receptory muskarynowe cholinergiczne

Receptory muskarynowe cholinergiczne to grupa receptorów metabotropowych (sprzężonych z białkami G), które odgrywają kluczową rolę w przekazywaniu sygnałów w układzie przywspółczulnym. Są one aktywowane przez acetylocholinę oraz agonistów muskarynowych, takich jak muskaryna (pochodna wyizolowana z muchomora czerwonego). W organizmie człowieka zidentyfikowano pięć podtypów receptorów muskarynowych (M1-M5), różniących się lokalizacją tkankową i funkcją fizjologiczną.

Poszczególne podtypy receptorów są zlokalizowane w różnych tkankach: M1 głównie w ośrodkowym układzie nerwowym i komórkach okładzinowych żołądka, M2 w sercu, M3 w gruczołach wydzielniczych i mięśniach gładkich, a M4 i M5 przede wszystkim w OUN. Receptory M1, M3 i M5 są sprzężone z białkiem Gq i aktywują szlak fosfolipazy C, podczas gdy M2 i M4 działają poprzez białko Gi, hamując cyklazę adenylową.

Aktywacja receptorów muskarynowych odpowiada za liczne efekty fizjologiczne, w tym zwolnienie akcji serca, skurcz oskrzeli, zwiększone wydzielanie gruczołów, skurcz mięśni gładkich przewodu pokarmowego i układu moczowego oraz zwężenie źrenic. Antagoniści tych receptorów, takie jak atropina czy skopolamina, znajdują zastosowanie w leczeniu bradykardii, choroby lokomocyjnej, stanów spastycznych przewodu pokarmowego czy w diagnostyce okulistycznej.

Dysfunkcje receptorów muskarynowych są powiązane z różnymi stanami patologicznymi, w tym z chorobą Alzheimera, chorobą Parkinsona, schizofrenią oraz niektórymi zaburzeniami pracy układu sercowo-naczyniowego. Badania nad selektywnymi ligandami receptorów muskarynowych stanowią istotny kierunek w poszukiwaniu nowych leków neuropsychiatrycznych i autonomicznych.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl