ostra choroba zakrzepowa
Ostra choroba zakrzepowa to stan kliniczny charakteryzujący się nagłym powstawaniem zakrzepów w naczyniach krwionośnych, co prowadzi do zaburzenia przepływu krwi. Zakrzepica może wystąpić zarówno w układzie żylnym (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna), jak i tętniczym (zawał serca, udar niedokrwienny mózgu).
Patofizjologia tej choroby opiera się na triadzie Virchowa: uszkodzeniu śródbłonka naczyniowego, zwolnieniu przepływu krwi oraz wzmożonej krzepliwości. Czynnikami ryzyka są m.in. unieruchomienie, zabiegi operacyjne, nowotwory, ciąża, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, wrodzone i nabyte trombofilie.
Objawy ostrej choroby zakrzepowej zależą od lokalizacji zakrzepu i obejmują: ból, obrzęk, zaczerwienienie kończyny (zakrzepica żylna), duszność i ból w klatce piersiowej (zatorowość płucna), niedowład lub zaburzenia mowy (udar mózgu). Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (USG dopplerowskie, angiografia CT, rezonans magnetyczny) oraz laboratoryjne (D-dimery).
Leczenie ostrej choroby zakrzepowej opiera się na podawaniu leków przeciwkrzepliwych (heparyna niefrakcjonowana, heparyny drobnocząsteczkowe, bezpośrednie inhibitory trombiny lub czynnika Xa, antagoniści witaminy K), a w przypadkach zagrażających życiu – na trombolizie lub interwencjach zabiegowych. Profilaktyka obejmuje wczesne uruchamianie pacjentów, stosowanie pończoch uciskowych oraz farmakologiczną profilaktykę przeciwzakrzepową u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka.