amplifikacja genu
Amplifikacja genu to zjawisko genetyczne polegające na zwielokrotnieniu liczby kopii określonego fragmentu DNA. W warunkach fizjologicznych każdy gen występuje w organizmie w dwóch kopiach (po jednej od każdego rodzica), jednak w wyniku nieprawidłowości podczas replikacji DNA może dojść do powielenia genu, co prowadzi do zwiększenia jego ekspresji.
W medycynie amplifikacja genów ma istotne znaczenie w onkologii, gdzie zwielokrotnienie protoonkogenów (np. HER2/neu w raku piersi, MYCN w neuroblastomie czy EGFR w raku płuca) prowadzi do nadmiernej produkcji białek promujących wzrost komórek nowotworowych. Zjawisko to jest również istotnym mechanizmem nabywania oporności na leki przeciwnowotworowe.
Diagnostycznie amplifikację genów wykrywa się za pomocą technik molekularnych takich jak fluorescencyjna hybrydyzacja in situ (FISH), porównawcza hybrydyzacja genomowa (CGH) czy ilościowy PCR (qPCR). Identyfikacja amplifikacji określonych genów ma kluczowe znaczenie w medycynie spersonalizowanej, umożliwiając dobór terapii celowanych, jak np. trastuzumab u pacjentek z rakiem piersi z amplifikacją HER2.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gefitinib Synthon 250 mg
Gefitinib Synthon jest selektywnym, małocząsteczkowym inhibitorem kinazy tyrozynowej receptora EGFR, stosowanym w leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP) z obecnością aktywujących mutacji EGFR, takich jak delecje w egzonie 19 oraz mutacja L858R. W badaniu WJTOG3405 wykazano, że gefitynib znacząco wydłuża czas wolny od progresji (HR=0,489; 95% CI: 0,336-0,710) w porównaniu do chemioterapii dwulekowej. Oporność na leczenie rozwija się zwykle po około roku, najczęściej z powodu wtórnej mutacji T790M (około 60% przypadków), co wskazuje na konieczność stosowania inhibitorów ukierunkowanych na tę mutację w kolejnych liniach terapii. Diagnostyka mutacji EGFR może być prowadzona zarówno na materiale z guza, jak i w krążącym DNA nowotworowym (ctDNA), gdzie odsetek odpowiedzi obiektywnych (ORR) u pacjentów z mutacją wykrytą w obu materiałach wynosi 77% (95% CI: 66-86%), a u pacjentów z mutacją wykrytą tylko w guzie 60% (95% CI: 44-74%).
amplifikacja genu, angiogeneza, apoptoza, drobnokomórkowy rak płuca, gefitynib, gen PIK3CA, inhibitor kinazy proteinowej, inhibitor kinazy tyrozynowej, krążące DNA nowotworowe, mutacja aktywująca EGFR, mutacja L858R, mutacja T790M, naskórkowy czynnik wzrostu, niedrobnokomórkowy rak płuca, odsetek odpowiedzi obiektywnych, proliferacja komórkowa, przerzuty nowotworowe, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od progresji, związki platyny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hydroxyurea medac 500 mg
Hydroksykarbamid, substancja czynna leku HYDROXYUREA medac, jest cytostatykiem klasyfikowanym pod kodem ATC L01XX05, dostępnym w formie kapsułek twardych zawierających 500 mg substancji czynnej. Mechanizm działania hydroksykarbamidu polega na blokowaniu kompleksu reduktazy rybonukleotydowej, co prowadzi do zahamowania syntezy DNA i zatrzymania cyklu komórkowego w fazie S. Ten efekt farmakodynamiczny jest szczególnie istotny w terapii nowotworów, gdyż hamuje proliferację szybko dzielących się komórek nowotworowych. Opór komórkowy na hydroksykarbamid najczęściej wiąże się z amplifikacją genu kodującego reduktazę rybonukleotydową, co skutkuje zwiększeniem stężenia enzymu i zmniejszeniem skuteczności leczenia.