allodynia i hiperalgezja

Allodynia to zjawisko neurologiczne, w którym bodźce normalnie nienocyceptywne (niewywoływujące bólu), takie jak lekki dotyk czy ciepło, są odczuwane jako bolesne. Występuje często w neuropatiach, fibromialgii oraz po urazach nerwów. Allodynia stanowi istotny objaw kliniczny sugerujący uwrażliwienie ośrodkowego układu nerwowego.

Hiperalgezja natomiast charakteryzuje się wzmożoną reakcją bólową na bodźce, które normalnie wywołują ból, ale o mniejszym nasileniu. Jest to nadmierna wrażliwość na bodźce bólowe. Hiperalgezja pierwotna występuje w miejscu uszkodzenia tkanek, podczas gdy hiperalgezja wtórna obejmuje obszary otaczające miejsce pierwotnego uszkodzenia.

Oba zjawiska odgrywają kluczową rolę w patofizjologii bólu przewlekłego i neuropatycznego. Ich mechanizmy obejmują zmiany w obwodowym i ośrodkowym układzie nerwowym, w tym sensityzację nocyceptorów, zmiany w ekspresji kanałów jonowych, aktywację komórek glejowych oraz zmiany neuroplastyczne w drogach bólowych. Rozróżnienie tych zjawisk ma istotne znaczenie dla prawidłowej diagnostyki i leczenia zespołów bólowych.

W postępowaniu terapeutycznym stosuje się różne grupy leków, w tym leki przeciwpadaczkowe (np. gabapentyna, pregabalina), przeciwdepresyjne (SNRI, TCA), opioidowe oraz miejscowe (lidokaina, kapsaicyna). Skuteczność leczenia zależy od mechanizmu powstawania allodynii i hiperalgezji oraz przyczyny podstawowej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl