Leki w grupie
„leki przeciwbakteryjne miejscowe”
Leki przeciwbakteryjne miejscowe to preparaty farmaceutyczne przeznaczone do zewnętrznego stosowania na skórę, błony śluzowe lub do jam ciała w celu zwalczania zakażeń bakteryjnych. Działają one poprzez hamowanie wzrostu bakterii lub ich zabijanie bezpośrednio w miejscu aplikacji, bez wywoływania znaczącego działania ogólnoustrojowego.
Do najważniejszych substancji czynnych w tej grupie należą: mupirocyna (Bactroban, Mupirox), kwas fusydowy (Fucidin), bacytracyna (w preparatach złożonych jak Polseptol), neomycyna (Neomycinum, Altacet Plus), gentamycyna (Gentamicin), erytromycyna (Davercin, Aknemycin), klindamycyna (Clindacne, Dalacin C), metronidazol (Metronidazol, Rozex), sulfatiazol srebrowy (Argosulfan) oraz chloramfenikol (Chloramphenicol WZF).
Leki przeciwbakteryjne miejscowe można podzielić na kilka podgrup: antybiotyki miejscowe (np. mupirocyna, kwas fusydowy, neomycyna), antiseptyki (np. chlorheksydyna, oktenidyna, jodopowidon), sulfonamidy miejscowe (np. sulfatiazol srebra) oraz inne środki przeciwbakteryjne miejscowe (np. nadboran sodu, nadtlenek benzoilu).
Największą zaletą stosowania miejscowych leków przeciwbakteryjnych jest możliwość uzyskania wysokiego stężenia substancji czynnej bezpośrednio w miejscu zakażenia przy jednoczesnym minimalizowaniu ryzyka działań niepożądanych ogólnoustrojowych. Są one szczególnie skuteczne w leczeniu powierzchownych zakażeń skóry, ran, owrzodzeń, a także w profilaktyce zakażeń po drobnych zabiegach chirurgicznych.
Stosowanie miejscowych leków przeciwbakteryjnych wiąże się jednak z pewnymi zagrożeniami. Najważniejsze z nich to ryzyko rozwoju oporności bakterii przy długotrwałym lub niewłaściwym stosowaniu, możliwość wystąpienia reakcji alergicznych (szczególnie w przypadku antybiotyków aminoglikozydowych i neomycyny), ryzyko kontaktowego zapalenia skóry oraz możliwość wchłaniania systemowego przy aplikacji na duże powierzchnie uszkodzonej skóry lub błon śluzowych. W przypadku niektórych substancji (np. neomycyna) istnieje również ryzyko ototoksyczności przy stosowaniu w okolicy ucha z uszkodzoną błoną bębenkową.
Lista leków w tej grupie
-
DoriTri smak owoców leśnych – Tabletki do ssania – 0,5 mg + 1 mg + 1,5 mg
Produkt leczniczy zawiera benzalkoniowy chlorek, benzokainę oraz tyrotrycynę, a dodatkowo substancje pomocnicze takie jak sorbitol, sacharoza i sód. Jest dostępny w formie białej tabletki do ssania o smaku owoców leśnych. Stosowany jest wspomagająco w leczeniu łagodnych do umiarkowanych stanów zapalnych gardła i jamy ustnej. Szczególnie pomocny przy bólach gardła, trudnościach w połykaniu oraz zapaleniach błony śluzowej i dziąseł u osób powyżej 12 roku życia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Rivel – Żel – 5 mg/g (0,5%)
Produkt leczniczy to żel zawierający 5 mg mleczanu etakrydyny w 1 g, a także glikol propylenowy i etanol jako substancje pomocnicze. Preparat stosuje się do odkażania skóry i błon śluzowych oraz wspomagająco w leczeniu zakażeń skóry wywołanych głównie przez bakterie Gram-dodatnie, takich jak czyraki czy ropnie. Można go również używać przy mieszanych zapaleniach skóry, zarówno bakteryjnych, jak i grzybiczych. Dodatkowo jest odpowiedni do stosowania w miejscach po ukąszeniach owadów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Proktosedon – Maść – (5 mg + 5 mg + 10 mg + 10 mg)/g
Maść zawiera hydrokortyzon, chlorowodorek cynchokainy, siarczan neomycyny oraz eskulinę, które łączą działanie przeciwzapalne, znieczulające, przeciwbakteryjne i wzmacniające naczynia krwionośne. Preparat jest stosowany w leczeniu zewnętrznych i wewnętrznych hemoroidów, stanów zapalnych odbytu, szczeliny odbytu oraz świądu odbytu. Może być również używany w okresie przed- i pooperacyjnym. Maść działa miejscowo, przynosząc ulgę i wspomagając gojenie zmian.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Chlorchinaldin o smaku czarnej porzeczki – Tabletki do ssania – 2 mg
Produkt leczniczy zawiera 2 mg chlorochinaldolu oraz substancje pomocnicze, takie jak sacharoza, glikol propylenowy, a także aromat czarnej porzeczki z d-limonenem i linalolem. Jest dostępny w postaci tabletek do ssania, które mają działanie miejscowe. Stosuje się go w zakażeniach bakteryjnych jamy ustnej i dziąseł, a także w pleśniawkach oraz grzybiczych zakażeniach jamy ustnej i gardła po terapii antybiotykowej. Działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo, wspomagając leczenie tych schorzeń.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Chlorchinaldin VP – Tabletki do ssania – 2 mg
Produkt leczniczy zawiera chlorochinaldol oraz sacharozę jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci tabletek do ssania o marmurkowej powierzchni. Stosuje się go miejscowo w leczeniu zakażeń bakteryjnych i grzybiczych jamy ustnej oraz dziąseł, w tym pleśniawek. Preparat jest szczególnie wskazany po leczeniu antybiotykami, gdy występuje grzybicze zakażenie jamy ustnej i gardła.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna