Działania niepożądane
Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha

Działania niepożądane trójglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha

Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) są stosowane w żywieniu pozajelitowym, najczęściej w połączeniu z trójglicerydami długołańcuchowymi (LCT). Mimo korzyści terapeutycznych, substancja ta może wywoływać szereg działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych działań niepożądanych związanych z tą substancją na podstawie danych dotyczących produktu Lipofundin MCT/LCT 20%.¹

Należy podkreślić, że przy prawidłowym stosowaniu preparatów zawierających trójglicerydy MCT, w tym przestrzeganiu zaleceń dotyczących monitorowania, dawkowania oraz uwzględnieniu przeciwwskazań, większość działań niepożądanych występuje bardzo rzadko (częstość mniejsza niż 1/10 000 przypadków).<sup data-drug="Lipofundin MCT/LCT 20%" data-section="Działania niepożądane" title="Jednak w przypadku właściwego stosowania produktu leczniczego w zakresie monitorowania podawania, przestrzegania ograniczeń dotyczących bezpieczeństwa i instrukcji, większość z nich występuje bardzo rzadko (2

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane sklasyfikowano według następujących kategorii częstości:<sup data-drug="Lipofundin MCT/LCT 20%" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane, wymieniono zgodnie z częstością ich występowania: Bardzo często (≥ 1/10) Często (≥ 1/100 do < 1/10) Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) Rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) Bardzo rzadko (3

• Bardzo często (≥ 1/10)
• Często (≥ 1/100 do < 1/10)
• Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100)
• Rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000)
• Bardzo rzadko (< 1/10 000)
• Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

<sup data-drug="Lipofundin MCT/LCT 20%" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane, wymieniono zgodnie z częstością ich występowania: Bardzo często (≥ 1/10) Często (≥ 1/100 do < 1/10) Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) Rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) Bardzo rzadko (4

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku zaobserwowania jakichkolwiek działań niepożądanych należy przerwać infuzję preparatu zawierającego trójglicerydy MCT lub zmniejszyć szybkość podawania.⁵

Jeżeli infuzja zostanie wznowiona, pacjent powinien być dokładnie monitorowany, szczególnie w początkowym okresie podawania. Zaleca się również regularne oznaczanie stężenia triglicerydów w surowicy w krótkich odstępach czasu.⁶

Specyficzne działania niepożądane i ich charakterystyka

Objawy związane z żywieniem pozajelitowym

Należy zauważyć, że niektóre z obserwowanych działań niepożądanych mogą być związane z samym stanem chorobowym wymagającym żywienia pozajelitowego, a nie bezpośrednio z podawaniem trójglicerydów MCT. Dotyczy to szczególnie takich objawów jak nudności, wymioty, brak apetytu i hiperglikemia.⁷

Zespół przeciążenia tłuszczem

Zespół przeciążenia tłuszczem to poważne powikłanie, które może wystąpić w wyniku przedawkowania emulsji tłuszczowej zawierającej trójglicerydy MCT lub z powodu zaburzeń zdolności organizmu do eliminacji triglicerydów.⁸ Istotne jest monitorowanie pacjenta pod kątem objawów przeciążenia metabolicznego.

Przyczyny zespołu przeciążenia tłuszczem mogą mieć podłoże:⁹

• Genetyczne – różnice w metabolizmie u poszczególnych pacjentów
• Chorobowe – obecna lub przebyta choroba wpływająca na metabolizm tłuszczów

Zespół przeciążenia tłuszczem może wystąpić nawet przy zalecanej szybkości infuzji, szczególnie w warunkach ostrej hipertriglicerydemii lub w związku z nagłą zmianą stanu klinicznego pacjenta, taką jak upośledzenie czynności nerek lub rozwój zakażenia.¹⁰

Charakterystyczne objawy zespołu przeciążenia tłuszczem obejmują:¹¹

• Hiperlipidemię – podwyższony poziom lipidów we krwi
• Gorączkę – podwyższona temperatura ciała
• Nacieki tłuszczowe w różnych tkankach i narządach
• Hepatomegalię (powiększenie wątroby) z żółtaczką lub bez
• Splenomegalię (powiększenie śledziony)
• Niedokrwistość – zmniejszenie liczby erytrocytów lub stężenia hemoglobiny
• Leukopenię – zmniejszenie liczby białych krwinek
• Małopłytkowość – zmniejszenie liczby płytek krwi
• Zaburzenia krzepnięcia krwi
• Hemolizę – rozpad krwinek czerwonych
• Retykulocytozę – zwiększenie liczby retykulocytów we krwi
• Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby
• Śpiączkę w ciężkich przypadkach

Co istotne, objawy zespołu przeciążenia tłuszczem zwykle ustępują po przerwaniu infuzji emulsji tłuszczowej zawierającej trójglicerydy MCT.¹²

W przypadku zaobserwowania objawów zespołu przeciążenia tłuszczem, należy natychmiast przerwać infuzję preparatu zawierającego trójglicerydy MCT.¹³

Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania

Po dopuszczeniu produktu leczniczego zawierającego trójglicerydy MCT do obrotu, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Dzięki temu możliwe jest nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania preparatu.¹⁴

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁵