Leki w grupie
„leki przeciwzapalne miejscowe”

Leki przeciwzapalne miejscowe to grupa preparatów stosowanych do leczenia różnych stanów zapalnych tkanek miękkich, stawów oraz bólu zlokalizowanego w określonych rejonach ciała. Ich główną zaletą jest możliwość bezpośredniej aplikacji w miejscu dolegliwości, co pozwala na osiągnięcie wysokiego stężenia substancji czynnej w tkankach objętych stanem zapalnym przy jednoczesnym zminimalizowaniu ekspozycji ogólnoustrojowej.

Miejscowe leki przeciwzapalne działają poprzez hamowanie cyklooksygenazy (COX), enzymu odpowiedzialnego za produkcję prostaglandyn – mediatorów stanu zapalnego. Dzięki temu zmniejszają obrzęk, ból i stan zapalny w miejscu aplikacji. Większość z nich należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).

Do najważniejszych substancji czynnych z tej grupy należą: diklofenak (preparaty: Voltaren, Diclac, Dicloreum), ketoprofen (Ketonal, Fastum, Ketoprom), ibuprofen (Ibuprom Sport, Nurofen Express), naproksen (Aleve), piroksykam (Feldene), indometacyna (Elmetacin) oraz nimesulid (Aulin żel). Dostępne są w różnych formach: żeli, kremów, maści, plastrów leczniczych oraz aerozoli.

Miejscowe leki przeciwzapalne można podzielić na dwie główne podgrupy: niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) oraz kortykosteroidy miejscowe. NLPZ miejscowe wykazują działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwobrzękowe, podczas gdy kortykosteroidy (np. hydrokortyzon, deksametazon) mają silniejsze działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne, stosowane głównie w dermatologii.

Największymi zaletami miejscowych leków przeciwzapalnych są: możliwość uniknięcia działań niepożądanych charakterystycznych dla doustnych NLPZ (jak uszkodzenie błony śluzowej żołądka), szybsze osiągnięcie efektu terapeutycznego w miejscu aplikacji oraz możliwość stosowania u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować NLPZ ogólnoustrojowo. Są one szczególnie skuteczne w leczeniu urazów sportowych, przeciążeń stawów, zapalenia ścięgien oraz w terapii bólu mięśniowo-szkieletowego.

Wśród potencjalnych niebezpieczeństw związanych ze stosowaniem miejscowych leków przeciwzapalnych wymienia się: reakcje skórne (kontaktowe zapalenie skóry, świąd, wysypka), nadwrażliwość na składniki preparatu, a także możliwość wchłaniania systemowego przy stosowaniu na dużych powierzchniach skóry lub przy długotrwałym stosowaniu. U pacjentów z przewlekłymi chorobami nerek, wątroby, astmą lub chorobą wrzodową należy zachować szczególną ostrożność. Kortykosteroidy miejscowe mogą powodować ścieńczenie skóry, rozszerzenie naczyń krwionośnych i zwiększoną podatność na zakażenia przy długotrwałym stosowaniu.

Lista leków w tej grupie

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl