łuszczyca złuszczająca
Łuszczyca złuszczająca (erytrodermia łuszczycowa) jest jednym z najcięższych typów łuszczycy, stanowiącym potencjalnie zagrażający życiu stan dermatologiczny. Charakteryzuje się nagłym lub stopniowym zajęciem ponad 90% powierzchni skóry przez nasilony stan zapalny, intensywne złuszczanie oraz uogólniony rumień.
W patogenezie istotną rolę odgrywają czynniki wyzwalające, takie jak nagłe odstawienie leków przeciwłuszczycowych (szczególnie kortykosteroidów), infekcje, stres, a także niektóre leki. Klinicznie pacjenci prezentują objawy ogólnoustrojowe: gorączkę, dreszcze, zaburzenia termoregulacji, odwodnienie oraz dysregulację elektrolitową wynikającą z utraty białek i płynów przez uszkodzoną barierę skórną.
Powikłania łuszczycy złuszczającej obejmują niewydolność wielonarządową, wtórne infekcje bakteryjne (często Staphylococcus aureus), zaburzenia hemodynamiczne przypominające wstrząs hipowolemiczny oraz zaburzenia metaboliczne. Śmiertelność w tym stanie wynosi 2-30%, szczególnie u pacjentów z chorobami współistniejącymi.
Leczenie wymaga szybkiej interwencji, często hospitalizacji na oddziale intensywnej opieki dermatologicznej. Podstawę terapii stanowi wyrównanie zaburzeń elektrolitowych, odpowiednia antybiotykoterapia przy wtórnych infekcjach oraz intensywne leczenie przeciwłuszczycowe. W ciężkich przypadkach stosuje się leki biologiczne, cyklosporynę, metotreksat lub acytretynę, pod ścisłym nadzorem interdyscyplinarnego zespołu medycznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kalcypotriol – Przeciwwskazania stosowania
Kalcypotriol, stosowany głównie w terapii łuszczycy, występuje w preparatach takich jak Betacal, Daivobet, Duosone, Enstilar, Psotriol i Wynzora, najczęściej w połączeniu z betametazonem dipropionianem w stężeniu 50 µg kalcypotriolu i 0,5 mg betametazonu na gram produktu. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na kalcypotriol lub substancje pomocnicze. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z erytrodermią łuszczycową, łuszczycą złuszczającą oraz krostkową, a także u osób z zaburzeniami metabolizmu wapnia, ze względu na analogię kalcypotriolu do witaminy D₃ i ryzyko zaburzeń gospodarki wapniowej.
analog witaminy D3, atrofia skóry, betametazon, erytrodermia łuszczycowa, gruźlica skóry, infekcja wirusowa, kalcypotriol, kortykosteroid, łamliwość żył skórnych, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, łuszczyca złuszczająca, nadwrażliwość, okołowargowe zapalenie skóry, opryszczka, ospa wietrzna, owrzodzenie skóry, rozstęp skóry, rybia łuska, trądzik pospolity, trądzik różowaty, zaburzenie metabolizmu wapnia, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zarażenie pasożytnicze - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Psotriol (50 mcg + 0,5 mg)/g
Lek Psotriol w postaci maści zawiera 50 µg kalcypotriolu (analog witaminy D3) oraz 0,5 mg betametazonu dipropionianu na gram produktu. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, a także w ciężkich postaciach łuszczycy, takich jak erytrodermia łuszczycowa, łuszczyca złuszczająca i krostkowa. Ze względu na wpływ kalcypotriolu na gospodarkę wapniową, lek nie powinien być stosowany u osób z hiperkalcemią, hiperkalciurią oraz innymi zaburzeniami metabolizmu wapnia. Betametazon jako silny kortykosteroid wyklucza stosowanie preparatu w zakażeniach wirusowych (np. opryszczka, ospa wietrzna), grzybiczych, bakteryjnych i pasożytniczych infekcjach skóry, a także w stanach takich jak okołowargowe zapalenie skóry, atrofia skóry, trądzik pospolity i różowaty, rybia łuska, owrzodzenia oraz rozstępy zanikowe.
absorpcja ogólnoustrojowa, acne vulgaris, atrofia skóry, bakteryjne zakażenie skóry, betametazon, butylohydroksytoluen, dermatitis perioralis, erytrodermia łuszczycowa, gruźlica skóry, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, ichtioza, jaskra, kalcypotriol, kamica nerkowa, kortykosteroid, łamliwość żył skórnych, łuszczyca krostkowa, łuszczyca złuszczająca, nadczynność przytarczyc, okołowargowe zapalenie skóry, opryszczka, ospa wietrzna, reakcja alergiczna, rosacea, rozstępy zanikowe, rybia łuska, trądzik pospolity, trądzik różowaty, trądzik steroidowy, zaburzenie metabolizmu wapnia, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zapalenie okołoustne, zarażenie pasożytnicze - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Wynzora (50 mcg + 0,5 mg)/g
Lek Wynzora w postaci kremu zawiera kalcypotriol (50 µg/g) oraz betametazon dipropionian (0,5 mg/g) i posiada szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed terapią. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki aktywne lub pomocnicze, w tym butylohydroksyanizol (1,0 mg/g) oraz makrogolglicerol hydroksystearynian (40) (3,4 mg/g). Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi postaciami łuszczycy, takimi jak erytrodermia łuszczycowa, łuszczyca złuszczająca oraz łuszczyca krostkowa, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i działań niepożądanych. Ponadto, kalcypotriol wyklucza stosowanie u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu wapnia, w tym hiperkalcemią i hiperkalciurią, ze względu na potencjalne pogorszenie gospodarki wapniowej.
acne vulgaris, badanie dermatologiczne, bakteryjne zakażenie skóry, betametazon, butylohydroksyanizol, dermatitis perioralis, erytrodermia łuszczycowa, grzybicze zakażenie skóry, hiperkalcemia, ichthyosis, kalcypotriol, łuszczyca krostkowa, łuszczyca złuszczająca, nadwrażliwość, owrzodzenie skóry, reakcja alergiczna, rosacea, zaburzenie metabolizmu wapnia, zakażenie pasożytnicze - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Duosone (50 mcg + 0,5 mg)/g
Duosone w postaci żelu zawiera kalcypotriol (50 µg/g) oraz betametazon dipropionian (0,5 mg/g), co determinuje szereg przeciwwskazań klinicznych. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z erytrodermią łuszczycową, łuszczycą złuszczającą oraz krostkową ze względu na ryzyko nasilenia objawów i zwiększonego wchłaniania substancji czynnych przez uszkodzoną barierę skórną. Kalcypotriol, jako analog witaminy D3, może zaburzać gospodarkę wapniowo-fosforanową, dlatego preparatu nie należy stosować u pacjentów z hiperkalcemią, hiperkalciurią, kamicą nerkową, ciężką niewydolnością nerek czy nadczynnością przytarczyc. Betametazon, silny kortykosteroid, jest przeciwwskazany w przypadku aktywnych infekcji skórnych (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych, pasożytniczych), zmian atroficznych skóry, trądziku pospolitego i różowatego, rybiej łuski, okołowargowego zapalenia skóry oraz uszkodzeń skóry takich jak owrzodzenia i rany, ze względu na ryzyko zaostrzenia zmian, maskowania objawów infekcji i opóźnienia gojenia.
analog witaminy D3, atrofia skóry, bakteryjne zakażenie skóry, betametazon, butylohydroksytoluen, erytrodermia łuszczycowa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, gruźlica, grzybicze zakażenie skóry, hiperkalcemia, hiperkalciuria, ichtioza, kalcypotriol, kamica nerkowa, kortykosteroid, łamliwość żył skórnych, łuszczyca krostkowa, łuszczyca złuszczająca, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość, niewydolność nerek, okołowargowe zapalenie skóry, olej rycynowy uwodorniony, opryszczka, ospa wietrzna, owrzodzenie, rozstępy skórne, rybia łuska, substancja pomocnicza, trądzik pospolity, trądzik różowaty, wirusowe zakażenie skóry, zaburzenia metabolizmu wapnia - Leksykon substancji czynnych
Betametazon – Przeciwwskazania stosowania
Betametazon, jako silny glikokortykosteroid, posiada liczne przeciwwskazania do stosowania, które są kluczowe dla bezpiecznej terapii dermatologicznej. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na betametazon (dipropionian, walerianian) lub substancje pomocnicze, a także na inne składniki preparatów złożonych (np. gentamycyna, klotrymazol, kwas salicylowy). Betametazon jest przeciwwskazany w nieleczonych infekcjach skórnych, w tym wirusowych (opryszczka, ospa wietrzna, półpasiec), bakteryjnych (gruźlica skóry, kiła), grzybiczych oraz pasożytniczych (np. świerzb). Ponadto, nie powinien być stosowany w chorobach skóry takich jak trądzik różowaty i pospolity, zapalenie skóry wokół ust, świąd bez zapalenia, atrofia skóry, rozstępy, łamliwość żył, rybia łuska, owrzodzenia, rany oraz zapalenie lub owrzodzenie żylakowate. Lokalizacje szczególnie niezalecane to skóra twarzy, okolice odbytu i narządów płciowych oraz okolice oczu ze względu na ryzyko działań niepożądanych i zwiększoną absorpcję.
antybiotyk aminoglikozydowy, atrofia skóry, bakteria oporna, betametazon, choroba wrzodowa, cukrzyca, dermatitis perioralis, dermatoza, erytrodermia łuszczycowa, gentamycyna, glikokortykosteroid, gruźlica, gruźlica skóry, grzybica uogólniona, jaskra pierwotna, kalcypotriol, krzepliwość krwi, kwas salicylowy, łuszczyca krostkowa, łuszczyca złuszczająca, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, odczyn poszczepienny, opryszczka zwykła, ospa wietrzna, osteoporoza, owrzodzenie żylakowate, perforacja błony bębenkowej, pieluszkowe zapalenie skóry, półpasiec, rozstępy skórne, rybia łuska, świąd, świerzb, trądzik pospolity, trądzik różowaty, zaburzenie metabolizmu wapnia, zakażenie bakteryjne skóry, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie wirusowe skóry, zapalenie ucha zewnętrznego, zarażenie pasożytnicze, zespół Cushinga - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Psotriol (50 mcg + 0,5 mg)/g
Lek Psotriol w postaci żelu zawiera 50 µg kalcypotriolu (analog witaminy D3) oraz 0,5 mg betametazonu dipropionianu na gram preparatu. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki, obecność butylohydroksytoluen (E 321) mogącego wywołać reakcje alergiczne, a także specyficzne postaci łuszczycy: erytrodermię łuszczycową, łuszczycę złuszczającą i krostkową, gdzie stosowanie może nasilić objawy. Ze względu na kalcypotriol, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu wapnia, takimi jak hiperkalcemia czy hiperkalciuria.
Obecność betametazonu, silnego kortykosteroidu, wyklucza stosowanie Psotriolu w infekcjach skóry (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych, pasożytniczych), zmianach skórnych związanych z gruźlicą, dermatitis perioralis oraz stanach z atrofią skóry (atrofia, rozstępy, łamliwość żył). Ponadto przeciwwskazania obejmują rybią łuskę, trądzik pospolity i różowaty, owrzodzenia oraz rany. Przed terapią konieczna jest dokładna ocena stanu skóry i wykluczenie infekcji lub innych przeciwwskazań, a w razie wątpliwości rozważenie alternatywnych metod leczenia, ze względu na ryzyko powikłań wynikających z działania kalcypotriolu i betametazonu.
analog witaminy D3, atrofia skóry, betametazon, butylohydroksytoluen, dermatitis perioralis, erytrodermia łuszczycowa, gospodarka wapniowa, gruźlica, hiperkalcemia, hiperkalciuria, ichthyosis, infekcja wirusowa skóry, kalcypotriol, kortykosteroid, łamliwość żył skórnych, łuszczyca krostkowa, łuszczyca złuszczająca, nadwrażliwość, okołowargowe zapalenie skóry, opryszczka, ospa wietrzna, owrzodzenie skórne, rozstępy zanikowe, rybia łuska, trądzik pospolity, trądzik różowaty, treść ropna, zaburzenie metabolizmu wapnia, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zarażenie pasożytnicze skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Betacal (50 mcg+ 0,5 mg)/g
Betacal w postaci żelu zawiera 50 µg kalcypotriolu oraz 0,5 mg betametazonu na gram preparatu i posiada liczne przeciwwskazania wynikające z obecności obu substancji czynnych oraz składników pomocniczych, takich jak butylohydroksytoluen (E321, do 270 µg/g) i olej rycynowy uwodorniony (16,7 mg/g). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na którykolwiek składnik. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z erytrodermią łuszczycową, łuszczycą złuszczającą oraz łuszczycą krostkową. Ze względu na kalcypotriol, nie powinien być stosowany u osób z zaburzeniami metabolizmu wapnia, takimi jak hiperkalcemia czy hiperkalciuria. Obecność betametazonu wyklucza stosowanie u pacjentów z wirusowymi (np. Herpes simplex, ospa wietrzna), grzybiczymi, bakteryjnymi i pasożytniczymi zakażeniami skóry, a także w zmianach skórnych o etiologii gruźliczej.
atrofia skóry, betametazon dipropionian, butylohydroksytoluen, erytrodermia łuszczycowa, gruźlica, hiperkalcemia, hiperkalciuria, ichtioza, kalcypotriol jednowodny, łamliwość żył skórnych, łuszczyca krostkowa, łuszczyca złuszczająca, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okołowargowe zapalenie skóry, olej rycynowy uwodorniony, opryszczka zwykła, ospa wietrzna, owrzodzenie skóry, rozstępy skórne, rybia łuska, trądzik pospolity, trądzik różowaty, wirusowe zakażenie skóry, zaburzenie metabolizmu wapnia, zakażenie grzybicze skóry, zarażenie pasożytnicze - Leksykon substancji czynnych
Tazaroten – Przeciwwskazania stosowania
Tazaroten, substancja czynna żelu Zorac w stężeniach 0,05% i 0,1%, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Bezwzględnie nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na tazaroten lub składniki pomocnicze, takie jak butylohydroksyanizol i butylohydroksytoluen. Przeciwwskazany jest także u kobiet w ciąży, planujących ciążę oraz w okresie laktacji ze względu na potencjalne działanie teratogenne. Ponadto, tazaroten nie powinien być stosowany w łuszczycy krostkowej (psoriasis pustulosa) i złuszczającej (psoriasis exfoliativa), gdyż może nasilać objawy chorobowe. Preparat nie jest wskazany do aplikacji na skórę twarzy, owłosioną skórę głowy oraz fałdy skórne ze względu na zwiększone ryzyko podrażnień, fotosensytyzacji oraz nadmiernego wchłaniania substancji czynnej.
bariera naskórkowa, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, dermatoza, działanie niepożądane, działanie teratogenne, fałd skórny, fotosensytyzacja, fototoksyczność, łuszczyca krostkowa, łuszczyca złuszczająca, nadwrażliwość na substancję czynną, owłosiona skóra głowy, pochodne retinoidowe, podrażnienie skóry, promieniowanie UV, reakcja nadwrażliwości, środek ściągający, stan zapalny skóry, substancja czynna, tazaroten, uszkodzenie skóry, żel Zorac, zmiana łuszczycowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Daivobet (50 mcg + 0,5 mg)/g
Daivobet, maść zawierająca kalcypotriol (50 μg/g w postaci kalcypotriolu jednowodnego) oraz betametazon (0,5 mg/g w postaci dipropionianu), posiada liczne przeciwwskazania wynikające z farmakologicznych właściwości obu składników. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje czynne lub składniki pomocnicze, w tym butylohydroksytoluen (E321). Preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z erytrodermią łuszczycową, łuszczycą złuszczającą oraz łuszczycą krostkową ze względu na ryzyko nasilenia objawów i działań niepożądanych. Ze względu na kalcypotriol, analog witaminy D3, Daivobet jest przeciwwskazany u chorych z zaburzeniami metabolizmu wapnia, takimi jak hiperkalcemia czy hiperkalciuria. Kortykosteroid betametazon wyklucza stosowanie maści w przypadku wirusowych (np. Herpes simplex, ospa wietrzna), grzybiczych, bakteryjnych i pasożytniczych zakażeń skóry, a także w stanach takich jak okołowargowe zapalenie skóry, atrofia skóry, rozstępy, trądzik pospolity i różowaty, rybia łuska oraz owrzodzenia i rany, ze względu na ryzyko pogorszenia zmian i zaburzenia gojenia.
acne vulgaris, atrofia skóry, bakteryjne zakażenie skóry, betametazon, dermatitis perioralis, działanie immunosupresyjne, erytrodermia łuszczycowa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, grzybicze zakażenie skóry, hiperkalcemia, hiperkalciuria, ichthyosis, jaskra, kalcypotriol, kortykosteroid, łamliwość żył skórnych, łuszczyca krostkowa, łuszczyca złuszczająca, nadwrażliwość, okołowargowe zapalenie skóry, opryszczka zwykła, owrzodzenie, rosacea, rybia łuska, teleangiektazja, trądzik pospolity, trądzik różowaty, wirusowe zakażenie skóry, zaburzenie metabolizmu wapnia, zarażenie pasożytnicze