przedwczesne zakończenie translacji
Przedwczesne zakończenie translacji (ang. premature termination of translation) to zjawisko, w którym proces biosyntezy białka zostaje zatrzymany przed wytworzeniem pełnej sekwencji aminokwasowej. Występuje, gdy rybosom napotyka kodon stop (UAA, UAG lub UGA) zbyt wcześnie w sekwencji mRNA, co prowadzi do powstania skróconego, często niefunkcjonalnego białka.
Główne przyczyny tego zjawiska obejmują mutacje nonsensowne wprowadzające przedwczesne kodony stop, przesunięcia ramki odczytu oraz błędy w procesie transkrypcji lub obróbki posttranskrypcyjnej. Przedwczesne zakończenie translacji jest związane z patogenezą wielu chorób genetycznych, w tym mukowiscydozy, dystrofii mięśniowej Duchenne’a i hemofilii.
W praktyce klinicznej, zjawisko to stanowi cel dla terapii pomijających nonsens (ang. nonsense suppression therapy), które wykorzystują związki umożliwiające „przeczytanie” przedwczesnego kodonu stop i dokończenie syntezy białka. Leki takie jak ataluren (Translarna) stosowane są w terapii chorób wywołanych przez mutacje nonsensowne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół marfana – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół Marfana (ZM) jest dziedzicznym zaburzeniem tkanki łącznej, które wpływa na układ sercowo-naczyniowy, szkieletowy i oczny. Oczekiwana długość życia pacjentów z klasycznym ZM wzrosła z około 32 lat w 1972 roku do 72 lat w 1993 roku, obecnie jest niemal porównywalna z populacją ogólną. Poprawa rokowania wynika z wczesnej diagnozy, stosowania beta-blokerów, regularnego nieinwazyjnego monitorowania aorty oraz udoskonalonych technik chirurgicznych, zwłaszcza elektywnej naprawy korzenia aorty. Mimo to, upośledzenie funkcji układu sercowo-naczyniowego pozostaje główną przyczyną zgonów, szczególnie u pacjentów z wariantami null w genie FBN1, które występują u około 1 na 8624 osób i wiążą się z cięższym fenotypem oraz zwiększonym ryzykiem rozwarstwienia i pęknięcia aorty. Występują też istotne różnice w długości życia między płciami, z gorszym rokowaniem u mężczyzn.
beta-bloker, diagnostyka molekularna, ekspresja genu, fenotyp choroby, gen FBN1, niepełna penetracja, obrazowanie aorty, powikłania sercowo-naczyniowe, przedwczesne zakończenie translacji, rozwarstwienie aorty, sekwencjonowanie eksomu, sekwencjonowanie nowej generacji, tkanka łączna, układ sercowo-naczyniowy, wariant chorobotwórczy, wariant genetyczny, zaburzenie tkanki łącznej, zespół Marfana