częściowa tromboplastyna
Częściowa tromboplastyna to termin odnoszący się do składnika układu krzepnięcia, który jest wykorzystywany w diagnostyce laboratoryjnej jako podstawa badania czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT – activated Partial Thromboplastin Time). Jest to kluczowy test oceniający sprawność wewnątrzpochodnego szlaku krzepnięcia krwi.
Badanie aPTT oparte na częściowej tromboplastynie służy do monitorowania leczenia przeciwzakrzepowego heparyną niefrakcjonowaną, diagnozowania wrodzonych i nabytych zaburzeń krzepnięcia oraz wykrywania obecności krążących antykoagulantów. Wydłużony czas aPTT może wskazywać na niedobór czynników krzepnięcia (zwłaszcza VIII, IX, XI, XII), obecność inhibitorów krzepnięcia lub efekt działania leków przeciwkrzepliwych.
W praktyce klinicznej oznaczenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji stanowi rutynowe badanie wykonywane przed zabiegami operacyjnymi, u pacjentów z krwawieniami oraz w monitorowaniu terapii heparyną. Prawidłowy zakres wartości aPTT wynosi zazwyczaj 25-37 sekund, choć może się różnić w zależności od laboratorium i stosowanych odczynników.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Aurovitas 800 mg
Darunawir, składnik aktywny preparatu Darunavir Aurovitas, wykazuje ograniczone działania toksyczne w badaniach przedklinicznych na zwierzętach. U gryzoni obserwowano zmiany w układzie krwiotwórczym, krzepnięcia, wątrobie (przerost hepatocytów, wakuolizacja, wzrost enzymów wątrobowych) oraz tarczycy (przerost pęcherzyków). W skojarzeniu z rytonawirem nasilenie tych efektów było nieznaczne, z dodatkowym włóknieniem wysepek trzustkowych u samców szczurów. U psów nie stwierdzono istotnych działań toksycznych przy ekspozycji klinicznej. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów odnotowano zmniejszenie liczby ciałek żółtych i implantacji zarodków jedynie przy toksycznym działaniu na matkę, bez wpływu na płodność przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę (AUC 0,5-krotny dawek klinicznych). Badania teratogenności nie wykazały efektów teratogennych, choć ekspozycja była niższa niż kliniczna. W okresie przed- i pourodzeniowym obserwowano przejściowe opóźnienia rozwojowe potomstwa oraz zmniejszoną przeżywalność przy stosowaniu darunawiru z rytonawirem, prawdopodobnie z powodu ekspozycji przez mleko matki lub toksyczności matczynej.
aberracja chromosomowa, bariera krew-mózg, ciałko żółte, czerwone ciałka krwi, częściowa tromboplastyna, drgawki, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, enzymy mikrosomalne wątroby, enzymy wątrobowe, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, hormon tarczycy, implantacja zarodka, nerczyca, nowotwór złośliwy, przerost hepatocytów, przerost tarczycy, przewlekła nefropatia, rak wątrobowokomórkowy, test Amesa, test mikrojądrowy, układ enzymatyczny, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Sandoz 600 mg
Dane przedkliniczne dotyczące darunawiru wskazują na ograniczone efekty toksyczne po podaniu wielokrotnym u myszy, szczurów i psów, z narządami docelowymi obejmującymi układ krwiotwórczy (zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych), układ krzepnięcia (wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji), wątrobę (rozrost hepatocytów, wakuolizacja, wzrost enzymów wątrobowych) oraz tarczycę (rozrost pęcherzyków). W skojarzeniu z rytonawirem obserwowano nasilenie tych efektów oraz zwiększone włóknienie wysepek trzustkowych u samców szczurów. U psów nie stwierdzono poważniejszych działań toksycznych przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym. W badaniach rozrodczości darunawir nie wpływał na płodność przy dawkach do 1000 mg/kg mc./dobę i ekspozycji AUC 0,5-krotnie mniejszej niż u ludzi. Badania teratogenności nie wykazały działania teratogennego przy ekspozycji mniejszej niż kliniczna. W okresie przed- i pourodzeniowym odnotowano przejściowe zmniejszenie przyrostu masy ciała potomstwa oraz opóźnienie otwarcia oczu i uszu, a w skojarzeniu z rytonawirem zmniejszenie liczby potomstwa reagującego na bodźce akustyczne i przeżywalności w okresie laktacji, co ustępowało po zaprzestaniu karmienia mlekiem matki.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie teratogenności, bariera krew-mózg, ciałko żółte, częściowa tromboplastyna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym mikrosomalny wątroby, enzym wątrobowy, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, hormon tarczycy, implantacja zarodka, mutacja bakterii, nerczyca, parametr czerwonokrwinkowy, przewlekła nefropatia postępująca, rak wątrobowokomórkowy, rozrost hepatocytów, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Accord 75 mg
Badania przedkliniczne darunawiru, przeprowadzone na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy), wykazały ograniczone działania toksyczne, głównie w obrębie układu krwiotwórczego (zmniejszenie parametrów erytrocytarnych), układu krzepnięcia (wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji), wątroby (przerost hepatocytów, wakuolizacja, wzrost aktywności enzymów wątrobowych) oraz tarczycy (przerost pęcherzyków). Skojarzenie darunawiru z rytonawirem nasilało te zmiany, dodatkowo obserwowano włóknienie wysepek trzustkowych u samców szczurów. U psów nie stwierdzono istotnych działań toksycznych przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym. W badaniach reprodukcyjnych darunawir nie wpływał na płodność do dawki 1000 mg/kg/dobę (AUC 0,5-krotny w stosunku do dawek klinicznych), nie wykazano działania teratogennego, jednak u potomstwa szczurów obserwowano przejściowe opóźnienia rozwojowe i zmniejszoną przeżywalność przy skojarzeniu z rytonawirem, co może wynikać z ekspozycji przez mleko matki lub toksyczności matczynej.
aberracja chromosomowa, badanie toksyczności, bariera krew-mózg, ciałko żółte, częściowa tromboplastyna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, enzym wątrobowy, funkcja rozrodcza, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, hormon tarczycy, implantacja zarodków, indukcja enzymów mikrosomalnych, laktacja, metabolizm leków, model zwierzęcy, monoterapia, mutacja bakterii, narząd docelowy, nerczyca, odruch wzdrygnięcia, pole powierzchni pod krzywą, przerost hepatocytów, przerost pęcherzyków tarczycy, przewlekła nefropatia, rak wątrobowokomórkowy, rozwój przed- i pourodzeniowy, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, włóknienie wysepek trzustkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Synoptis 75 mg
Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa darunawiru, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z rytonawirem, wykazały ograniczone działania toksyczne u myszy, szczurów i psów. Narządy docelowe obejmowały układ krwiotwórczy, krzepnięcia, wątrobę oraz tarczycę, z obserwowanymi zmianami takimi jak zmniejszenie parametrów czerwonych krwinek, wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny, przerost hepatocytów, wakuolizacja wątroby oraz przerost pęcherzyków tarczycy. W skojarzeniu z rytonawirem nasilenie tych efektów było nieznaczne, z dodatkowym włóknieniem wysepek trzustkowych u samców szczurów. U psów nie stwierdzono poważniejszych działań toksycznych przy ekspozycji klinicznej. W badaniach reprodukcyjnych darunawir nie wykazał działania teratogennego, choć przy toksycznych dawkach dla matki obserwowano zmniejszenie liczby ciałek żółtych i implantacji zarodków. Przejściowe efekty rozwojowe u potomstwa szczurów obejmowały zmniejszenie masy ciała i opóźnienie otwarcia oczu i uszu, a także ograniczoną przeżywalność w okresie laktacji przy skojarzeniu z rytonawirem, co ustępowało po zakończeniu karmienia.
aberracja chromosomowa, bariera krew-mózg, ciałko żółte, czerwone krwinki, częściowa tromboplastyna, darunawir, dawka toksyczna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzymy mikrosomalne wątroby, enzymy wątrobowe, gruczolak, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, nerczyca, odruch wzdrygnięcia, pęcherzyki tarczycy, przerost hepatocytów, przewlekła nefropatia postępująca, rak wątrobowokomórkowy, rytonawir, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Aurovitas 600 mg
Darunawir (Darunavir Aurovitas) przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające profil bezpieczeństwa, obejmujące monoterapię oraz terapię skojarzoną z rytonawirem, przy ekspozycji sięgającej poziomu klinicznego. W badaniach toksyczności wielokrotnych dawek u gryzoni zaobserwowano ograniczone efekty na układ krwiotwórczy, krzepnięcia, wątrobę (przerost hepatocytów, wakuolizacja, wzrost enzymów wątrobowych) oraz tarczycę (przerost pęcherzyków). Kombinacja z rytonawirem nasilała te zmiany, a u samców szczurów stwierdzono zwiększone włóknienie wysepek trzustkowych. U psów nie wykryto istotnych działań toksycznych przy ekspozycji klinicznej. W badaniach reprodukcyjnych nie stwierdzono wpływu na płodność ani teratogenności przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę i ekspozycji AUC do 0,5-krotnej klinicznej. W okresie przed- i pourodzeniowym u szczurów odnotowano przejściowe zmniejszenie masy ciała potomstwa, opóźnienie otwarcia oczu i uszu oraz ograniczoną przeżywalność potomstwa przy terapii skojarzonej, prawdopodobnie związane z ekspozycją przez mleko matki i toksycznością matczyną.
aberracja chromosomowa, bariera krew-mózg, ciałko żółte, czerwone ciałka krwi, częściowa tromboplastyna, darunawir, drgawki, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzymy mikrosomalne wątroby, enzymy wątrobowe, gruczoł tarczowy, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, hormon tarczycy, implantacja zarodka, nerczyca, odruch wzdrygnięcia, pole pod krzywą AUC, potencjał rakotwórczy, przerost hepatocytów, przerost pęcherzyków tarczycy, przewlekła nefropatia, rak wątrobowokomórkowy, rozwój pourodzeniowy, rytonawir, test Amesa, test mikrojądrowy, test odwracalnej mutacji bakterii, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych - Leksykon leków
Interakcje leku – Atirabo 90 mg
Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego farmakokinetykę i interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) znacząco zwiększają ekspozycję na tikagrelor (Cmax wzrost 2,4-krotny, AUC 7,3-krotny) i jednocześnie obniżają stężenie jego aktywnego metabolitu (Cmax o 89%, AUC o 56%), co czyni takie połączenia przeciwwskazanymi. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) również zwiększają ekspozycję tikagreloru (Cmax o 69%, AUC 2,7-krotnie) z umiarkowanym wpływem na metabolit, co pozwala na ostrożne stosowanie. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) znacząco obniżają stężenia tikagreloru (Cmax o 73%, AUC o 86%), co może zmniejszać jego skuteczność i jest przeciwwskazane. Cyklosporyna zwiększa ekspozycję tikagreloru (Cmax 2,3-krotnie, AUC 2,8-krotnie), wymagając ostrożności. Morfina i inne opioidy opóźniają i zmniejszają wchłanianie tikagreloru o około 35%, co może wymagać rozważenia alternatywnych inhibitorów P2Y12 w ostrych zespołach wieńcowych.
agregacja płytek krwi, alkaloidy sporyszu, antagonista receptora angiotensyny, atorwastatyna, beta-adrenolityk, cyklosporyna, czas krzepnięcia, częściowa tromboplastyna, desmopresyna, digoksyna, diltiazem, działanie przeciwpłytkowe, erytromycyna, fenytoina, glikoproteina p, heparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, induktor CYP3A, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, kwas atorwastatyny, kwas symwastatyny, lewonorgestrel, metabolit tikagreloru, morfina, ostry zespół wieńcowy, paroksetyna, rabdomioliza, rozuwastatyna, ryfampicyna, ryzyko krwotoczne, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sok grejpfrutowy, symwastatyna, tolbutamid, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil