zakażenie cytomegalowirusowe
Zakażenie cytomegalowirusowe (CMV) to powszechna infekcja wirusowa wywoływana przez ludzki wirus cytomegalii należący do rodziny Herpesviridae. Wirus ten pozostaje w organizmie na całe życie, przeważnie w stanie latentnym, a jego reaktywacja może nastąpić w okresach obniżonej odporności.
Zakażenie CMV u osób immunokompetentnych zwykle przebiega bezobjawowo lub powoduje łagodne objawy grypopodobne. Natomiast u pacjentów z upośledzoną odpornością (np. po przeszczepach narządów, z HIV/AIDS, otrzymujących leczenie immunosupresyjne) może prowadzić do ciężkich powikłań, w tym zapalenia płuc, zapalenia wątroby, zapalenia siatkówki czy zapalenia mózgu.
Szczególnie niebezpieczne jest pierwotne zakażenie CMV u kobiet ciężarnych, które może skutkować przeniesieniem wirusa na płód (zakażenie wrodzone) i prowadzić do poważnych wad rozwojowych, w tym małogłowia, głuchoty, zaburzeń neurologicznych czy opóźnienia rozwoju psychoruchowego.
Diagnostyka zakażenia CMV opiera się na testach serologicznych (przeciwciała anty-CMV IgM i IgG), metodach molekularnych (PCR) wykrywających DNA wirusa oraz hodowli wirusowej. Leczenie przyczynowe stosuje się głównie u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka i obejmuje leki przeciwwirusowe jak gancyklowir, walgancyklowir, foskarnet czy cydofowir.
Profilaktyka zakażeń CMV u pacjentów z grup ryzyka może obejmować stosowanie preparatów immunoglobulin oraz leków przeciwwirusowych. Obecnie trwają badania nad szczepionką przeciwko CMV, która mogłaby znacząco ograniczyć ryzyko zakażenia, szczególnie u kobiet w wieku rozrodczym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cymevene 500 mg
Gancyklowir, substancja czynna Cymevene (500 mg, proszek do infuzji), wykazuje liniową farmakokinetykę po dożylnym podaniu w dawkach 1,6-5,0 mg/kg m.c., z AUC0-∞ u dorosłych biorców przeszczepu wątroby wynoszącym 50,6 µg·h/ml (CV 40%) i Cmax 12,2 µg/ml (CV 24%). Objętość dystrybucji w stanie równowagi (Vss) mieści się w zakresie 0,54-0,87 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (12%). Gancyklowir przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego na poziomie 24-67% stężeń osoczowych, co jest istotne w terapii zakażeń OUN. Lek nie ulega znaczącemu metabolizmowi, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki w postaci niezmienionej, z klirensem ogólnoustrojowym 2,64-4,52 ml/min/kg i okresem półtrwania 2,73-3,98 h u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Klirens gancyklowiru koreluje liniowo z klirensem kreatyniny, co wymaga dostosowania dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek, gdzie klirens spada do 0,3 ml/min/kg przy ciężkich zaburzeniach, a okres półtrwania może się wydłużyć nawet 10-krotnie. Hemodializa usuwa około 50-63% dawki podczas 4-godzinnej sesji, co również wpływa na dawkowanie.
biorca przeszczepu nerki, biorca przeszczepu wątroby, Cymevene, dializa ciągła, droga eliminacji, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka populacyjna, gancyklowir, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, lek przeciwwirusowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, przesączanie kłębuszkowe, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie cytomegalowirusowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ganciclovir Accord 500 mg
Ganciclovir Accord, dostępny w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji (500 mg gancyklowiru sodowego na fiolkę), jest lekiem przeciwwirusowym stosowanym w leczeniu i profilaktyce zakażeń cytomegalowirusowych (CMV). W populacji dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat lek jest wskazany zarówno do terapii choroby CMV u pacjentów z obniżoną odpornością (np. po transplantacjach, z immunosupresją), jak i do leczenia wyprzedzającego u osób z farmakologicznie indukowaną immunosupresją, gdzie podanie następuje po wykryciu replikacji wirusa, ale przed pojawieniem się objawów klinicznych. U niemowląt i dzieci od urodzenia Ganciclovir Accord stosuje się profilaktycznie w schemacie uniwersalnym, niezależnie od statusu serologicznego lub wiremii CMV, głównie w kontekście immunosupresji po przeszczepach lub chemioterapii przeciwnowotworowej.
chemioterapia przeciwnowotworowa, choroba cytomegalowirusowa, cytomegalowirus, gancyklowir sodowy, immunosupresja, immunosupresja polekowa, leczenie wyprzedzające, lek przeciwwirusowy, obniżona odporność, profilaktyka uniwersalna, rekonstytucja leku, replikacja wirusa, roztwór do infuzji, status serologiczny, transplantacja narządów, wiremia CMV, zaburzenia odporności, zakażenie cytomegalowirusowe - Leksykon substancji czynnych
Gancyklowir – Właściwości farmakokinetyczne
Gancyklowir wykazuje liniową farmakokinetykę po dożylnym podaniu w dawkach 1,6-5,0 mg/kg mc., z ekspozycją (AUC0-∞) u dorosłych biorców przeszczepu wątroby wynoszącą średnio 50,6 µg·h/ml (CV 40%) i maksymalnym stężeniem (Cmax) 12,2 µg/ml (CV 24%). Objętość dystrybucji w stanie równowagi waha się od 0,54 do 0,87 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (12%). Gancyklowir dobrze penetruje do płynu mózgowo-rdzeniowego (24-67% stężeń osoczowych) oraz do przedniego odcinka oka, co jest istotne w leczeniu zakażeń CMV OUN i ocznych. Lek nie ulega znaczącemu metabolizmowi i jest eliminowany głównie przez nerki w formie niezmienionej, z klirensem ogólnoustrojowym 2,64-4,52 ml/min/kg i okresem półtrwania 2,7-4,0 h u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Hemodializa redukuje stężenie gancyklowiru w osoczu o około 50%, a klirens podczas dializy wynosi 42-92 ml/min (przerywana) lub 4,0-29,6 ml/min (ciągła).
ekspozycja układowa, farmakokinetyka, farmakokinetyka populacyjna, gancyklowir, hemodializa, hemodializa przerywana, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, liniowa farmakokinetyka, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dożylne, powierzchnia ciała, przesączanie kłębuszkowe, stężenie w osoczu, substancja przeciwwirusowa, wiązanie z białkami osocza, wirusowe zapalenie rogówki, wydalanie leku, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie cytomegalowirusowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Valcyte 50 mg/ml
Walgancyklowir, po podaniu doustnym, ulega szybkiej przemianie do gancyklowiru, a dawka 900 mg dwa razy na dobę odpowiada 5 mg/kg masy ciała gancyklowiru podawanego dożylnie. W terapii cytomegalowirusowego zapalenia siatkówki u dorosłych stosuje się leczenie początkowe 900 mg dwa razy na dobę przez 21 dni, z uwzględnieniem ryzyka toksyczności szpiku przy dłuższym stosowaniu, oraz leczenie podtrzymujące 900 mg raz na dobę, dostosowywane indywidualnie. W profilaktyce CMV u biorców przeszczepów narządów miąższowych dawka wynosi 900 mg raz na dobę, rozpoczynając terapię w ciągu 10 dni po transplantacji i kontynuując przez 100 dni (z możliwością przedłużenia do 200 dni u biorców nerki). U dzieci dawka jest obliczana indywidualnie według wzoru: 7 × BSA (wg Mostellera) × ClkrS (wg Schwartza), z maksymalnym klirensem kreatyniny 150 ml/min/1,73 m².
biorca przeszczepu nerki, chlorowodorek walgancyklowiru, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, ekspozycja ogólnoustrojowa, gancyklowir, klirens kreatyniny, leczenie początkowe, leczenie podtrzymujące, nieczynne cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, oporność wirusa, powierzchnia ciała, profilaktyka CMV, przeszczep narządu miąższowego, roztwór doustny, toksyczne działanie na szpik kostny, walgancyklowir, wzór Mostellera, wzór Schwartza, zakażenie cytomegalowirusowe