płytka podniebienna
Płytka podniebienna (inaczej plate palatalis lub plate podniebienny) to aparatura ortodontyczna stosowana w leczeniu wad zgryzu i korekcji nieprawidłowości w obrębie łuków zębowych. Stanowi ona integralną część aparatu ortodontycznego zdejmowanego, który umożliwia korektę pozycji zębów oraz wpływa na rozwój szczęki.
Konstrukcyjnie płytka podniebienna składa się z części akrylowej pokrywającej podniebienie twarde oraz elementów druciano-sprężynowych, które służą do przemieszczania poszczególnych zębów. Może być wyposażona w śrubę ortodontyczną, pozwalającą na poszerzanie łuku zębowego, oraz klamry utrzymujące aparat na zębach.
W praktyce klinicznej płytki podniebienne znajdują zastosowanie głównie w leczeniu wczesnych wad zgryzu u dzieci i młodzieży, takich jak zgryz otwarty, zgryz krzyżowy czy stłoczenia zębów. Działają one poprzez wywieranie kontrolowanego nacisku na wybrane struktury jamy ustnej, co prowadzi do ich przebudowy zgodnie z planem leczenia ortodontycznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rozszczep wargi i podniebienia – Leczenie
Rozszczep wargi i podniebienia, występujący u około 1 na 700 noworodków, wymaga wieloetapowego leczenia chirurgicznego rozpoczynającego się w okresie niemowlęcym. Operacja korekcyjna wargi wykonywana jest zwykle między 3 a 6 miesiącem życia, trwa 2-4 godziny i polega na zamknięciu szczeliny oraz rekonstrukcji mięśnia okrężnego ust. Korekcja podniebienia przeprowadzana jest między 9 a 18 miesiącem życia (najczęściej około 12 miesiąca), trwa 3-4 godziny i ma na celu przywrócenie bariery między jamą ustną a nosową, co jest kluczowe dla prawidłowego rozwoju mowy. Po zabiegach konieczna jest hospitalizacja odpowiednio 1 doby po operacji wargi oraz 2-3 dni po operacji podniebienia w celu monitorowania obrzęku i drożności dróg oddechowych. Dodatkowe procedury, takie jak korekcja przetoki podniebiennej, faryngoplastyka (u 10-15% pacjentów), przeszczep kości wyrostka zębodołowego (7-9 rok życia) oraz operacje szczęki i nosa, są dostosowywane indywidualnie do potrzeb pacjenta.
aparat słuchowy, chirurg kraniofacjalny, chirurg szczękowo-twarzowy, ćwiczenie artykulacyjne, drenaż ucha środkowego, drenik wentylacyjny, faryngoplastyka, funkcja podniebienno-gardłowa, leczenie ortodontyczne, metoda diagnostyczna, mięsień okrężny ust, obrzęk pooperacyjny, operacja rozszczepu podniebienia, płytka podniebienna, przeszczep kości wyrostka zębodołowego, przetoka podniebienna, rozszczep wargi i podniebienia, rynoplastyka, terapia logopedyczna, wada wrodzona twarzoczaszki, wysiękowe zapalenie ucha, zespół interdyscyplinarny, znieczulenie ogólne - Leksykon chorób i schorzeń
Rozszczep wargi i podniebienia – Patofizjologia i mechanizm
Rozszczep wargi i podniebienia jest jedną z najczęstszych wad wrodzonych twarzoczaszki, o złożonej etiologii wieloczynnikowej, obejmującej zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe. Embriologicznie, wada wynika z nieprawidłowej fuzji wyrostków twarzowych i płytek podniebiennych w okresie 4-8 tygodnia ciąży, co prowadzi do utrzymania otwartej przestrzeni między nimi. Kluczowe szlaki molekularne zaangażowane w patogenezę to m.in. TGF-β, BMP, Sonic Hedgehog (SHH), WNT oraz czynniki transkrypcyjne takie jak Msx1, IRF6 i TBX1. Utrata funkcji receptorów, np. TgfR3, czy zaburzenia w splicingu tRNA (np. gen DDX1) wpływają na proliferację, migrację i różnicowanie komórek, co skutkuje rozszczepem. Czynniki ryzyka środowiskowe to m.in. palenie tytoniu, cukrzyca, niedobory kwasu foliowego (witamin B6 i B12), ekspozycja na teratogeny oraz alkohol w ciąży. Suplementacja kwasu foliowego przed ciążą wykazuje działanie ochronne.
angiogeneza, apoptoza, białko morfogenetyczne kości, cząsteczka adhezji komórkowej, czynnik regulacyjny interferonu, czynnik transkrypcyjny, czynnik wzrostu fibroblastów, komórki grzebienia nerwowego, kostnienie, łuk skrzelowy, mowa hiponazalna, naczyniowy śródbłonkowy czynnik wzrostu, płytka podniebienna, płytkopochodny czynnik wzrostu, proliferacja komórek, różnicowanie komórkowe, rozszczep podniebienia pierwotnego, rozszczep wargi i podniebienia, stres oksydacyjny, szlak Sonic Hedgehog, szlak sygnalizacyjny, transferowy RNA, transformacja nabłonkowo-mezenchymalna, transformujący czynnik wzrostu beta, wada wrodzona twarzoczaszki, wolne rodniki