MCT

MCT (Medium-Chain Triglycerides) to triglicerydy o średniej długości łańcucha, składające się głównie z kwasów tłuszczowych o długości łańcucha węglowego od 6 do 12 atomów. W przeciwieństwie do długołańcuchowych triglicerydów (LCT), MCT są szybciej metabolizowane przez organizm i nie wymagają enzymów trzustkowych ani kwasów żółciowych do trawienia.

MCT stanowią ważny składnik diety ketogenicznej oraz są stosowane w żywieniu klinicznym pacjentów z zaburzeniami wchłaniania tłuszczów, niewydolnością trzustki czy chorobami wątroby. Ze względu na szybki metabolizm, MCT są bezpośrednio transportowane do wątroby przez układ wrotny, gdzie mogą być przekształcane w ciała ketonowe, stanowiące alternatywne źródło energii dla mózgu.

W praktyce klinicznej MCT znajdują zastosowanie w leczeniu padaczki lekoopornej, choroby Alzheimera, stwardnienia rozsianego oraz jako suplement wspomagający redukcję masy ciała. Badania wskazują również na potencjalne korzyści MCT w poprawie funkcji poznawczych i metabolicznych u pacjentów z cukrzycą typu 2.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – SmofKabiven EF

SmofKabiven EF to kompleksowa emulsja do infuzji zawierająca aminokwasy, glukozę oraz emulsję tłuszczową SMOFlipid, której skład lipidowy obejmuje triglicerydy o średniej długości łańcucha (MCT), olej sojowy, olej z oliwek oraz olej rybny bogaty w kwasy omega-3. Składniki lipidowe wykazują zróżnicowany klirens: MCT charakteryzują się najszybszym klirensem, olej z oliwek ma najniższy klirens, nawet niższy niż triglicerydy długołańcuchowe (LCT), natomiast olej rybny w mieszaninie z LCT wykazuje klirens porównywalny do LCT. Zawartość tłuszczów w opakowaniach waha się od 19 g w 493 ml do 94 g w 2463 ml, z proporcjami poszczególnych olejów odpowiednio dostosowanymi, co zapewnia zrównoważone właściwości farmakokinetyczne emulsji.
aminokwasy, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, glukoza dożylna, klirens, krążenie ogólne, LCT, MCT, metabolizm wątrobowy, olej rybny, olej sojowy, olej z oliwek, olej z oliwek oczyszczony, omega-3 kwasy, podanie dożylne, SmofKabiven EF, triglicerydy, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, triglicerydy średniołańcuchowe, układ wrotny, właściwości farmakokinetyczne, żyła wrotna
Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Właściwości farmakodynamiczne

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) są kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, ze względu na ich unikalne właściwości metaboliczne. MCT charakteryzują się szybszą hydrolizą, szybszą eliminacją z krążenia oraz wyższym stopniem utleniania w porównaniu do triglicerydów długołańcuchowych, co czyni je preferowanym źródłem energii w stanach wymagających szybkiego dostarczenia substratu energetycznego. Są szczególnie wskazane u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu długołańcuchowych triglicerydów, takimi jak niedobór lipazy lipoproteinowej, kofaktorów tej lipazy, karnityny lub upośledzenie transportu zależnego od karnityny. W preparatach takich jak SmofKabiven czy Lipidem, MCT są łączone z olejem sojowym (źródło kwasów omega-6 i omega-3), olejem z oliwek (jednonienasycone kwasy tłuszczowe) oraz olejem rybim (EPA i DHA), co pozwala na kompleksowe wsparcie metaboliczne i przeciwzapalne.
chylomikrony, cytokiny prozapalne, cytokiny przeciwzapalne, eikozanoidy przeciwzapalne, jednonienasycone kwasy tłuszczowe, karnityna, kwas alfa-linolenowy, kwas arachidonowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwasy tłuszczowe omega-3, kwasy tłuszczowe omega-6, lipaza lipoproteinowa, MCT, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, posocznica, reakcja hiperzapalna, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej rybi – Wskazania do stosowania

Olej rybi bogaty w kwasy omega-3 stanowi kluczowy składnik emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym u pacjentów dorosłych i pediatrycznych powyżej 2 roku życia, którzy nie mogą być żywieni doustnie lub dojelitowo. Preparaty takie jak Finomel, Finomel Peri oraz SmofKabiven Nutribase zawierają olej rybi w ilościach od 6,0 do 8,24 g na około 1000 ml roztworu, w połączeniu z olejem z oliwek, sojowym oraz triglicerydami MCT, co zapewnia optymalny profil kwasów tłuszczowych. Tłuszcze te dostarczają od 29% do 45% całkowitej wartości energetycznej preparatów, co jest zgodne z zaleceniami żywienia pozajelitowego. Preparaty różnią się osmolarnością (750-1440 mOsm/l), co determinuje możliwość podawania do żył obwodowych lub centralnych, a ich pH po zmieszaniu wynosi około 5,6-6,0.
cholestaza, dysfagia, działanie immunomodulujące, działanie przeciwzapalne, efekt immunosupresyjny, emulsja tłuszczowa, kwasy omega-3, MCT, niedokrwienie jelit, niedożywienie, niedrożność przewodu pokarmowego, nieswoiste zapalenie jelit, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, przetoka przewodu pokarmowego, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stłuszczenie wątroby, triglicerydy kwasów tłuszczowych, trójkomorowy worek, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita, zespół złego wchłaniania, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) są kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Lipidem (zawartość MCT do 100 g/1000 ml) oraz SmofKabiven i jego warianty (11,4 g/1000 ml MCT). Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tych preparatów u kobiet w ciąży i karmiących piersią są ograniczone. Badania na modelach zwierzęcych dla Lipidem nie wykazały szkodliwego wpływu na reprodukcję, natomiast dla SmofKabiven i jego wariantów brak jest wystarczających danych toksykologicznych. Mimo to, żywienie pozajelitowe z MCT może być konieczne w ciąży dla zapewnienia odpowiedniego odżywienia matki i płodu, jednak stosowanie tych preparatów wymaga starannego rozważenia stosunku korzyści do ryzyka oraz regularnego monitorowania stanu klinicznego i parametrów biochemicznych, w tym profilu lipidowego, funkcji wątroby i poziomu triglicerydów.
dawka terapeutyczna, emulsja tłuszczowa, funkcja wątroby, karmienie piersią, MCT, metabolity, model zwierzęcy, ocena biochemiczna, parametry biochemiczne, profil lipidowy, stosunek korzyści do ryzyka, toksyczny wpływ na reprodukcję, triglicerydy kwasów omega-3, triglicerydy kwasów omega-6, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, wiek reprodukcyjny, wpływ na reprodukcję, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Przeciwwskazania stosowania

Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) w emulsji Lipofundin MCT/LCT 20% występują w stężeniu 100 g/1000 ml, stanowiąc połowę lipidów preparatu (łącznie 200 g/1000 ml). Preparat dostarcza 1935 kcal/litr (8095 kJ) oraz zawiera niezbędne kwasy tłuszczowe: kwas linolowy (48,0-58,0 g/1000 ml) i α-linolenowy (5,0-11,0 g/1000 ml). Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na składniki (np. białka jaja, soja, orzeszki ziemne), ciężką hiperlipemię, zaburzenia krzepnięcia, ciężką niewydolność wątroby i nerek, ostrą chorobę zakrzepową, zator tłuszczowy oraz kwasicę metaboliczną. Dodatkowo, preparat nie powinien być stosowany w niestabilnych stanach hemodynamicznych, metabolicznych, ostrym zawale mięśnia sercowego, udarze, niewyrównanych zaburzeniach elektrolitowych i równowagi płynowej, niewyrównanej niewydolności serca oraz ostrym obrzęku płuc. Osmolarność emulsji wynosi 380 mOsm/l, a pH 6,0-8,5, co wymaga ostrożności przy szybkim podaniu lub dużych objętościach.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciała ketonowe, dysfunkcja wielonarządowa, emulsja tłuszczowa, gospodarka węglowodanowa, hiperlipemia, hipokaliemia, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasica metaboliczna, MCT, nadwrażliwość, niestabilny stan układu krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej sojowy oczyszczony, osmolarność, ostra choroba zakrzepowa, posocznica, profil lipidowy, reakcja anafilaktyczna, skaza krwotoczna, śpiączka, stan pourazowy, terapia nerkozastępcza, trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, udar, wstrząs, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zapalenie trzustki, zator tłuszczowy, zawał mięśnia sercowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Wskazania do stosowania

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) są kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Lipidem oraz SmofKabiven i jego warianty. Preparaty te dostarczają łatwo przyswajalnej energii oraz niezbędnych kwasów tłuszczowych omega-6 i omega-3, co jest szczególnie istotne u pacjentów, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające. Lipidem zawiera 100 g MCT na 1000 ml emulsji (20% całkowitych triglicerydów), natomiast SmofKabiven i jego odmiany oferują różne dawki MCT w zależności od objętości opakowania, np. SmofKabiven 493 ml zawiera 5,6 g MCT, a 2463 ml – 28,1 g. Preparaty te są wskazane do stosowania u dorosłych oraz dzieci, z różnicami wiekowymi – Lipidem może być stosowany u wcześniaków i noworodków, natomiast SmofKabiven u dzieci powyżej 2 lat.
ciężkie niedożywienie, ciężkie oparzenia, energia metaboliczna, kwasy tłuszczowe omega-3, kwasy tłuszczowe omega-6, MCT, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność przewodu pokarmowego, operacja przewodu pokarmowego, stan kataboliczny, terapia żywieniowa, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia odżywiania, zaburzenie metabolizmu lipidów, zapalne choroby jelit, zespół krótkiego jelita, zwiększone zapotrzebowanie energetyczne, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Właściwości farmakokinetyczne

Preparat Lipofundin MCT/LCT 20% zawiera trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) w stężeniu 100 g/1000 ml emulsji, w połączeniu z równą ilością oleju sojowego (LCT). Podanie dożylne zapewnia 100% biodostępność MCT, co umożliwia natychmiastowe wykorzystanie ich w procesach metabolicznych bez konieczności wchłaniania jelitowego. Maksymalne zalecane stężenie triglicerydów w osoczu nie powinno przekraczać 4,6 mmol/l, a okres półtrwania preparatu w osoczu wynosi około 9 minut, co świadczy o szybkim metabolizmie do CO2 i H2O. Preparat cechuje się kalorycznością 8095 kJ (1935 kcal) na litr, osmolarnością teoretyczną 380 mOsm/l oraz pH w zakresie 6,0–8,5. Wydalanie nerkowe MCT jest praktycznie nieobecne, co potwierdza ich całkowity metabolizm w organizmie.
bariera krew-mózg, emulsja tłuszczowa, glukoneogeneza, lipaza lipoproteinowa, MCT, niezestryfikowane kwasy tłuszczowe, okres półtrwania, olej sojowy, osmolarność, ośrodkowy układ nerwowy, powinowactwo do albumin, resynteza tłuszczów, siateczka śródplazmatyczna, stężenie triglicerydów, terapia żywieniowa, transport łożyskowy, trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lipoflex special –

Stosowanie emulsji do infuzji Lipoflex special u kobiet w okresie reprodukcyjnym, w tym w ciąży i laktacji, wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka. Dostępne dane kliniczne są ograniczone, a badania na modelach zwierzęcych nie dostarczają jednoznacznych informacji o potencjalnym wpływie na reprodukcję. Wskazaniem do zastosowania żywienia pozajelitowego z Lipoflex special w ciąży jest wyłącznie sytuacja, gdy korzyści dla matki i płodu przewyższają ryzyko, a żywienie dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające. Preparat zawiera w 1000 ml: 56 g aminokwasów, 8 g azotu, 40 g tłuszczów (olej sojowy + MCT), 144 g glukozy oraz dostarcza 4945 kJ (1180 kcal) energii, co wymaga indywidualnego dostosowania dawki i monitorowania parametrów biochemicznych oraz stanu klinicznego pacjentki, zwłaszcza funkcji nerek i wątroby, które ulegają zmianom w ciąży.
aminokwas, elektrolit, elektrolity, emulsja do infuzji, karmienie piersią, MCT, metabolit, mleko kobiece, niedożywienie, obciążenie nerek, obciążenie wątroby, okres reprodukcyjny, olej sojowy, parametry biochemiczne, parametry metaboliczne, składniki odżywcze, stan odżywienia, tłuszcz, węglowodan, wiek reprodukcyjny, wskazania do zastosowania, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT), stosowane jako składnik emulsji tłuszczowych w żywieniu pozajelitowym (np. SMOFlipid, SmofKabiven), wykazują korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Nie stwierdzono toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności ani działania embriotoksycznego czy teratogennego, nawet przy dawce 2 g lipidów/kg masy ciała/dobę u królików. Badania farmakologiczne i toksykologiczne nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka, a reakcje miejscowe po podaniu pozanaczyniowym były łagodne lub umiarkowane i przemijające, nie stanowiąc istotnego ryzyka klinicznego przy prawidłowym podaniu dożylnym.
W badaniach immunotoksyczności olej rybny wchodzący w skład emulsji wykazywał umiarkowane działanie uczulające na skórę, jednak bez ryzyka anafilaksji. Obecność fitoestrogenów, takich jak β-sitosterol w oleju sojowym, nie powinna stanowić klinicznego zagrożenia, mimo obserwacji upośledzenia płodności u zwierząt po podaniu podskórnym i dopochwowym. Podsumowując, stosowanie MCT w zalecanych dawkach terapeutycznych w żywieniu pozajelitowym nie wiąże się z istotnymi działaniami niepożądanymi ani negatywnym wpływem na funkcje rozrodcze, co potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa tych emulsji tłuszczowych.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, działanie anafilaktyczne, działanie embriotoksyczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, emulsja tłuszczowa, fitoestrogen, infuzja dożylna, leczenie substytucyjne, martwica tkanki, MCT, miejscowa tolerancja, olej sojowy, potencjał genotoksyczny, reakcja zapalna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, uczulenie skórne, upośledzenie płodności, żywienie pozajelitowe, β-sitosterol
Leksykon substancji czynnych
Olej z oliwek – Właściwości farmakodynamiczne

Olej z oliwek jest kluczowym składnikiem emulsji lipidowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, stanowiąc około 25-80% mieszaniny tłuszczowej, często w połączeniu z olejem sojowym (20-30%), triglicerydami o średniej długości łańcucha (MCT, 25-30%) oraz olejem rybim (15-20%). Profil kwasów tłuszczowych oleju z oliwek charakteryzuje się wysoką zawartością jednonienasyconych kwasów tłuszczowych (MUFA, 65%), umiarkowaną ilością nasyconych (SFA, 15%) oraz wielonienasyconych niezbędnych kwasów tłuszczowych (PUFA, 20%). Emulsje te dostarczają od 28% do 43% całkowitej wartości energetycznej w postaci tłuszczów, co odpowiada zrównoważonemu żywieniu pozajelitowemu. Wysoka zawartość alfa-tokoferolu (witamina E) w oleju z oliwek oraz jego odporność na peroksydację lipidową sprzyjają ograniczeniu stresu oksydacyjnego, co potwierdzono w badaniach klinicznych u wcześniaków i dzieci długotrwale żywionych pozajelitowo.
alfa-tokoferol, DHA, emulsja lipidowa, endogenny chylomikron, EPA, fosfolipid, fosfolipid krwinek czerwonych, jednonienasycony kwas tłuszczowy, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwas omega-3, kwas omega-6, lipoproteina osocza, MCT, nasycony kwas tłuszczowy, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, peroksydacja lipidowa, triglicerydy o średniej długości łańcucha, wielonienasycony niezbędny kwas tłuszczowy, witamina E, żyła obwodowa, żywienie obwodowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SMOFlipid –

SMOFlipid to emulsja tłuszczowa do żywienia pozajelitowego, zawierająca łącznie 200 g olejów na 1000 ml: 60 g oleju sojowego (źródło kwasów omega-6 i omega-3, w tym kwasu linolowego i α-linolenowego), 60 g triglicerydów o średniej długości łańcucha (MCT) zapewniających szybkie źródło energii, 50 g oleju z oliwek (bogatego w jednonienasycone kwasy tłuszczowe o niskiej podatności na peroksydację) oraz 30 g oleju rybnego (dostarczającego EPA i DHA, kluczowych dla funkcji błon komórkowych i modulacji procesów zapalnych). Obecność witaminy E pełni rolę antyoksydantu, chroniąc nienasycone kwasy tłuszczowe przed peroksydacją lipidową, co zwiększa stabilność i bezpieczeństwo preparatu. Wielkość cząstek emulsji jest zbliżona do naturalnych chylomikronów, co sprzyja efektywnemu metabolizmowi i biodostępności składników odżywczych.
antyoksydant, białko wiążące retinol, BMI, chylomikron, DHA, eikozanoid, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, EPA, fosfolipid erytrocytów, immunomodulacja, jednonienasycony kwas tłuszczowy, kwas linolowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwas tłuszczowy omega-6, kwas α-linolenowy, lipoproteina osocza, MCT, niezbędny kwas tłuszczowy, parametr antropometryczny, peroksydacja lipidowa, prealbumina, triglicerydy średniołańcuchowe, witamina E, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Omegaflex plus Produkt złożony

Produkt leczniczy Omegaflex plus to złożona emulsja do infuzji zawierająca aminokwasy (38-96 g/1000-2500 ml), glukozę (120-300 g/1000-2500 ml) oraz tłuszcze (40-100 g/1000-2500 ml), w tym triglicerydy MCT, olej sojowy i kwasy omega-3. Podawany dożylnie zapewnia 100% biodostępność składników, omijając barierę wchłaniania przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie triglicerydów we krwi nie przekracza 4,6 mmol/l (400 mg/dl) przy prawidłowym dawkowaniu. Metabolizm aminokwasów obejmuje transaminację, utlenianie i przemiany w wątrobie, glukoza jest metabolizowana do CO2 i H2O lub wykorzystywana w lipogenezie, a tłuszcze ulegają hydrolizie i dalszym przemianom energetycznym i biosyntetycznym. Kwasy omega-3 modulują odpowiedź zapalną poprzez zastępowanie kwasu arachidonowego w błonach komórkowych, co może być korzystne u pacjentów z ryzykiem nadmiernego stanu zapalnego i posocznicy.
aminokwas, bariera krew-mózg, biodostępność, droga dożylna, emulsja do infuzji, glukoneogeneza, hydroliza triglicerydów, kwas arachidonowy, LCT, lipogeneza, MCT, metabolizm aminokwasów, metabolizm glukozy, metabolizm tłuszczów, omega-3 kwas tłuszczowy, osmolalność, osmolarność, ośrodkowy układ nerwowy, posocznica, próg nerkowy, stan zapalny, stężenie triglicerydów, substrat eikozanowy, synteza białka, transaminacja, trigliceryd nasyconego kwasu tłuszczowego, trigliceryd o dużej długości łańcucha, trigliceryd o średniej długości łańcucha, wielonienasycony kwas tłuszczowy, właściwość farmakokinetyczna, właściwość przeciwzapalna, związek eikozanowy
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Finomel –

Finomel jest kompletną emulsją do żywienia pozajelitowego, przeznaczoną dla pacjentów dorosłych, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Wskazania obejmują m.in. niedrożność przewodu pokarmowego, zaburzenia połykania, stany śpiączkowe, zespoły złego wchłaniania, stany hiperkataboliczne (np. po ciężkich urazach, oparzeniach, operacjach), ostre zapalenie trzustki, ciężkie zaburzenia czynności jelit oraz stany po rozległych resekcjach jelit. Preparat dostarcza wszystkie niezbędne składniki odżywcze w trójkomorowym worku, który po wymieszaniu tworzy białą emulsję zawierającą aminokwasy, glukozę, emulsję tłuszczową (olej rybi bogaty w omega-3, olej z oliwek, sojowy oraz MCT) oraz elektrolity (Na, K, Ca, Mg, fosforany, octany, chlorki, siarczany, cynk).
aminokwas, chemioterapia, dysfagia, elektrolit, emulsja tłuszczowa, katabolizm, MCT, niedokrwienie jelit, niedożywienie, niedrożność porażenna jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność wielonarządowa, nowotwór przewodu pokarmowego, ostre zapalenie trzustki, przetoka przewodu pokarmowego, radioterapia, resekcja jelit, równowaga wodno-elektrolitowa, sepsa, śpiączka, stan hiperkataboliczny, stan odżywienia, uraz wielonarządowy, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenie czynności jelit, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenie połykania, zaburzenie przyjmowania pokarmów, zaburzenie świadomości, zapotrzebowanie energetyczne, zespół krótkiego jelita, zespół złego wchłaniania, żyła centralna, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lipoflex peri –

Lipoflex peri to trójkomorowa emulsja do infuzji dożylnej, przeznaczona do żywienia pozajelitowego u pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym katabolizmem, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat dostarcza energię z trzech źródeł: tłuszczów (40-100 g), węglowodanów (64-160 g) oraz aminokwasów (32-80 g), a także elektrolity (m.in. Na 40-100 mmol, K 24-60 mmol, Mg 2,4-6 mmol, Ca 2,4-6 mmol) i płyny, zapewniając kompleksowe wsparcie metaboliczne. Całkowita wartość energetyczna emulsji waha się od 765 do 1910 kcal na 1000-2500 ml, z osmolalnością około 950 mOsm/kg i pH 5,0-6,0, co sprzyja dobrej tolerancji i bezpieczeństwu stosowania.
aminokwasy, chemioterapia, choroba zapalna jelit, długołańcuchowe kwasy tłuszczowe, egzogenne kwasy tłuszczowe, emulsja tłuszczowa, homeostaza jonowa, infuzja dożylna, katabolizm, MCT, motoryka przewodu pokarmowego, niezbędne kwasy tłuszczowe, osmolalność, ostre zapalenie trzustki, proces anaboliczny, stan kataboliczny, triglicerydy, wartość energetyczna, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, worek trójkomorowy, zaburzenie metaboliczne, zespół złego wchłaniania, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Skład i postać leku – Finomel –

Finomel to nowoczesny preparat do żywienia pozajelitowego dostępny w trójkomorowych workach o objętościach 1085 ml, 1435 ml i 1820 ml, zawierający 42% roztwór glukozy, 10% roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz 20% emulsję tłuszczową. Po zmieszaniu komór powstaje jednorodna emulsja o pH około 6,0 i osmolarności około 1440 mOsm/l. Preparat dostarcza zbilansowaną podaż makroskładników: azot 9,1–15,3 g, aminokwasy 55–92 g, glukozę 138–231 g, tłuszcze 44–73 g, oraz energię całkowitą 1184–1988 kcal, z wartością energetyczną niebiałkową na poziomie 964–1619 kcal. Emulsja tłuszczowa zawiera olej rybi (8,24–13,84 g), olej z oliwek (10,30–17,30 g), olej sojowy (12,36–20,76 g) oraz MCT (10,30–17,30 g), co zapewnia optymalny profil kwasów tłuszczowych o właściwościach immunomodulujących. Preparat zawiera także kompleks elektrolitów (m.in. sód 44,1–73,9 mmol, potas 33,1–55,5 mmol, wapń 2,8–4,7 mmol, magnez 5,5–9,3 mmol, fosforany 10,7–23,1 mmol) oraz pierwiastki śladowe, co umożliwia kompleksowe wsparcie metaboliczne pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, emulgator, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy jajeczne, homeostaza wodno-elektrolitowa, kwasy tłuszczowe, MCT, niedrożność naczyń, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, pierwiastki śladowe, rozwarstwienie emulsji, tokoferol, triglicerydy, trójkomorowy worek, warunki aseptyczne, właściwości immunomodulujące, wytrącenie osadu, zator powietrzny, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lipofundin MCT/LCT 20% 20%

Lipofundin MCT/LCT 20% to mlecznobiała emulsja tłuszczowa do infuzji dożylnej, stosowana jako źródło energii i niezbędnych kwasów tłuszczowych w żywieniu pozajelitowym. W 1000 ml preparatu znajduje się 100 g oleju sojowego (LCT) oraz 100 g triglicerydów o średniej długości łańcucha (MCT), dostarczających odpowiednio 48,0-58,0 g kwasu linolowego i 5,0-11,0 g kwasu α-linolenowego. Preparat charakteryzuje się wartością kaloryczną 8095 kJ (1935 kcal), osmolarnością teoretyczną 380 mOsm/l oraz pH w zakresie 6,0-8,5. Zawartość sodu jest niska (<1 mmol/l), co jest istotne u pacjentów z ograniczeniami sodowymi. Emulsja zawiera także fosfolipidy z lecytyny jaja, pełniące funkcję emulgatora i składnika błon komórkowych, oraz glicerol zapewniający izotoniczność i będący substratem metabolicznym.
emulsja oleju w wodzie, fosfolipid, kwas alfa-linolenowy, kwas linolowy, kwasowość miareczkowa, LCT, lecytyna jaja, MCT, niedobór karnityny, niedobór kofaktora lipazy lipoproteinowej, niedobór lipazy lipoproteinowej, niedobór NNKT, niezbędny kwas tłuszczowy, niezbędny nienasycony kwas tłuszczowy, olej sojowy, osmolarność, płyn do żywienia pozajelitowego, trigliceryd nasyconych kwasów tłuszczowych, trigliceryd o średniej długości łańcucha, zaburzenie metabolizmu lipidów, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy – Właściwości farmakodynamiczne

Triglicerydy stanowią kluczowy składnik emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, dostarczając około 9 kcal/g energii. W nowoczesnych preparatach wykorzystuje się mieszaniny triglicerydów pochodzących z oleju sojowego (30%, bogaty w kwas linolowy omega-6 55-60% i alfa-linolenowy omega-3 8%), triglicerydów średniołańcuchowych (MCT, 25%, o szybkim metabolizmie i niezależnych od transportu karnitynowego), oleju z oliwek (25%, źródło jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, głównie kwasu oleinowego 70-80%, o mniejszej podatności na peroksydację) oraz oleju rybiego (20%, bogaty w EPA i DHA omega-3). Mieszanki te różnią się proporcjami w zależności od produktu (np. Finomel, Lipoflex, Omegaflex), co pozwala na dostosowanie do potrzeb klinicznych pacjenta, takich jak stany zapalne, zaburzenia metabolizmu lipidów czy niewydolność wątroby. Olej sojowy dostarcza niezbędnych kwasów tłuszczowych (EFA), MCT zapewniają szybkie źródło energii, olej z oliwek zmniejsza ryzyko stresu oksydacyjnego, a olej rybi wpływa korzystnie na układ sercowo-naczyniowy i immunologiczny poprzez modulację eikozanoidów.
choroba wątroby związana z żywieniem pozajelitowym, DHA, dysfagia, emulsja tłuszczowa, EPA, gospodarka węglowodanowa, kwas alfa-linolenowy, kwas linolowy, LCT, MCT, metabolizm triglicerydów, niedobór karnityny, niedobór lipazy lipoproteinowej, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, peroksydacja lipidów, stłuszczenie wątroby, stres oksydacyjny, triglicerydy średniołańcuchowe, uogólniona reakcja zapalna, zaburzenia metabolizmu lipidów, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Dawkowanie i sposób podawania

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) są kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym. Dawkowanie MCT powinno być indywidualnie dostosowane do masy ciała, stanu klinicznego oraz zapotrzebowania energetycznego pacjenta. Dla produktu Lipidem, zawierającego 100 g MCT na 1000 ml emulsji (10%), standardowa dawka wynosi 0,7-1,5 g lipidów/kg mc./dobę, z maksymalną dawką do 2,0 g/kg mc./dobę w stanach zwiększonego zapotrzebowania (np. choroba nowotworowa). U pacjentów długotrwale żywionych pozajelitowo w warunkach domowych oraz u chorych z zespołem krótkiego jelita dawka nie powinna przekraczać 1,0 g/kg mc./dobę. Maksymalna szybkość infuzji lipidów wynosi 0,15 g/kg mc./godz., co dla pacjenta 70 kg odpowiada 52,5 ml/h produktu Lipidem. Preparaty złożone, takie jak SmofKabiven i jego pochodne, zawierają MCT wraz z innymi lipidami i wymagają dostosowania dawkowania do zdolności eliminacji tłuszczów oraz zapotrzebowania energetycznego, z maksymalną szybkością infuzji tłuszczów do 0,15 g/kg mc./godz.
całkowite żywienie pozajelitowe, choroba nowotworowa, cukrzyca, emulsja tłuszczowa, infuzja ciągła, kwasy omega-3, łagodny stres kataboliczny, MCT, niedożywienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, noworodek urodzony o czasie, olej sojowy, oparzenie, podanie dożylne, roztwór aminokwasów, stężenie triglicerydów, stres metaboliczny, triglicerydy kwasów omega-3, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, wcześniak, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zespół krótkiego jelita, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lipofundin MCT/LCT 20% 20%

Lipofundin MCT/LCT 20% (100 mg/ml + 100 mg/ml) jest emulsją lipidową do żywienia pozajelitowego, dostarczającą 8095 kJ/l (1935 kcal/l) energii. Preparat zawiera równomierne proporcje trójglicerydów średniołańcuchowych (MCT) oraz długołańcuchowych (LCT) pochodzących z oleju sojowego, co umożliwia szybki metabolizm tłuszczów oraz dostarczenie niezbędnych kwasów tłuszczowych. Kluczowymi składnikami są kwas linolowy (omega-6) w ilości 48,0-58,0 g/1000 ml oraz kwas α-linolenowy (omega-3) w ilości 5,0-11,0 g/1000 ml, które wspierają prawidłową strukturę błon komórkowych, syntezę eikozanoidów i procesy przeciwzapalne u pacjentów długotrwale żywionych pozajelitowo.
błona komórkowa, długołańcuchowy kwas tłuszczowy, emulsja oleju w wodzie, kwas linolowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwas tłuszczowy omega-6, kwas α-linolenowy, MCT, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, niezbędny kwas tłuszczowy, obrzęk, olej sojowy, osmolarność, proces przeciwzapalny, synteza eikozanoidów, trójglicerydy kwasów tłuszczowych, żywienie pozajelitowe