antygen Bordetella pertussis
Antygen Bordetella pertussis to białko lub inny składnik komórkowy bakterii Bordetella pertussis, która jest czynnikiem etiologicznym krztuśca. Główne antygeny tej bakterii to toksyna krztuścowa (PT), hemaglutynina włókienkowa (FHA), pertaktyna (PRN) oraz fimbrie (FIM). Każdy z tych antygenów odgrywa istotną rolę w patogenezie choroby oraz stanowi cel dla odpowiedzi immunologicznej organizmu.
Toksyna krztuścowa (PT) jest kluczowym czynnikiem wirulencji B. pertussis, odpowiedzialnym za większość objawów ogólnoustrojowych. Działa jako toksyna AB z aktywnością ADP-rybozylotransferazy, zaburzając przekazywanie sygnałów komórkowych poprzez inaktywację białka G. FHA jest głównym czynnikiem adhezyjnym, umożliwiającym przyleganie bakterii do komórek nabłonka układu oddechowego, a pertaktyna wspomaga ten proces.
Wykrywanie antygenów Bordetella pertussis stanowi podstawę diagnostyki laboratoryjnej krztuśca, szczególnie w jego wczesnej fazie. Stosuje się metody immunologiczne, takie jak test ELISA czy immunofluorescencja bezpośrednia. Oczyszczone antygeny B. pertussis są również składnikami bezkomórkowych szczepionek przeciw krztuścowi (aP), które zastąpiły wcześniejsze szczepionki pełnokomórkowe, oferując lepszy profil bezpieczeństwa przy zachowanej skuteczności.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Bordetella pertussis – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie szczepionek zawierających inaktywowany szczep Bordetella pertussis, takich jak DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana, wymaga szczegółowego wywiadu lekarskiego oraz pełnego badania pacjenta przed podaniem. Należy zapewnić gotowość do natychmiastowego leczenia wstrząsu anafilaktycznego, a po szczepieniu obserwować pacjenta przez minimum 30 minut. U pacjentów z immunosupresją zaleca się odroczenie szczepienia do zakończenia terapii oraz kontrolę poziomu przeciwciał przeciw krztuścowi, błonicy i tężcowi. Szczególną ostrożność należy zachować u bardzo niedojrzałych wcześniaków (urodzonych ≤ 28. tygodnia ciąży), monitorując czynność oddechową przez 48-72 godziny po szczepieniu ze względu na ryzyko bezdechu.
antygen Bordetella pertussis, bezdech, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, immunogenność, monitorowanie czynności oddechowej, naczynie krwionośne, niedobór odporności, niedojrzałość układu oddechowego, odpowiedź immunologiczna, podanie donaczyniowe, przeciwciało przeciwbłonicze, reakcja alergiczna, reakcja gorączkowa, środek przeciwgorączkowy, szczepionka DTP, szczepionka skoniugowana przeciw pneumokokom, terapia immunosupresyjna, tiomersal, wcześniak, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepliwości - Leksykon substancji czynnych
Bordetella pertussis – Przedawkowanie
Bordetella pertussis jest składnikiem aktywnym szczepionki DTP (błoniczo-tężcowo-krztuścowej) w postaci zawiesiny inaktywowanego szczepu, obecnym w dawce nie mniejszej niż 4 j.m. na 0,5 ml. Szczepionka DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana jest pakowana w jednodawkowe opakowania zawierające dokładnie 0,5 ml, co znacząco ogranicza ryzyko przedawkowania. Produkt ma postać białej lub prawie białej zawiesiny, co umożliwia wizualną kontrolę przed podaniem. Przedawkowanie jest mało prawdopodobne, jednak teoretycznie nadmierna dawka mogłaby zwiększyć ryzyko i nasilenie działań niepożądanych, zarówno miejscowych (związanych z nadmiarem antygenu Bordetella pertussis i adjuwantu wodorotlenku glinu), jak i ogólnoustrojowych, przy dawce przekraczającej standardowe 0,5 ml zawiesiny i 4 j.m. antygenu.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Boostrix 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix, zawierająca toksoid błoniczy (≥2 j.m., 2,5 Lf), toksoid tężcowy (≥20 j.m., 5 Lf) oraz antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutynina włókienkowa 8 µg, pertaktyna 2,5 µg), jest adsorbowana na wodorotlenku glinu (0,3 mg Al3+) i fosforanie glinu (0,2 mg Al3+). Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jej podania są nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym formaldehyd w śladowych ilościach, oraz reakcje alergiczne po wcześniejszych szczepieniach przeciw błonicy, tężcowi lub krztuścowi. Szczególną uwagę należy zwrócić na powikłania neurologiczne, takie jak encefalopatia o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po szczepieniu krztuścowym, drgawki czy epizody hipotoniczno-hiporeaktywne, które stanowią przeciwwskazanie do podania Boostrix. Również przejściowa trombocytopenia po wcześniejszych szczepieniach jest wskazaniem do rezygnacji z podania preparatu.
antygen Bordetella pertussis, choroba gorączkowa, drgawka, działanie niepożądane szczepionki, encefalopatia o nieznanej etiologii, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, łagodna infekcja, nadwrażliwość na substancje czynne, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, powikłanie neurologiczne, substancja pomocnicza, szczepionka przeciw błonicy, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw tężcowi, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, trombocytopenia przejściowa, wodorotlenek glinu, zakażenie górnych dróg oddechowych - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd haemophilus influenzae typ b – Przedawkowanie
Przedawkowanie polisacharydu Haemophilus influenzae typ b, stanowiącego składnik szczepionki Pentaxim w dawce 10 mikrogramów skoniugowanych z toksoidem tężcowym, jest zjawiskiem niezwykle rzadko opisywanym w literaturze medycznej. W dotychczasowych badaniach i raportach nie udokumentowano przypadków nadmiernego podania tej substancji ani związanych z tym objawów klinicznych. Teoretycznie, przedawkowanie mogłoby prowadzić do nasilenia typowych reakcji poszczepiennych, takich jak zaczerwienienie, obrzęk i ból w miejscu iniekcji, a także do zwiększonego ryzyka reakcji ogólnoustrojowych (gorączka, rozdrażnienie, senność) oraz alergicznych, w tym anafilaktycznych. Jednak brak konkretnych danych uniemożliwia precyzyjne określenie dawki wywołującej takie objawy.
antygen Bordetella pertussis, immunogenność, niepożądany odczyn poszczepienny, objawy kliniczne, odpowiedź immunologiczna, polisacharyd Haemophilus influenzae typ b, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, reakcja niepożądana, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja poszczepienna, szczepionka Pentaxim, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
TETRAXIM to adsorbowana szczepionka w formie białawo-mętnej zawiesiny do wstrzykiwań, zawierająca toksoidy błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf), tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowane wirusy polio typów 1 (29 jednostek antygenu D), 2 (7 jednostek antygenu D) i 3 (26 jednostek antygenu D). Składniki aktywne są adsorbowane na 0,3 mg Al³⁺ w postaci wodorotlenku glinu. Produkt może zawierać śladowe ilości glutaraldehydu, antybiotyków (neomycyna, streptomycyna, polimyksyna B) oraz 12,5 µg fenyloalaniny, co jest istotne dla pacjentów z fenyloketonurią. Substancje pomocnicze obejmują formaldehyd, kwas octowy lub wodorotlenek sodu do regulacji pH, fenoksyetanol, bezwodny etanol oraz podłoże Hanksa 199 bez czerwieni fenolowej. Produkt dostępny jest w ampułko-strzykawkach o objętości 0,5 ml, w różnych wariantach opakowań, z lub bez dołączonych igieł.
ampułko-strzykawka, antygen Bordetella pertussis, dawka szczepionki, fenoksyetanol, fenyloalanina, fenyloketonuria, formaldehyd, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywacja toksyn bakteryjnych, krztusiec, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, polimyksyna B, poliomyelitis, proszek liofilizowany, rekonstytucja szczepionki, streptomycyna, szczepionka przeciw błonicy, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio inaktywowany, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Poliowirus inaktywowany stanowi kluczowy składnik szczepionki skojarzonej Infanrix-IPV, zawierającej trzy serotypy: typ 1 (szczep Mahoney) w dawce 40 jednostek antygenu D, typ 2 (szczep MEF-1) 8 jednostek oraz typ 3 (szczep Saukett) 32 jednostek antygenu D. Wirusy namnażane są w hodowli komórkowej VERO i inaktywowane, co zapewnia bezpieczeństwo przy zachowaniu immunogenności. Przedkliniczne badania farmakologiczne i toksykologiczne nie wykazały specyficznych efektów toksycznych ani zagrożeń dla człowieka związanych z obecnością poliowirusa w formulacji szczepionki. Ponadto, badania zgodności składników potwierdziły brak niepożądanych interakcji między inaktywowanym poliowirusem a innymi antygenami szczepionki, takimi jak toksoidy błoniczy, tężcowy oraz antygeny Bordetella pertussis.
adjuwant, antygen Bordetella pertussis, antygen D, badanie farmakologiczne, formaldehyd, hodowla komórkowa VERO, immunogenność, Infanrix-IPV, neomycyna, polimyksyna, poliowirus inaktywowany, serotypy poliowirusa, składnik immunogenny, szczep Mahoney, szczep MEF-1, szczep Saukett, szczepionka przeciw poliomyelitis, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, toksyczność swoista, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Przedkliniczne badania szczepionki Boostrix Polio, obejmujące toksykologiczne i farmakologiczne analizy na modelach zwierzęcych (szczury, króliki), nie wykazały istotnych zagrożeń dla zdrowia człowieka. Szczepionka, zawierająca toksoidy błoniczy i tężcowy, antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy, hemaglutynina włókienkowa, pertaktyna) oraz inaktywowane poliowirusy typów 1, 2 i 3, nie wykazała toksyczności ogólnej ani negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze. Badania potwierdziły brak wpływu na płodność samic szczurów i królików, co sugeruje bezpieczeństwo w kontekście zdolności rozrodczych u ludzi.
antygen Bordetella pertussis, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, działanie niepożądane, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany poliowirus, laktacja, pertaktyna, rozwój postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, szczepionka Boostrix Polio, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, toksyczność ogólna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Infanrix-IPV 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Infanrix-IPV, zawierająca toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy, hemaglutynina włókienkowa, pertaktyna) oraz inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3, została poddana kompleksowym badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo. Standardowe protokoły oceny bezpieczeństwa farmakologicznego nie wykazały szczególnych zagrożeń dla człowieka, a analizy toksykologiczne potwierdziły brak niepokojących sygnałów dotyczących poszczególnych antygenów oraz ich kombinacji w produkcie końcowym. Szczególną uwagę zwrócono na kompatybilność fizykochemiczną i biologiczną składników, w tym wodorotlenku glinu (0,5 mg Al) jako adsorbentu, co jest kluczowe dla skuteczności i bezpieczeństwa szczepionki.
antygen Bordetella pertussis, bezkomórkowy antygen krztuśca, bezpieczeństwo farmakologiczne, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, Infanrix-IPV, pertaktyna, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wirus polio, wodorotlenek glinu, zgodność składników - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 1 – Wskazania do stosowania
Poliowirus typu 1 (szczep Mahoney) jest składnikiem inaktywowanym szczepionki Boostrix Polio, stosowanej jako dawka przypominająca przeciwko poliomyelitis u osób powyżej 3. roku życia. W preparacie zawiera 40 jednostek antygenu D, co stanowi najwyższą zawartość spośród trzech serotypów poliowirusa (typ 2 – 8 jednostek, typ 3 – 32 jednostki). Szczepionka ta jest szczepionką skojarzoną, zapewniającą ochronę przed błonicą, tężcem, krztuścem oraz poliomyelitis. Wskazaniem do jej stosowania jest również profilaktyka u kobiet w ciąży, co umożliwia bierną ochronę noworodków i niemowląt przed wymienionymi chorobami. Poliowirus jest namnażany w hodowli komórkowej VERO i inaktywowany, co eliminuje ryzyko wywołania choroby, a antygeny adsorbowane są na adjuwantach glinowych (Al(OH)3 i AlPO4), zwiększających immunogenność preparatu.
adjuwant, antygen Bordetella pertussis, antygen D poliowirusa, bierna ochrona noworodków, błonica tężec krztusiec, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, kobieta w ciąży, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typu 1, serotyp wirusa polio, szczep Mahoney, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka Boostrix Polio, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu uwodniony - Leksykon substancji czynnych
Toksoid – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Szczepionka PENTAXIM, zawierająca toksoidy błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf) i tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf) adsorbowane na wodorotlenku glinu, jest przeznaczona wyłącznie do stosowania u dzieci. W skład preparatu wchodzi również toksoid krztuścowy (25 µg), hemaglutynina włókienkowa (25 µg), inaktywowane wirusy poliomyelitis trzech typów oraz polisacharyd Haemophilus influenzae typu b (10 µg) skoniugowany z toksoidem tężcowym. Ze względu na brak badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, a także specyfikę wskazań rejestracyjnych, PENTAXIM nie jest rekomendowany do stosowania w tych grupach pacjentek, a kwestie wpływu na płodność, ciążę i laktację nie mają zastosowania w kontekście tego preparatu.
antygen Bordetella pertussis, błonica i tężec, charakterystyka produktu leczniczego, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus poliomyelitis, koniugacja z toksoidem tężcowym, polisacharyd Haemophilus influenzae, populacja pediatryczna, szczepionka Pentaxim, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Boostrix 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix, zawierająca toksoidy błoniczy (≥2 j.m., 2,5 Lf), tężcowy (≥20 j.m., 5 Lf) oraz adsorbowane antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutynina włókienkowa 8 µg, pertaktyna 2,5 µg), jest przeznaczona do stosowania jako dawka przypominająca u osób powyżej 4 roku życia, które ukończyły podstawowy cykl szczepień przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi. Preparat, adsorbowany na wodorotlenku glinu (0,3 mg Al3+) i fosforanie glinu (0,2 mg Al3+), zwiększa immunogenność poprzez przedłużoną ekspozycję antygenów. Szczepionka jest podawana domięśniowo w dawce 0,5 ml i nie jest wskazana dla dzieci poniżej 4 lat, które wymagają szczepionek o pełnej zawartości antygenów. Zastosowanie Boostrix jest szczególnie istotne w profilaktyce wtórnej, w tym u pacjentów wymagających przypomnienia zgodnie z krajowymi kalendarzami szczepień oraz w sytuacjach zwiększonego ryzyka zakażenia, np. po zranieniu z ryzykiem tężca.
antygen Bordetella pertussis, antygen krztuśca, aseptyka, błonica, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność szczepionki, kalendarz szczepień ochronnych, łożysko, ochrona bierna, pertaktyna, profilaktyka przeciwtężcowa, przeciwciało, strategia kokonowa, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, tężec i krztusiec, toksoid błoniczy, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ immunologiczny, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus – Wskazania do stosowania
Poliowirus inaktywowany, obecny w szczepionce Infanrix-IPV, stanowi kluczowy składnik szczepionek wieloskładnikowych stosowanych w profilaktyce poliomyelitis u dzieci w wieku od 16 miesięcy do 13 lat, które uprzednio przeszły szczepienie pierwotne przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis. Preparat zawiera trzy serotypy poliowirusa (typ 1 – szczep Mahoney: 40 j.m. antygenu D, typ 2 – szczep MEF-1: 8 j.m. antygenu D, typ 3 – szczep Saukett: 32 j.m. antygenu D) w formie inaktywowanej, co eliminuje ryzyko replikacji wirusa przy zachowaniu właściwości immunogennych. Szczepionka jest stosowana wyłącznie jako uzupełniająca lub przypominająca, mająca na celu wzmocnienie i przedłużenie odporności nabytej w wyniku szczepień pierwotnych, zgodnie z obowiązującym kalendarzem szczepień i indywidualną historią immunizacji pacjenta.
antygen Bordetella pertussis, bezpieczeństwo biologiczne, choroba Heinego-Medina, fenyloketonuria, formaldehyd, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, immunogenność szczepionki, inaktywowany poliowirus, Infanrix-IPV, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, odporność nabyta, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typu 1, poliowirus typu 2, poliowirus typu 3, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Infanrix-IPV 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Infanrix-IPV, zawierająca toksoidy błoniczy, tężcowy, antygeny Bordetella pertussis oraz inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3, posiada ściśle określone przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym substancje czynne, pomocnicze oraz pozostałości produkcyjne takie jak neomycyna, polimyksyna i formaldehyd. Szczepionka może zawierać śladowe ilości kwasu para-aminobenzoesowego (<0,07 ng) oraz fenyloalaniny (0,036 µg), co należy uwzględnić podczas kwalifikacji. Ponadto, przeciwwskazaniem jest wystąpienie encefalopatii o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po podaniu szczepionki z komponentem krztuścowym, objawiającej się zaburzeniami świadomości, drgawkami lub innymi objawami neurologicznymi. W takich przypadkach należy zrezygnować ze szczepienia przeciw krztuścowi, kontynuując immunizację przeciw błonicy, tężcowi i polio preparatami bez komponentu krztuścowego.
antygen Bordetella pertussis, choroba neurologiczna, drgawka, encefalopatia, fenyloalanina, formaldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, objaw neurologiczny, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, szczepionka przeciw błonicy, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw poliomyelitis, szczepionka przeciw tężcowi, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie odporności, zaburzenie świadomości, zakażenie górnych dróg oddechowych - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd haemophilus influenzae typ b – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Polisacharyd Haemophilus influenzae typ b, będący składnikiem aktywnym szczepionki PENTAXIM, występuje w dawce 10 mikrogramów na jedną dawkę i jest skoniugowany z toksoidem tężcowym. Szczepionka ta jest skojarzona i przeznaczona do immunizacji przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa, złożona), poliomyelitis (inaktywowana) oraz Haemophilus influenzae typ b (skoniugowana, adsorbowana). Oprócz polisacharydu Hib, PENTAXIM zawiera również toksoid błoniczy (≥20 j.m.), toksoid tężcowy (≥40 j.m.), antygeny Bordetella pertussis (toksoid 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1, 2 i 3 (odpowiednio 29, 7 i 26 jednostek antygenu D). Produkt dostępny jest w formie proszku i zawiesiny do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań, co umożliwia podanie w ampułko-strzykawce.
antygen Bordetella pertussis, antygen D, błonica, charakterystyka produktu leczniczego, haemophilus typ b, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus poliomyelitis, krztusiec, poliomyelitis, polisacharyd Haemophilus influenzae typ b, populacja pediatryczna, szczepionka Pentaxim, szczepionka skojarzona, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań