Przeciwwskazania stosowania
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha

Przeciwwskazania stosowania triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) stanowią istotny składnik preparatów do żywienia pozajelitowego. Są one zawarte w takich produktach leczniczych jak Lipidem, SmofKabiven, SmofKabiven EF, SmofKabiven Low Osmo Peripheral oraz SmofKabiven Nutribase. Ze względu na specyfikę tych substancji oraz ich rolę w organizmie, istnieją określone przeciwwskazania do ich stosowania, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjentów do terapii.¹

Nadwrażliwość i alergie

Jednym z głównych przeciwwskazań do stosowania triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha jest nadwrażliwość na składniki zawarte w preparatach. Dotyczy to nadwrażliwości na:

• Białko ryb
• Jaja
• Orzeszki ziemne
• Białko soi
• Same triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha
• Jakiekolwiek substancje pomocnicze zawarte w preparacie²³⁴⁵

Zaburzenia gospodarki lipidowej

Ciężka hiperlipidemia stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha. W przypadku leku Lipidem przeciwwskazaniem jest ciężka hiperlipidemia charakteryzująca się hipertriglicerydemią równą lub przekraczającą 1000 mg/dl (11,4 mmol/l). W przypadku pozostałych preparatów z rodziny SmofKabiven również występuje bezwzględne przeciwwskazanie w postaci ciężkiej hiperlipidemii, choć nie jest podane konkretne stężenie graniczne triglicerydów.⁶⁷⁸⁹¹⁰

Zaburzenia funkcji wątroby

Stosowanie triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha jest przeciwwskazane w następujących przypadkach związanych z funkcją wątroby:

• Ciężka niewydolność wątroby – stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do podawania emulsji zawierających triglicerydy MCT^1112131415
• Cholestaza wewnątrzwątrobowa – przeciwwskazanie wymienione w charakterystyce produktu leczniczego Lipidem¹⁶

Zaburzenia krzepnięcia krwi

Przeciwwskazania związane z układem krzepnięcia obejmują:

• Ciężka koagulopatia (Lipidem)¹⁷
• Ciężkie zaburzenia krzepnięcia krwi (preparaty rodziny SmofKabiven)^18192021
• Ostre zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, zatorowość tłuszczowa (Lipidem)²²

Zaburzenia czynności nerek

W przypadku ciężkiej niewydolności nerek bez możliwości zastosowania leczenia nerkozastępczego, stosowanie preparatów zawierających triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha jest przeciwwskazane. Dotyczy to zarówno preparatu Lipidem, jak i preparatów z rodziny SmofKabiven.^2324252627

Zaburzenia metaboliczne

Istnieje kilka przeciwwskazań związanych z zaburzeniami metabolicznymi:

• Kwasica metaboliczna (Lipidem)²⁸
• Wrodzone wady metabolizmu aminokwasów (preparaty rodziny SmofKabiven)^29303132
• Niekontrolowana hiperglikemia^33343536
• Patologicznie zwiększone stężenie w surowicy któregokolwiek z elektrolitów zawartych w produkcie leczniczym (preparaty SmofKabiven, SmofKabiven Low Osmo Peripheral, SmofKabiven Nutribase)³⁷³⁸³⁹

Stany ostrego zagrożenia życia

Preparaty zawierające triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha są przeciwwskazane w następujących stanach zagrożenia życia:

• Ciężki wstrząs^40414243
• Niestabilny stan krążenia z zagrożeniem życia (stany zapaści i wstrząsu) – jako ogólne przeciwwskazanie do żywienia pozajelitowego (Lipidem)⁴⁴
• Ostra faza zawału mięśnia sercowego lub udaru – jako ogólne przeciwwskazanie do żywienia pozajelitowego (Lipidem)⁴⁵
• Niestabilny stan ogólny (w tym ciężki stan pourazowy, niewyrównana cukrzyca, ostry zawał serca, udar, zator, kwasica metaboliczna, ciężka posocznica/ciężki zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, odwodnienie hipotoniczne i śpiączka hiperosmolarna)^46474849
• Niestabilne zaburzenia metaboliczne (np. niewyrównana cukrzyca, ciężka posocznica, śpiączka o nieznanym pochodzeniu) – jako ogólne przeciwwskazanie do żywienia pozajelitowego (Lipidem)⁵⁰

Zaburzenia ukrwienia i niedotlenienie tkanek

Przeciwwskazania związane z zaburzeniami ukrwienia i niedotlenieniem tkanek obejmują:

• Niedostateczne zaopatrzenie tkanek w tlen – jako ogólne przeciwwskazanie do żywienia pozajelitowego (Lipidem)⁵¹

Przeciwwskazania pediatryczne

Preparaty z rodziny SmofKabiven są przeciwwskazane u niemowląt i dzieci w wieku poniżej 2 lat. To ograniczenie nie dotyczy jednak preparatu Lipidem.^52535455

Zaburzenia układu oddechowego i krążenia

Przeciwwskazania związane z układem oddechowym i krążeniowym obejmują:

• Ostry obrzęk płuc – jako ogólne przeciwwskazanie do żywienia pozajelitowego (wszystkie rozpatrywane preparaty)^5657585960
• Niewyrównana niewydolność serca – jako ogólne przeciwwskazanie do żywienia pozajelitowego (wszystkie rozpatrywane preparaty)^6162636465
• Przewodnienie – jako ogólne przeciwwskazanie do dożylnej infuzji płynów (preparaty z rodziny SmofKabiven)^66676869

Inne przeciwwskazania

Dodatkowo, w przypadku preparatów z rodziny SmofKabiven, występuje przeciwwskazanie w postaci zespołu hemofagocytarnego.^70717273

W kontekście Lipidem jako ogólne przeciwwskazanie do żywienia pozajelitowego wymieniono również zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej.⁷⁴

Podsumowanie kliniczne

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha są ważnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, jednak ich stosowanie wiąże się z wieloma przeciwwskazaniami. Należy zawsze dokładnie ocenić pacjenta pod kątem obecności ciężkiej hiperlipidemii, zaburzeń czynności wątroby i nerek, zaburzeń krzepnięcia oraz stanu ogólnego. Szczególną ostrożność należy zachować w stosunku do pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, w szczególności na białko ryb, jaj, soi i orzeszków ziemnych.

W przypadku pacjentów pediatrycznych, należy pamiętać, że preparaty z rodziny SmofKabiven są przeciwwskazane u dzieci poniżej 2. roku życia. Ponadto, istnieje szereg przeciwwskazań ogólnych do żywienia pozajelitowego, które również muszą być brane pod uwagę przy decyzji o zastosowaniu triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, takich jak ostry obrzęk płuc, niewyrównana niewydolność serca czy niestabilny stan krążenia.