przepuszczalność błon pobudliwych
Przepuszczalność błon pobudliwych to fundamentalna właściwość błon komórkowych neuronów i innych komórek pobudliwych (np. komórek mięśniowych), umożliwiająca przepływ jonów przez błonę komórkową. W stanie spoczynkowym błona komórkowa wykazuje selektywną przepuszczalność dla określonych jonów, głównie potasu (K+), utrzymując potencjał spoczynkowy.
Zjawisko to jest regulowane przez kanały jonowe – specjalne białka błonowe, które mogą zmieniać swoją konformację pod wpływem różnych bodźców (napięcia elektrycznego, neuroprzekaźników, zmiany temperatury). Podczas depolaryzacji błony dochodzi do gwałtownej zmiany przepuszczalności – najpierw dla jonów sodowych (Na+), a następnie potasowych, co prowadzi do powstania potencjału czynnościowego.
Zaburzenia przepuszczalności błon pobudliwych leżą u podłoża wielu chorób neurologicznych i mięśniowych, takich jak miastenia, choroba Parkinsona czy różne typy padaczki. Leki działające na kanały jonowe (np. blokery kanałów sodowych, wapniowych) stanowią ważną grupę farmaceutyków stosowanych w leczeniu tych schorzeń.
Przepuszczalność błon pobudliwych jest również celem działania niektórych toksyn (np. toksyny tężca, saksytoksyny) oraz leków znieczulających miejscowo, które blokują kanały sodowe, uniemożliwiając powstawanie i przewodzenie potencjałów czynnościowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Septanest z adrenaliną 1:100 000 (40 mg + 0,01 mg)/ml
Septanest z adrenaliną to miejscowy środek znieczulający z grupy amidów, zawierający artykainę chlorowodorek w stężeniach 40 mg/ml oraz adrenalinę w dwóch wariantach: 1:100 000 (0,01 mg/ml) i 1:200 000 (0,005 mg/ml). Artykaina działa poprzez odwracalne blokowanie przewodnictwa nerwowego, hamując przepuszczalność błon dla jonów sodu, co prowadzi do zahamowania depolaryzacji i przewodzenia impulsów nerwowych. Wartość pKa artykainy wynosi 7,8. Adrenalina pełni funkcję środka obkurczającego naczynia, wydłużając czas działania artykainy i zmniejszając jej systemowy wychwyt, działając na receptory α- i β-adrenergiczne, z przewagą działania na β-receptory.
adrenalina, amidowy środek znieczulający, artykaina chlorowodorek, depolaryzacja błony, efekt znieczulający, lek znieczulający miejscowo, obkurczenie naczyń krwionośnych, pirosiarczyn sodu, potencjał czynnościowy, próg pobudliwości elektrycznej, przepuszczalność błon pobudliwych, przewodnictwo nerwowe, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, Septanest, znieczulenie miazgi, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie przewodowe, znieczulenie tkanek miękkich - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ubistesin Forte (40 mg + 0,012 mg)/ml
Ubistesin forte to roztwór do wstrzykiwań zawierający 40 mg/ml artykainy chlorowodorku oraz 0,012 mg/ml epinefryny chlorowodorku (0,01 mg epinefryny) – amidowy środek znieczulający miejscowo z dodatkiem wazokonstryktora. Standardowy wkład 1,7 ml zawiera 68 mg artykainy i 0,0204 mg epinefryny, a także 1,02 mg siarczanu sodu jako substancji pomocniczej. Preparat charakteryzuje się pH 3,6-4,4 i działa poprzez odwracalne blokowanie przewodnictwa nerwowego, hamując przepuszczalność błon dla jonów Na+, co skutkuje zahamowaniem przewodzenia impulsów. Epinefryna wydłuża czas działania artykainy i zmniejsza jej systemowy wychwyt, poprawiając bezpieczeństwo stosowania.
amidowy środek znieczulający, artykaina, artykaina chlorowodorek, blokowanie przewodnictwa nerwowego, depolaryzacja błony komórkowej, działanie znieczulające, epinefryna, epinefryna chlorowodorek, miazga zębowa, podanie nasiękowe, próg pobudliwości elektrycznej, przepuszczalność błon pobudliwych, przewodzenie impulsu nerwowego, receptor α-adrenergiczny, receptor β-adrenergiczny, roztwór do wstrzykiwań, siarczan sodu, substancja obkurczająca naczynia krwionośne, wazokonstriktor, znieczulenie przewodowe