izoenzymy UGT
Izoenzymy UGT (UDP-glukuronozylotransferazy) to rodzina enzymów odpowiedzialnych za proces glukuronidacji, który stanowi jedną z najważniejszych reakcji II fazy metabolizmu leków i związków endogennych w organizmie. Enzymy te katalizują przeniesienie reszty kwasu glukuronowego z UDP-glukuronowego kwasu (UDPGA) na różnorodne substraty zawierające grupy hydroksylowe, karboksylowe, aminowe lub tiolowe.
U ludzi występuje ponad 15 izoenzymów UGT, sklasyfikowanych w dwie główne rodziny: UGT1 i UGT2. Izoenzymy te różnią się specyficznością substratową, lokalizacją tkankową oraz regulacją ekspresji. Najważniejsze z nich to UGT1A1, UGT1A3, UGT1A4, UGT1A6, UGT1A9, UGT2B7 i UGT2B15, które są głównie zlokalizowane w wątrobie, jelicie cienkim i nerkach.
Polimorfizmy genów kodujących izoenzymy UGT mogą prowadzić do zmian w aktywności enzymatycznej, co przekłada się na zmienność osobniczą w metabolizmie leków. Przykładowo, zmniejszona aktywność UGT1A1 jest przyczyną zespołu Gilberta, charakteryzującego się łagodną, bezpośrednią hiperbilirubinemią. Ponadto, izoenzymy UGT odgrywają kluczową rolę w metabolizmie wielu leków, w tym opioidów, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, leków przeciwnowotworowych oraz hormonów steroidowych.
Znajomość specyfiki izoenzymów UGT ma istotne znaczenie w farmakoterapii, szczególnie w kontekście interakcji lekowych oraz dostosowywania dawek leków u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby lub genetycznymi wariantami tych enzymów. Inhibitory i induktory izoenzymów UGT mogą znacząco modyfikować farmakokinetykę i farmakodynamikę wielu leków, wpływając na ich skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ambrisentan – Właściwości farmakokinetyczne
Ambrisentan, stosowany w terapii tętniczego nadciśnienia płucnego (PAH), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cₘₐₓ) około 1,5 godziny niezależnie od przyjmowania pokarmu. Stan stacjonarny osiągany jest po około 4 dniach. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (98,8%, głównie albuminami 96,5%) i wykazuje ograniczoną dystrybucję do erytrocytów (wskaźnik krew:osocze 0,57 u mężczyzn i 0,61 u kobiet). Metabolizm ambrisentanu odbywa się głównie przez glukuronidację (UGT1A9S, UGT2B7S, UGT1A3S) oraz utlenianie (CYP3A4, CYP3A5, CYP2C19), z powstaniem metabolitów o niskiej aktywności farmakologicznej. Okres półtrwania wynosi 13,6-16,5 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Wydalanie odbywa się głównie z żółcią, a około 22% dawki jest wydalane z moczem, z czego 3,3% w postaci niezmienionej.
4-hydroksymetyloambrisentan, albuminy, aminotransferazy wątrobowe, białka osocza, cyklosporyna A, cytochrom CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, digoksyna, etynyloestradiol, glikoproteina p, glukuronid ambrisentanu, glukuronidacja, hepatocyty, inhibitory PDE-5, izoenzymy UGT, ketokonazol, klirens kreatyniny, maksymalne stężenie w osoczu, marskość wątroby, N-desmetylosildenafil, noretyndron, pole pod krzywą stężenia, ryfampicyna, sildenafil, tadalafil, tętnicze nadciśnienie płucne, wskaźnik INR, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Foradil 12 mcg
Formoterol fumaranu dwuwodny, zawarty w produkcie leczniczym Foradil w dawce 12 μg w postaci proszku do inhalacji, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu wziewnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) 266 pmol/l już po 5 minutach u zdrowych ochotników po dawce 120 μg. U pacjentów z POChP stosujących dawki terapeutyczne 12-24 μg dwa razy na dobę, średnie stężenia formoterolu w osoczu wahają się od 11,5 do 50,3 pmol/l w różnych punktach czasowych (10 min, 2 h, 6 h). Formoterol wiąże się z białkami osocza w 61-64% (w tym 34% z albuminami), a jego klirens nerkowy wynosi 150 ml/min. Okres półtrwania w fazie eliminacji osocza wynosi około 10 godzin, natomiast enancjomery (R,R)- i (S,S)- wykazują okresy półtrwania odpowiednio 13,9 i 12,3 godzin na podstawie wydalania w moczu. Wydalanie formoterolu w postaci niezmienionej stanowi 7-10% dawki u pacjentów z astmą lub POChP, z dominacją enancjomeru (S,S)- (60%) nad (R,R)- (40%).
albuminy, cytochrom P450, deformylacja, działanie terapeutyczne, enancjomery formoterolu, farmakokinetyka, formoterol, fumaran formoterolu, izoenzymy UGT, klirens nerkowy, O-demetylacja, okres półtrwania, POChP, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, sprzęganie z kwasem glukuronowym, sprzęganie z siarczanem, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby