzić objawy zapalne i poprawia kondycję skóry.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Hydrocortisonum Amara – Krem – 5 mg/g
Produkt leczniczy zawiera 5 mg hydrokortyzonu octanu w 1 gramie kremu oraz substancje pomocnicze takie jak alkohol cetostearylowy, glikol propylenowy oraz parahydroksybenzoesany. Ma postać białego lub prawie białego kremu. Stosuje się go miejscowo w leczeniu reakcji skórnych po ukąszeniu lub użądleniu przez owady. Preparat łagodzi objawy zapalne i alergiczne skóry.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Clobederm – Krem – 0,5 mg/g
Produkt leczniczy zawiera 0,5 mg klobetazolu propionianu w 1 g kremu oraz substancje pomocnicze takie jak glikol propylenowy, chlorokrezol i alkohol cetostearylowy. Jest to biały krem o charakterystycznym zapachu, przeznaczony do miejscowego stosowania. Preparat stosuje się w krótkotrwałym leczeniu ostrych i ciężkich, nie zakażonych oraz wilgotnych stanów zapalnych skóry, które reagują na glikokortykosteroidy. Wskazany jest także w leczeniu różnych postaci zapalenia skóry, łuszczycy oraz innych schorzeń skórnych przebiegających z uporczywym świądem i nadmiernym rogowaceniem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Mycosolon – Maść – (20 mg + 2,5 mg)/g
Maść zawiera mikonazol i mazipredon chlorowodorek, które działają przeciwgrzybiczo i przeciwzapalnie. Substancje pomocnicze takie jak metylu parahydroksybenzoesan, alkohol cetostearylowy i glikol propylenowy wspomagają aplikację i stabilność preparatu. Lek stosowany jest w leczeniu zapalnej egzemy, wyprzenia oraz różnych postaci grzybicy, w tym skóry, paznokci oraz przewodu słuchowego zewnętrznego. Preparat pomaga również w przypadku grzybicy z nadkażeniem bakteryjnym.
-
Proktosedon – Maść – (5 mg + 5 mg + 10 mg + 10 mg)/g
Maść zawiera hydrokortyzon, chlorowodorek cynchokainy, siarczan neomycyny oraz eskulinę, które łączą działanie przeciwzapalne, znieczulające, przeciwbakteryjne i wzmacniające naczynia krwionośne. Preparat jest stosowany w leczeniu zewnętrznych i wewnętrznych hemoroidów, stanów zapalnych odbytu, szczeliny odbytu oraz świądu odbytu. Może być również używany w okresie przed- i pooperacyjnym. Maść działa miejscowo, przynosząc ulgę i wspomagając gojenie zmian.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Cutivate – Krem – 0,5 mg/g
Jest to krem zawierający 0,5 mg flutykazonu propionianu, mikronizowanego kortykosteroidu, w 1 gramie produktu. W skład kremu wchodzą również glikol propylenowy, alkohol cetostearylowy oraz imidomocznik jako substancje pomocnicze. Preparat stosuje się miejscowo w leczeniu różnych chorób skóry reagujących na terapię kortykosteroidami, takich jak atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, liszaj płaski czy toczeń rumieniowaty skóry. Może być również używany jako leczenie wspomagające w przypadku dużych odczynów po ukąszeniach owadów czy łojotokowego zapalenia skóry.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Pevisone – Krem – (10 mg + 1,1 mg)/g
Jest to krem zawierający 10 mg ekonazolu azotanu oraz 1,1 mg triamcynolonu acetonidu w 1 gramie preparatu. Składniki te działają przeciwgrzybiczo oraz przeciwzapalnie. Stosuje się go w leczeniu zakażeń skóry wywołanych przez dermatofity lub drożdżaki, które charakteryzują się wyraźnym stanem zapalnym. Pomocniczo zawiera również kwas benzoesowy i butylohydroksyanizol.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Travocort – Krem – (10 mg + 1 mg)/g
Preparat zawiera 10 mg izokonazolu azotanu oraz 1 mg diflukortolonu walerianianu w 1 g kremu. Jest to biało-żółty krem o działaniu przeciwgrzybiczym i przeciwzapalnym. Stosuje się go w leczeniu powierzchownych zakażeń grzybiczych skóry z towarzyszącymi silnymi stanami zapalnymi lub zmianami wypryskowymi. Preparat znajduje zastosowanie m.in. na skórę rąk, stóp, pachwin oraz okolic narządów płciowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku