nowotwór GIST
Nowotwór GIST (Gastrointestinal Stromal Tumor) to najczęstszy typ mezenchymalnego nowotworu przewodu pokarmowego, wywodzący się z komórek Cajala lub ich prekursorów. Stanowi około 1-3% wszystkich nowotworów złośliwych przewodu pokarmowego, najczęściej lokalizując się w żołądku (60-70% przypadków) i jelicie cienkim (20-30%).
Patogeneza GIST związana jest głównie z mutacjami aktywującymi w genach KIT (CD117) lub PDGFRA, które prowadzą do konstytutywnej aktywacji szlaków sygnałowych kinaz tyrozynowych. Około 80% GIST wykazuje mutację w genie KIT, zaś 5-10% w genie PDGFRA. Istnieje również podgrupa tzw. wild-type GIST, bez mutacji w tych genach.
Diagnostyka GIST opiera się na badaniach obrazowych (TK, MRI, endoskopia), jednak kluczowe znaczenie ma badanie histopatologiczne z oceną immunohistochemiczną (CD117, DOG1) oraz badania molekularne określające status mutacji. Ocena ryzyka złośliwości uwzględnia lokalizację guza, jego wielkość oraz indeks mitotyczny.
Leczenie GIST opiera się na chirurgicznym wycięciu zmiany (w przypadku choroby zlokalizowanej) oraz terapii celowanej inhibitorami kinaz tyrozynowych (imatynib, sunitynib, regorafenib). Leczenie adjuwantowe imatynibem zalecane jest u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu po resekcji, zaś w przypadku choroby zaawansowanej/przerzutowej imatynib stanowi leczenie pierwszej linii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Imatinib LEK-AM
Imatinib LEK-AM, jako inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na liczne potencjalne interakcje lekowe, zwłaszcza z inhibitorami proteaz, azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi, antybiotykami makrolidowymi oraz substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. cyklosporyna, takrolimus, fentanyl). Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4 (np. deksametazon, fenytoina, ryfampicyna), które mogą obniżać stężenie imatynibu i zwiększać ryzyko niepowodzenia terapii. U pacjentów po tyroidektomii konieczne jest ścisłe monitorowanie TSH z powodu ryzyka niedoczynności tarczycy. Metabolizm leku odbywa się głównie w wątrobie, a jedynie 13% jest wydalane przez nerki, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania enzymów wątrobowych oraz morfologii krwi u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza w kontekście ryzyka hepatotoksyczności i niewydolności wątroby, zwłaszcza podczas leczenia skojarzonego z chemioterapią wysokodawkową.
ADAMTS13, alfa-kwaśna glikoproteina, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, enzym wątrobowy, faza akceleracji choroby, fototoksyczność, hepatotoksyczność, hormon tyreotropowy, induktor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, inhibitor proteazy, martwica wątroby, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi obwodowej, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, nowotwór GIST, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, pochodna kumaryny, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rearanżacja genu PDGFR, stężenie troponiny, substrat CYP3A4, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wstrząs kardiogenny, wysięk opłucnowy, zaburzenie funkcji lewej komory, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, żołądek arbuzowaty - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sunitinib G.L. Pharma 50 mg
Sunitynib G.L. Pharma, klasyfikowany w grupie ATC jako L01EX01, jest wielokierunkowym inhibitorem kinaz tyrozynowych, który hamuje receptory PDGFRα/β, VEGFR1-3, KIT, FLT3, CSF-1R oraz RET. Mechanizm działania obejmuje zahamowanie wzrostu guza, neoangiogenezy oraz rozsiewu nowotworu. Podstawowy metabolit leku wykazuje podobną aktywność farmakologiczną, co potwierdza skuteczność terapii. Sunitynib jest stosowany u pacjentów z opornymi lub nietolerującymi imatynib nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST), przerzutowym rakiem nerkowokomórkowym (MRCC) oraz nieoperacyjnymi nowotworami neuroendokrynnymi trzustki (pNET). W badaniach klinicznych oceniano parametry takie jak czas do progresji nowotworu (TTP), przeżycie bez progresji (PFS) oraz wskaźniki obiektywnych odpowiedzi (ORR), potwierdzając kliniczną skuteczność leku.
badanie podwójnie ślepe, czas do progresji nowotworu, inhibitor kinazy białkowej, kinaza tyrozynowa FLT3, neoangiogeneza, nowotwór GIST, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, oporność na imatynib, przeżycie bez progresji choroby, przeżycie całkowite, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, receptor czynnika komórek pnia, receptor czynnika stymulującego kolonii, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, receptor glejopochodnego czynnika neurotroficznego, receptor kinazy tyrozynowej, receptor płytkowego czynnika wzrostu, wskaźnik obiektywnej odpowiedzi, współczynnik ryzyka