miejscowe glikokortykosteroidy
Miejscowe glikokortykosteroidy to grupa leków stosowanych zewnętrznie w formie kremów, maści, płynów, pianek czy aerozoli, które wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe, przeciwalergiczne oraz immunosupresyjne. Stanowią podstawową opcję terapeutyczną w leczeniu wielu chorób dermatologicznych o podłożu zapalnym i alergicznym.
Mechanizm działania miejscowych glikokortykosteroidów opiera się na hamowaniu syntezy mediatorów zapalnych poprzez wiązanie ze specyficznymi receptorami w cytoplazmie komórek docelowych. Preparaty te różnią się siłą działania, co pozwala na dobór odpowiedniego leku w zależności od lokalizacji zmian, nasilenia choroby oraz wieku pacjenta. Klasyfikacja według Millera i Mundaya dzieli je na cztery grupy: o słabym, umiarkowanym, silnym i bardzo silnym działaniu.
Wskazaniami do stosowania miejscowych glikokortykosteroidów są m.in. atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, liszaj płaski, wyprysk kontaktowy, toczeń rumieniowaty dyskoidalny czy świerzbiączka. Należy jednak pamiętać o możliwych działaniach niepożądanych, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu, które obejmują: ścieńczenie naskórka, teleangiektazje, zanik skóry, rozstępy, trądzik posteroidowy oraz tachyfilaksję. W przypadku aplikacji na rozległe powierzchnie skóry istnieje również ryzyko wchłaniania ogólnoustrojowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Pimekrolimus – Wskazania do stosowania
Pimekrolimus, dostępny w postaci kremu Elidel o stężeniu 10 mg/g, jest miejscowym inhibitorem kalcyneuryny o działaniu immunomodulującym, stosowanym w leczeniu łagodnego i umiarkowanego atopowego zapalenia skóry (AZS). Preparat jest wskazany u pacjentów od 3. miesiąca życia, szczególnie w sytuacjach, gdy stosowanie miejscowych glikokortykosteroidów jest przeciwwskazane, nieskuteczne lub wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, zwłaszcza w delikatnych okolicach skóry takich jak twarz, szyja, fałdy skórne i okolice płciowe. Pimekrolimus jest rekomendowany jako lek drugiego wyboru, szczególnie u pacjentów z nietolerancją sterydów, opornością na ich działanie lub w przypadku zmian skórnych w miejscach predysponowanych do atrofii skóry po sterydach.
atopowe zapalenie skóry, atrofia skóry, ciężka postać choroby, działanie immunomodulujące, Elidel, inhibitor kalcyneuryny, łagodne atopowe zapalenie skóry, miejscowe glikokortykosteroidy, nadwrażliwość na lek, niepożądane reakcje skórne, oporność na leczenie, pacjent pediatryczny, pimekrolimus, profil bezpieczeństwa leku - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Elidel 10 mg/g
Elidel (krem 10 mg/g zawierający pimekrolimus) jest wskazany do leczenia łagodnego i umiarkowanego atopowego zapalenia skóry u pacjentów od 3 miesiąca życia, szczególnie gdy stosowanie miejscowych glikokortykosteroidów jest przeciwwskazane, nieskuteczne lub nietolerowane. Preparat jest rekomendowany jako lek drugiego wyboru, zwłaszcza w obszarach wrażliwych takich jak twarz, szyja czy okolice wyprzeniowe, gdzie długotrwała steroidoterapia niesie ryzyko powikłań miejscowych (atrofia skóry, teleangiektazje, rozstępy). Krem zawiera 10 mg pimekrolimusa na gram oraz substancje pomocnicze: 10 mg alkoholu benzylowego, 40 mg alkoholu cetylowego, 40 mg alkoholu stearylowego i 50 mg glikolu propylenowego (E 1520), co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjenta ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości.