reakcje metaboliczne
Reakcje metaboliczne to procesy biochemiczne zachodzące w organizmie, które umożliwiają przemianę substancji odżywczych w energię oraz składniki budulcowe. Obejmują one dwa główne typy przemian: katabolizm (rozkład złożonych związków do prostszych z uwolnieniem energii) i anabolizm (synteza złożonych cząsteczek z prostszych, wymagająca nakładu energii).
W przebiegu reakcji metabolicznych kluczową rolę odgrywają enzymy – białka katalityczne przyspieszające reakcje biochemiczne bez ich trwałej modyfikacji. Szlaki metaboliczne tworzą skomplikowaną sieć współzależnych reakcji, regulowanych przez hormony, czynniki transkrypcyjne i dostępność substratów. Najważniejsze z nich to glikoliza, cykl Krebsa, łańcuch oddechowy, glukoneogeneza, glikogenoliza, lipogeneza oraz ketogeneza.
Zaburzenia reakcji metabolicznych mogą prowadzić do różnorodnych chorób, w tym cukrzycy, otyłości, chorób spichrzeniowych glikogenu, zaburzeń oksydacji kwasów tłuszczowych i wielu innych. Diagnostyka tych zaburzeń obejmuje badania biochemiczne, genetyczne oraz specjalistyczne testy funkcjonalne, pozwalające określić specyficzne defekty enzymatyczne lub transportowe.