Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT), stosowane jako składnik emulsji tłuszczowych w żywieniu pozajelitowym (np. SMOFlipid, SmofKabiven), wykazują korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Nie stwierdzono toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności ani działania embriotoksycznego czy teratogennego, nawet przy dawce 2 g lipidów/kg masy ciała/dobę u królików. Badania farmakologiczne i toksykologiczne nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka, a reakcje miejscowe po podaniu pozanaczyniowym były łagodne lub umiarkowane i przemijające, nie stanowiąc istotnego ryzyka klinicznego przy prawidłowym podaniu dożylnym.
W badaniach immunotoksyczności olej rybny wchodzący w skład emulsji wykazywał umiarkowane działanie uczulające na skórę, jednak bez ryzyka anafilaksji. Obecność fitoestrogenów, takich jak β-sitosterol w oleju sojowym, nie powinna stanowić klinicznego zagrożenia, mimo obserwacji upośledzenia płodności u zwierząt po podaniu podskórnym i dopochwowym. Podsumowując, stosowanie MCT w zalecanych dawkach terapeutycznych w żywieniu pozajelitowym nie wiąże się z istotnymi działaniami niepożądanymi ani negatywnym wpływem na funkcje rozrodcze, co potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa tych emulsji tłuszczowych.
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha
- Badania farmakologiczne bezpieczeństwa
- Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym
- Badania genotoksyczności
- Badania toksycznego wpływu na reprodukcję
- Badania miejscowej tolerancji
- Badania uczulenia skórnego
- Potencjalne ryzyko związane z fitoestrogenami
- Podsumowanie danych przedklinicznych
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) stanowią istotny składnik emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym. Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji opierają się na badaniach farmakologicznych, toksyczności oraz wpływu na reprodukcję przeprowadzonych dla produktów zawierających MCT jako jeden z komponentów emulsji tłuszczowych.1
Badania farmakologiczne bezpieczeństwa
Konwencjonalne badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania emulsji tłuszczowych zawierających triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha nie wykazały występowania szczególnego zagrożenia dla człowieka. Badania przeprowadzone dla produktów SMOFlipid, który zawiera MCT jako jeden z komponentów, nie ujawniły niepokojących sygnałów bezpieczeństwa.2 3
Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym
Dostępne dane przedkliniczne wskazują, że triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, stosowane jako składnik emulsji tłuszczowych (np. w produktach SmofKabiven, SmofKabiven EF, SmofKabiven Low Osmo Peripheral i SmofKabiven Nutribase), nie wykazują toksyczności po podaniu wielokrotnym, która odbiegałaby od oczekiwanych efektów fizjologicznych obserwowanych po podaniu dużych dawek lipidów.4 5
Badania genotoksyczności
Badania genotoksyczności przeprowadzone dla emulsji tłuszczowych zawierających triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha nie wykazały potencjału genotoksycznego. Produkty takie jak SMOFlipid, które zawierają MCT w swoim składzie, były poddane ocenie w konwencjonalnych badaniach genotoksyczności, nie wykazując żadnego ryzyka w tym zakresie.6 7
Badania toksycznego wpływu na reprodukcję
W badaniach toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa, przeprowadzonych dla emulsji tłuszczowych zawierających triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, nie zaobserwowano działania embriotoksycznego ani teratogennego. W szczególności badanie na królikach, którym podawano emulsję tłuszczową w dawce 2 g lipidów/kg masy ciała na dobę przez 12 dni, nie wykazało żadnych dowodów na działanie embriotoksyczne lub teratogenne.8
Należy zauważyć, że badania przedkliniczne emulsji tłuszczowych zawierających MCT jako jeden z komponentów nie wykazały wpływu teratogennego lub innych uszkodzeń embriotoksycznych u królików. Nie należy również oczekiwać takich efektów przy stosowaniu tych emulsji tłuszczowych w zalecanych dawkach jako leczenie substytucyjne.9 10
Dodatkowo podkreśla się, że produkty żywieniowe zawierające MCT, stosowane w leczeniu substytucyjnym w stężeniach fizjologicznych, nie powinny wykazywać działania embriotoksycznego, teratogennego ani wpływać na zdolności rozrodcze lub płodność.11 12
Badania miejscowej tolerancji
W badaniach miejscowej tolerancji przeprowadzonych na królikach dla produktu SMOFlipid, który zawiera triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, zaobserwowano słabo nasilone, przemijające zapalenie po podaniu dotętniczym, okołożylnym lub podskórnym. Po podaniu domięśniowym stwierdzano u niektórych zwierząt umiarkowaną, przemijającą reakcję zapalną i martwicę tkanek.13 14
Warto zauważyć, że infuzja dożylna produktu SmofKabiven Peripheral (planowana droga podania tego typu produktów), jak również podanie dotętnicze, domięśniowe, okołożylne i podskórne, nie spowodowała wystąpienia żadnych istotnych zmian u badanych królików.15 Podobnie, brak zmian związanych z substancją czynną zaobserwowano po infuzji dożylnej produktu SmofKabiven oraz po jego podaniu dotętnicznym, domięśniowym, okołożylnym lub podskórnym u królików.16
Badania uczulenia skórnego
W badaniach na świnkach morskich (test maksymalizacji) olej rybny wchodzący w skład emulsji, które zawierają również triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, wykazywał umiarkowane działanie uczulające na skórę. Jednakże w próbie antygenowości układowej nie stwierdzono działania anafilaktycznego oleju rybiego.17 18 19
Potencjalne ryzyko związane z fitoestrogenami
Należy zauważyć, że triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha często występują w emulsjach tłuszczowych razem z olejem sojowym, który zawiera fitoestrogeny takie jak β-sitosterol. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano, że β-sitosterol może powodować upośledzenie płodności szczurów i królików po podskórnym i dopochwowym podaniu. U samców szczurów zaobserwowano zmniejszenie masy jąder i zawartości plemników w nasieniu, a u samic królików mniejszy wskaźnik ciąż po podaniu czystego β-sitosterolu.20
Istotne jest jednak podkreślenie, że zgodnie z aktualnym stanem wiedzy, zaobserwowane działania u zwierząt wydają się nie mieć odniesienia do praktyki klinicznej. Sugeruje to, że obecność potencjalnych fitoestrogenów w emulsjach tłuszczowych zawierających olej sojowy i triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha nie powinna stanowić istotnego zagrożenia klinicznego.21
Podsumowanie danych przedklinicznych
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, uzyskane z badań farmakologicznych, toksykologicznych oraz wpływu na reprodukcję, nie wskazują na istnienie szczególnego zagrożenia dla ludzi przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych. Substancja ta, jako składnik emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa, bez niepokojących sygnałów dotyczących genotoksyczności, teratogenności czy toksyczności ogólnoustrojowej wykraczającej poza oczekiwane efekty fizjologiczne związane z podawaniem lipidów.22 23
Badania miejscowej tolerancji wykazały jedynie przemijające, łagodne lub umiarkowane reakcje zapalne przy podaniu pozanaczyniowym, co nie stanowi znaczącego ryzyka klinicznego przy prawidłowym podaniu dożylnym. Przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami, jako element żywienia pozajelitowego, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha nie powinny wywoływać istotnych działań niepożądanych ani wpływać negatywnie na funkcje reprodukcyjne.24 25
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania