Właściwości farmakokinetyczne
Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha

Właściwości farmakokinetyczne trójglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha

Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) stanowią istotny składnik emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym. W preparacie Lipofundin MCT/LCT 20% występują one w stężeniu 100 g/1000 ml emulsji, w połączeniu z taką samą ilością oleju sojowego oczyszczonego (100 g/1000 ml). Taka kompozycja zapewnia optymalne właściwości farmakokinetyczne i bezpieczeństwo stosowania, co ma istotne znaczenie w terapii żywieniowej.¹

Wchłanianie i biodostępność

Ze względu na dożylną drogę podania, biodostępność trójglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha zawartych w preparacie Lipofundin MCT/LCT 20% wynosi 100%. Dzięki temu substancja aktywna jest natychmiast dostępna dla procesów metabolicznych organizmu bez konieczności pokonywania barier wchłaniania, co ma miejsce przy podaniu doustnym.²

Dystrybucja w organizmie

Dystrybucja trójglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha w organizmie jest uwarunkowana wieloma czynnikami. Najważniejsze z nich to: wielkość zastosowanej dawki, prędkość infuzji, stan metaboliczny pacjenta oraz jego indywidualne cechy, w tym poziom odżywienia. Są to kluczowe parametry determinujące maksymalne stężenie triglicerydów w osoczu. Przy prawidłowym stosowaniu preparatu Lipofundin MCT/LCT 20%, zgodnie z zaleceniami, stężenie triglicerydów w osoczu nie powinno przekraczać wartości 4,6 mmol/l.³

Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha charakteryzują się mniejszym powinowactwem do albumin osocza w porównaniu z kwasami tłuszczowymi o długim łańcuchu. Badania na modelach zwierzęcych z wykorzystaniem emulsji zawierających wyłącznie triglicerydy średniołańcuchowe wykazały, że w przypadku przedawkowania kwasy tłuszczowe o średniej długości łańcucha mogą przenikać przez barierę krew-mózg. Jest to istotna obserwacja z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii.⁴

Warto zaznaczyć, że w przypadku mieszaniny triglicerydów długo- i średniołańcuchowych, takiej jak w preparacie Lipofundin MCT/LCT 20%, nie stwierdzono działań niepożądanych związanych z przenikaniem przez barierę krew-mózg. Wynika to z faktu, że triglicerydy długołańcuchowe hamują hydrolizę triglicerydów średniołańcuchowych. Dzięki temu mechanizmowi można wykluczyć ryzyko niekorzystnego wpływu preparatu Lipofundin MCT/LCT 20% na ośrodkowy układ nerwowy.⁵

Transport łożyskowy

Transport kwasów tłuszczowych przez łożysko jest procesem złożonym, w którym uczestniczy szereg białek związanych z błoną komórkową oraz białek cytozolowych wiążących kwasy tłuszczowe. Tkanki łożyska pobierają wielonienasycone kwasy tłuszczowe o dużej długości łańcucha z krwiobiegu matki i regulują ich przekazywanie do krwiobiegu płodu.⁶

Mechanizm transportu łożyskowego kwasów tłuszczowych obejmuje kilka etapów. Łożysko przejmuje z krwiobiegu matki niezestryfikowane kwasy tłuszczowe oraz kwasy tłuszczowe uwalniane szlakiem lipazy lipoproteinowej i śródbłonkowej. Następnie te niezestryfikowane kwasy tłuszczowe wnikają do komórki na drodze biernej dyfuzji lub za pośrednictwem specyficznych białek błony komórkowej. W cytoplazmie komórek łożyska niezestryfikowane kwasy tłuszczowe przyłączane są do białek cytozolowych wiążących kwasy tłuszczowe. Dzięki temu mogą one współdziałać z subkomórkowymi organellami, takimi jak siateczka śródplazmatyczna, mitochondria, krople lipidowe i peroksysomy.⁷

Biotransformacja

Po infuzji preparatu Lipofundin MCT/LCT 20%, zawarte w nim trójglicerydy, w tym trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, ulegają hydrolizie do glicerolu i kwasów tłuszczowych. Te produkty metabolizmu są następnie włączane do fizjologicznych szlaków biochemicznych, które odpowiadają za:⁸

• Wytwarzanie energii – kwasy tłuszczowe są jednym z głównych substratów energetycznych dla tkanek
• Syntezę cząsteczek biologicznie czynnych – kwasy tłuszczowe mogą być prekursorami eikozanoidów i innych lipidowych mediatorów
• Glukoneogenezę – produkty metabolizmu kwasów tłuszczowych mogą być wykorzystane do syntezy glukozy
• Resyntezę tłuszczów – kwasy tłuszczowe mogą być ponownie estryfikowane do trójglicerydów w wątrobie i tkance tłuszczowej

⁹

Eliminacja

Okres półtrwania preparatu Lipofundin MCT/LCT 20% w osoczu wynosi około 9 minut, co świadczy o szybkim metabolizmie zawartych w nim trójglicerydów. Zarówno trójglicerydy pochodzące z oleju sojowego, jak i trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha są całkowicie metabolizowane do dwutlenku węgla (CO₂) i wody (H₂O).¹⁰

Należy podkreślić, że jedynie niewielkie ilości tłuszczów są tracone w procesie obumierania komórek skóry i nabłonka. Praktycznie nie dochodzi do wydalania trójglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha przez nerki, co wynika z ich całkowitego metabolizmu w organizmie.¹¹

Parametry farmakokinetyczne Lipofundin MCT/LCT 20%

<sup data-drug="Lipofundin MCT/LCT 20%" data-section="Nazwa produktu leczniczego, skład jakościowy i ilościowy, postać farmaceutyczna" title="Wartość kaloryczna 8095 (1935) Osmolarność teoretyczna [mOsm/l] 380 Kwasowość lub zasadowość miareczkowa (do pH 7,4) [mmol/l] 12 ^{13 14 15}