świąd odbytu
Wskazanie

Świąd odbytu (pruritus ani) to uporczywe uczucie swędzenia okolicy odbytu, które może występować okresowo lub przewlekle. Dolegliwość ta dotyka około 1-5% populacji ogólnej, częściej mężczyzn niż kobiety, zwykle w wieku 40-60 lat. Świąd odbytu może być objawem pierwotnym (idiopatycznym) lub wtórnym do innych schorzeń, takich jak choroby dermatologiczne, infekcje (grzybicze, pasożytnicze, bakteryjne), choroby ogólnoustrojowe, zaburzenia proktologiczne czy reakcje na leki.

W diagnostyce świądu odbytu kluczowe jest wykluczenie przyczyn wtórnych poprzez badanie fizykalne, badania laboratoryjne oraz w wybranych przypadkach – badania obrazowe. Często niezbędna jest konsultacja proktologiczna, dermatologiczna i wykluczenie chorób takich jak hemoroidy, szczelina odbytu, ropnie okołoodbytnicze czy choroby zapalne jelit.

Leczenie świądu odbytu zależy od przyczyny. W przypadku świądu idiopatycznego stosuje się głównie leczenie objawowe. Na polskim rynku dostępne są preparaty miejscowe zawierające glikokortykosteroidy (Laticort, Hydrocortison, Adcortyl), środki miejscowo znieczulające (Lignocainum, Emla), a także preparaty łagodzące świąd jak maści cynkowe (Alantan Plus, Sudocrem). W przypadku infekcji grzybiczych stosuje się leki przeciwgrzybicze (Clotrimazolum, Canesten), a przy infestacjach pasożytniczych – preparaty przeciwpasożytnicze (Pyrantelum, Vermox).

Największe trudności w leczeniu świądu odbytu wynikają z jego przewlekłego charakteru i tendencji do nawrotów. Pacjenci często wpadają w tzw. „błędne koło świądu”, gdzie drapanie wywołane świądem prowadzi do mikrourazów skóry, nasilenia stanu zapalnego i dalszego nasilenia świądu. Dodatkowo, długotrwałe stosowanie miejscowych kortykosteroidów może prowadzić do ścieńczenia skóry i nasilenia objawów. Kluczowe znaczenie ma edukacja pacjenta w zakresie właściwej higieny okolicy odbytu, unikania drażniących środków czyszczących, odpowiedniej diety (ograniczenie ostrych przypraw, alkoholu, kawy) oraz stosowania bawełnianej, przewiewnej bielizny.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl