autonomiczny guzek tarczycy

Autonomiczny guzek tarczycy (AGT) to zlokalizowany obszar tkanki tarczycowej, który funkcjonuje niezależnie od regulacji osi podwzgórze-przysadka-tarczyca i produkuje hormony tarczycy bez stymulacji przez hormon tyreotropowy (TSH). Takie guzki wykazują zwiększoną aktywność metaboliczną w porównaniu do otaczającego miąższu gruczołu.

Pod względem klinicznym autonomiczne guzki tarczycy mogą być pojedyncze (choroba Plummera) lub mnogie (wole wieloguzkowe toksyczne). Ich obecność często stwierdza się podczas badania scyntygraficznego tarczycy, gdzie uwidaczniają się jako „gorące” obszary zwiększonego wychwytu znacznika radioizotopowego, podczas gdy pozostała część gruczołu wykazuje obniżony wychwyt.

Etiopatogeneza AGT wiąże się najczęściej z mutacjami somatycznymi w genie receptora TSH lub genach białek G (szczególnie TSHR i GNAS), prowadzącymi do konstytutywnej aktywacji szlaku cAMP i niekontrolowanej produkcji hormonów tarczycy. Guzki autonomiczne mogą początkowo nie powodować nadczynności tarczycy (być „gorące”, ale eutyreoidalne), jednak z czasem często prowadzą do rozwoju subklinicznej lub jawnej tyreotoksykozy.

Leczenie autonomicznych guzków tarczycy obejmuje podawanie tyreostatyków, terapię radiojodem (¹³¹I) lub leczenie operacyjne. Wybór metody terapeutycznej zależy od wielkości guzka, wieku pacjenta, nasilenia objawów klinicznych oraz preferencji chorego. U pacjentów z małymi guzkami autonomicznymi i subkliniczną nadczynnością tarczycy niekiedy stosuje się jedynie obserwację.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl