zespół Barta
Zespół Barta (zespół Bartha, syndrom Bartha, kardiomiopatia sprzężona z chromosomem X) to rzadka choroba genetyczna dziedziczona w sposób recesywny sprzężony z chromosomem X, spowodowana mutacją w genie TAZ (Tafazzin) zlokalizowanym na chromosomie Xq28. Choroba dotyka głównie chłopców i charakteryzuje się kardiomiopatią (najczęściej rozstrzeniową), neutropenią cykliczną, miopatią szkieletową, opóźnieniem wzrostu oraz nieprawidłowościami metabolicznymi.
Patofizjologia zespołu Barta wiąże się z dysfunkcją mitochondriów wynikającą z nieprawidłowej biosyntezy kardiolipiny – kluczowego fosfolipidu błony wewnętrznej mitochondriów. Prowadzi to do zaburzeń w łańcuchu oddechowym, produkcji ATP i stabilności strukturalnej mitochondriów, co tłumaczy wielonarządowy charakter choroby.
Diagnostyka zespołu opiera się na obrazie klinicznym, badaniach biochemicznych (podwyższone poziomy 3-metyloglutakonianu w moczu), analizie kardiolipiny w tkankach oraz badaniach genetycznych potwierdzających mutację w genie TAZ. Leczenie jest objawowe i obejmuje terapię kardiologiczną, antybiotykoterapię w przypadku infekcji związanych z neutropenią oraz suplementację L-karnityną i koenzymu Q10.
Rokowanie w zespole Barta jest zróżnicowane, uzależnione głównie od nasilenia kardiomiopatii. Najcięższą postacią jest wczesna manifestacja sercowa, która może prowadzić do zgonu w niemowlęctwie. Pacjenci z łagodniejszymi postaciami mogą dożywać wieku dorosłego przy odpowiednim leczeniu podtrzymującym.