Interakcje
Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha

Interakcje trójglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) są składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, takich jak Lipofundin MCT/LCT 20%. Substancja ta wchodzi w skład preparatu w ilości 100 g na 1000 ml emulsji i stanowi połowę składu tłuszczowego obok oczyszczonego oleju sojowego (100 g/1000 ml). ¹

Profil interakcji lekowych dla trójglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha jest istotny z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii i wymaga szczególnej uwagi w praktyce klinicznej. Poniżej przedstawiono najważniejsze interakcje, które mogą wystąpić podczas stosowania produktów zawierających MCT. ²

Interakcje z lekami

Interakcja z heparyną

Heparyna podawana w dawkach klinicznych wywołuje przejściowe uwalnianie lipazy lipoproteinowej do krwiobiegu. Mechanizm ten może prowadzić do dwufazowej odpowiedzi metabolicznej: początkowego przyspieszenia lipolizy, a następnie przejściowego zmniejszenia klirensu triglicerydów. W praktyce klinicznej może to skutkować zmianami w stężeniu triglicerydów we krwi pacjentów otrzymujących jednocześnie heparynę i emulsje zawierające MCT. ³

Interakcja z pochodnymi kumaryny

Chociaż trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha same w sobie nie zawierają witaminy K₁, to towarzyszący im w preparacie Lipofundin MCT/LCT 20% olej sojowy zawiera tę witaminę. Zawartość witaminy K₁ w produkcie jest jednak tak niska, że nie należy spodziewać się istotnych zaburzeń procesów krzepnięcia u pacjentów leczonych pochodnymi kumaryny. Niemniej jednak, należy zachować ostrożność i u pacjentów leczonych jednocześnie tymi lekami przeciwzakrzepowymi zaleca się monitorowanie statusu czynników krzepnięcia. ⁴

Interakcje z alkoholem

W dostępnych danych dotyczących produktu Lipofundin MCT/LCT 20%, zawierającego trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, nie przedstawiono bezpośrednich informacji odnośnie interakcji z alkoholem etylowym. Biorąc jednak pod uwagę, że oba związki są metabolizowane w wątrobie, jednoczesne stosowanie alkoholu z emulsjami zawierającymi MCT może teoretycznie prowadzić do zwiększonego obciążenia metabolicznego tego narządu.

Ponadto, alkohol może wpływać na metabolizm lipidów, potencjalnie zmieniając szybkość eliminacji triglicerydów z osocza. W kontekście już istniejących zaburzeń metabolizmu lipidów lub choroby wątroby, jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii emulsjami zawierającymi MCT mogłoby teoretycznie zwiększać ryzyko zespołu przeciążenia tłuszczem, opisanego w charakterystyce produktu Lipofundin MCT/LCT 20%. ⁵

Ze względów bezpieczeństwa, u pacjentów otrzymujących żywienie pozajelitowe z wykorzystaniem emulsji tłuszczowych zawierających MCT, zaleca się powstrzymanie się od spożywania alkoholu.

Inne rodzaje interakcji

Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, jako składnik emulsji tłuszczowej, mogą wchodzić w interakcje z różnymi stanami patologicznymi, które wpływają na metabolizm lipidów. Niektóre choroby lub stany kliniczne mogą wpływać na zdolność eliminacji triglicerydów z osocza, co może prowadzić do hipertriglicerydemii i potencjalnie do zespołu przeciążenia tłuszczem, nawet przy stosowaniu zalecanych szybkości infuzji emulsji zawierających MCT. ⁶

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z upośledzeniem czynności nerek lub z zakażeniami, gdyż stany te mogą nagle zmienić zdolność pacjenta do metabolizowania lipidów i w konsekwencji prowadzić do interakcji z emulsjami zawierającymi MCT. ⁷

Istnieją również indywidualne uwarunkowania genetyczne, które mogą wpływać na metabolizm lipidów u różnych pacjentów, potencjalnie modyfikując odpowiedź na infuzję emulsji zawierających trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha. ⁸

Tabela interakcji trójglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha

Postępowanie w przypadku przedawkowania i interakcji prowadzących do przeciążenia tłuszczem

Przedawkowanie emulsji tłuszczowej zawierającej trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha lub zaburzona zdolność do eliminacji triglicerydów (mogąca wynikać z interakcji) mogą prowadzić do wystąpienia zespołu przeciążenia tłuszczem. Objawami tego zespołu są: ⁹

• hiperlipidemia
• gorączka
• nacieki tłuszczowe
• hepatomegalia (z żółtaczką lub bez)
• splenomegalia
• niedokrwistość
• leukopenia
• małopłytkowość
• zaburzenia krzepnięcia
• hemoliza i retykulocytoza
• odbiegające od normy wyniki badań czynności wątroby
• śpiączka

¹⁰

W przypadku wystąpienia powyższych objawów, wskazujących na zespół przeciążenia tłuszczem, należy natychmiast przerwać infuzję emulsji zawierającej trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha. Objawy te są zwykle odwracalne po przerwaniu infuzji emulsji tłuszczowej. ¹¹

Dalsze postępowanie w przypadku przedawkowania lub interakcji prowadzących do zespołu przeciążenia tłuszczem należy ustalić w oparciu o stan kliniczny pacjenta. Jeśli po ustąpieniu objawów wskazane jest wznowienie infuzji, zaleca się stopniowe zwiększanie szybkości infuzji z równoczesnym regularnym monitorowaniem stanu pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem stężenia triglicerydów we krwi. ¹²

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, które mogą wynikać z interakcji, należy przerwać infuzję produktu zawierającego trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha lub zmniejszyć prędkość infuzji. Po ponownym rozpoczęciu infuzji, należy dokładnie obserwować pacjenta, zwłaszcza na początku, i oznaczać stężenie triglicerydów w surowicy w krótkich odstępach czasu. ¹³