niewielkie owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej
Wskazanie

Niewielkie owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, znane również jako afty, to bolesne, płytkie zmiany pojawiające się na wewnętrznej stronie warg, policzków, dziąseł, języka czy podniebienia. Najczęściej występują jako pojedyncze, okrągłe lub owalne zmiany o średnicy do 5-10 mm, z białawym lub żółtawym centrum otoczonym czerwoną obwódką. Owrzodzenia te mogą pojawiać się w wyniku urazu mechanicznego, stresu, niedoborów witaminowych (szczególnie B12, kwasu foliowego, żelaza), zaburzeń hormonalnych, alergii pokarmowych, chorób ogólnoustrojowych lub jako reakcja na niektóre leki.

W leczeniu niewielkich owrzodzeń błony śluzowej jamy ustnej stosuje się przede wszystkim preparaty miejscowe, które zmniejszają ból i przyspieszają gojenie. Wśród dostępnych w Polsce leków wymienić można: Aftin (zawierający kwas hialuronowy), Aphtin, Dentinox (z lidokainą i pantenolem), Sachol żel (z chlorheksydyną i benzydaminą), Solcoseryl pasta (z hemolizatem z krwi cieląt), Triderm (z triamcynolonem), Kamistad (z lidokainą i rumiankiem) czy Tantum Verde (z benzydaminą). W cięższych przypadkach można zastosować preparaty z glikokortykosteroidami, takie jak Elitasone czy Dermovate.

Największą trudnością w leczeniu owrzodzeń błony śluzowej jamy ustnej jest ich nawrotowy charakter oraz fakt, że u części pacjentów trudno jest zidentyfikować przyczynę ich powstawania. Dodatkowym wyzwaniem jest aplikacja leków w jamie ustnej, gdzie stała obecność śliny może wypłukiwać substancje czynne, zmniejszając ich skuteczność. Również bolesność owrzodzeń utrudnia przyjmowanie pokarmów i płynów, co może prowadzić do odwodnienia i niedożywienia, szczególnie u pacjentów pediatrycznych. W przypadku nawracających owrzodzeń niezbędna jest diagnostyka w kierunku chorób ogólnoustrojowych, takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia czy niedobory witaminowe.

W cięższych i nawracających przypadkach, gdy leczenie miejscowe jest niewystarczające, można rozważyć terapię systemową z zastosowaniem leków immunomodulujących, takich jak kolchicyna (np. Colchicum Dispert), dapson (np. Dapsone WZF) czy talidomid (dostępny w ramach importu docelowego). Warto również zwrócić uwagę na czynniki predysponujące, takie jak stres, dieta czy higiena jamy ustnej, których modyfikacja może zmniejszyć częstość nawrotów.