obrzęk podskórny
Obrzęk podskórny to patologiczne nagromadzenie płynu w tkance podskórnej, które objawia się wygładzeniem naturalnych zagłębień skóry i zwiększeniem objętości danej okolicy ciała. Jest to objaw, a nie choroba sama w sobie, występujący w przebiegu różnych schorzeń.
Mechanizm powstawania obrzęku podskórnego może być związany z zaburzeniami w układzie krążenia (obrzęki sercowe, żylne), zwiększoną przepuszczalnością naczyń włosowatych (obrzęki zapalne, alergiczne), niedoborem białek osocza (obrzęki w marskości wątroby, zespole nerczycowym), zaburzeniami w drenażu limfatycznym (obrzęk limfatyczny) czy retencją sodu i wody (obrzęki nerkowe).
Diagnostyka obrzęków podskórnych obejmuje wywiad, badanie fizykalne (ocena lokalizacji, symetrii, konsystencji obrzęku oraz obecności objawu dołka) oraz badania dodatkowe ukierunkowane na przyczynę (badania laboratoryjne, obrazowe). W różnicowaniu należy uwzględnić lipodystrofię, obrzęk tłuszczowy (lipedema) oraz myxedema w niedoczynności tarczycy.
Leczenie obrzęku podskórnego jest zawsze ukierunkowane na przyczynę. Może obejmować farmakoterapię (diuretyki, leki poprawiające funkcję serca, leczenie przeciwzapalne), interwencje dietetyczne (ograniczenie sodu), stosowanie pończoch uciskowych oraz fizjoterapię (drenaż limfatyczny, ćwiczenia fizyczne).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Icatibant Zentiva 30 mg
Icatibant Zentiva, zawierający 30 mg ikatybantu w ampułko-strzykawce o pojemności 3 ml (10 mg/ml), jest wskazany do leczenia objawowego ostrych napadów dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego (HAE) związanego z niedoborem inhibitora esterazy C1. Lek jest dostępny w postaci przezroczystego, bezbarwnego roztworu do wstrzykiwań podskórnych, o pH 5,2-5,8 i osmolalności 270-330 mOsm/kg. Może być stosowany u dorosłych, młodzieży oraz dzieci od 2. roku życia, u których potwierdzono diagnozę HAE z niedoborem inhibitora C1. Terapia ma na celu szybkie złagodzenie objawów napadu, takich jak obrzęki podskórne i podśluzówkowe, w tym zagrażające życiu obrzęki dróg oddechowych, i nie jest przeznaczona do profilaktyki.
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba henocha-schönleina – Leczenie
Choroba Henocha-Schönleina (HSP), czyli IgA vasculitis, jest najczęstszą postacią zapalenia małych naczyń u dzieci, manifestującą się zajęciem skóry, stawów, przewodu pokarmowego i nerek. W większości przypadków przebieg jest samoograniczający się, trwający około 4-6 tygodni, z leczeniem głównie wspomagającym: odpowiednim nawodnieniem, monitorowaniem powikłań jelitowych i nerkowych oraz leczeniem objawowym bólu stawów i brzucha. Kortykosteroidy, takie jak prednizon w dawce 1-2 mg/kg/dobę przez 2 tygodnie z późniejszym stopniowym odstawianiem, mogą skrócić czas trwania bólu brzucha i stawów, jednak ich skuteczność w zapobieganiu nefropatii HSP nie jest jednoznacznie potwierdzona. W przypadku ciężkiego zajęcia nerek stosuje się wysokie dawki steroidów, leki immunosupresyjne (np. cyklofosfamid, azatiopryna, mykofenoloat mofetylu), dożylne immunoglobuliny oraz plazmaferezę, a także inhibitory ACE lub ARB przy umiarkowanym białkomoczu. Mykofenoloat mofetylu w dawce 0,4-0,5 mg/kg/dobę w połączeniu z niskimi dawkami kortykosteroidów wykazuje większą skuteczność w redukcji białkomoczu niż monoterapia inhibitorami RAAS u dorosłych pacjentów z utrzymującym się białkomoczem.
antagonista receptora endoteliny, azatiopryna, białkomocz, bloker receptora angiotensyny, choroba Henocha-Schönleina, cyklofosfamid, cyklosporyna, dapson, dysfunkcja przewodu pokarmowego, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor kotransportera sodowo-glukozowego, inhibitor układu renina-angiotensyna-aldosteron, kłębuszkowe zapalenie nerek, kolchicyna, kortykosteroidy, krwawienie z przewodu pokarmowego, metotreksat, metylprednizolon, nefropatia HSP, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, obrzęk podskórny, ostre uszkodzenie nerek, ostry ból moszny, plazmafereza, prednizon, przeciwciało monoklonalne, rytuksymab, schyłkowa niewydolność nerek, takrolimus, tonsillektomia, wgłobienie jelita, zajęcie nerek, zapalenie małych naczyń krwionośnych, zapalenie naczyń IgA, zapalenie nerek, zawał jelit - Leksykon chorób i schorzeń
Obwodzenie – Zapobieganie i profilaktyka
Obrzęk naczynioruchowy (angioedema), zwłaszcza jego dziedziczna postać (HAE), wymaga kompleksowego podejścia terapeutycznego z uwzględnieniem profilaktyki krótkoterminowej (STP) i długoterminowej (LTP). STP stosuje się przed zabiegami wysokiego ryzyka (np. stomatologicznymi, chirurgicznymi) lub stresującymi sytuacjami, wykorzystując głównie koncentrat inhibitora C1 pochodzenia osoczowego (pd-C1-INH) w dawce 15-30 j/kg mc. podawany do 6 godzin przed zabiegiem, a w przypadku braku dostępności – 17-α-alkilowane androgeny (np. danazol 200 mg 2-3x/d) lub świeżo mrożone osocze. LTP dedykowana jest pacjentom z częstymi (>1-2/tydzień) lub ciężkimi atakami, stosując regularną terapię inhibitorami C1-INH (Cinryze 1000 j i.v. co 3-4 dni, Haegarda/Berinert SC podskórnie 2x/tydzień), lanadelumab (300 mg s.c. co 2 tygodnie w fazie indukcji, następnie co 4 tygodnie) lub berotralstat (Orladeyo) – doustny inhibitor kalikreiny podawany raz dziennie. Terapie te wykazują redukcję częstości ataków nawet o 90%, co potwierdzają badania kliniczne i wytyczne WAO/EAACI. Alternatywnie stosuje się androgeny atenuowane i leki antyfibrynolityczne, jednak ze względu na działania niepożądane i ograniczenia u dzieci oraz kobiet w ciąży, są one terapią drugiego wyboru.
androgeny atenuowane, berotralstat, czynnik XII, długoterminowa profilaktyka, działanie teratogenne, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, dziennik pokarmowy, gen SERPING1, ikatybant, inhibitor C1, inhibitor kalikreiny osoczowej, inhibitory ACE, kalikreina osoczowa, koncentrat inhibitora C1, krótkoterminowa profilaktyka, kwas traneksamowy, lanadelumab, niesteroidowe leki przeciwzapalne, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk podskórny, przeciwciało monoklonalne, świeżo mrożone osocze, terapia genowa - Leksykon chorób i schorzeń
Łagodny nowotwór nerwu obwodowego – Objawy
Łagodne nowotwory nerwów obwodowych, takie jak schwannoma i nerwiakowłókniak, charakteryzują się powolnym wzrostem i niskim ryzykiem zezłośliwienia, choć mogą powodować istotne objawy neurologiczne w zależności od lokalizacji i ucisku na struktury nerwowe. Objawy obejmują ból (występujący u 24,7% pacjentów, z bólem przy dotyku u 16,5%), parestezje, osłabienie mięśniowe (deficyty neurologiczne u 25,9% pacjentów, z przewagą deficytów czuciowych 86,3%), a także specyficzne symptomy zależne od zajętego nerwu, np. jednostronną utratę słuchu i zawroty głowy przy nerwiaku nerwu przedsionkowego czy objawy zespołu cieśni nadgarstka przy guzach w okolicy nadgarstka. Diagnostyka jest utrudniona ze względu na rzadkość i heterogeniczność objawów, a błędne rozpoznania występują u 44,7% pacjentów, co może prowadzić do niewłaściwego leczenia i powikłań neurologicznych.
ból neuropatyczny, ból promieniujący, deficyt czuciowy, deficyt neurologiczny, deficyt ruchowy, dysestezja, mikrochirurgia, MPNST, naczynie krwionośne, nerw obwodowy, nerw przedsionkowy, nerwiakowłókniak, neurofibromatoza typu 1, niedoczulica, nowotwór nerwu obwodowego, objaw Tinela, obrzęk podskórny, parestezje, porażenie twarzy, rdzeń kręgowy, rwa kulszowa, schwannoma, stenoza kanału kręgowego, szumy uszne, testy elektrofizjologiczne, zaburzenia równowagi, zanik mięśni, zawroty głowy, zespół cieśni nadgarstka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Icatibant Medical Valley 30 mg
Ikatybant, będący selektywnym, kompetycyjnym antagonistą receptora bradykininy B2, jest skutecznym lekiem w leczeniu ostrych napadów dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego (HAE), choroby spowodowanej defektem inhibitora esterazy C1 i nadmiernym uwalnianiem bradykininy. W badaniach fazy III (FAST-1, FAST-2, FAST-3) wykazano, że ikatybant w dawce 30 mg podawany podskórnie znacząco skraca medianę czasu do zmniejszenia nasilenia objawów w porównaniu z placebo lub kwasem traneksamowym (odpowiednio 2,0 vs 4,6 h, 2,5 vs 12,0 h, 2,0 vs 19,8 h). Efekt terapeutyczny utrzymuje się niezależnie od wieku, płci, rasy, masy ciała oraz stosowania innych leków (androgenów, leków przeciwfibrynolitycznych). W 92,4% napadów wystarczała pojedyncza dawka ikatybantu, co ma istotne znaczenie praktyczne i ekonomiczne. Lek wykazuje skuteczność także w napadach zagrażających życiu, takich jak obrzęk krtani, oraz w populacji pediatrycznej, gdzie mediana czasu do zmniejszenia nasilenia objawów wynosiła 1 godzinę przy dawce 0,4 mg/kg (maksymalnie 30 mg).
androgeny, antagonista receptora bradykininy, bradykinina, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, ikatybant, inhibitor esterazy C1, kwas traneksamowy, lek przeciwfibrynolityczny, napad HAE, niedrożność dróg oddechowych, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy krtani, obrzęk podskórny, obrzęk podśluzówkowy, obrzęk skóry, wizualna skala analogowa, wskaźnik nasilenia objawów, złożona wizualna skala analogowa - Leksykon substancji czynnych
Ikatybant – Właściwości farmakodynamiczne
Ikatybant jest selektywnym, kompetycyjnym antagonistą receptora bradykininy B2, stosowanym w leczeniu napadów dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego (HAE), choroby autosomalnej dominującej związanej z defektem inhibitora esterazy C1. W badaniach klinicznych fazy III (FAST-1, FAST-2, FAST-3) wykazano, że podanie 30 mg ikatybantu znacząco skraca medianę czasu do zmniejszenia nasilenia objawów HAE do około 2 godzin, w porównaniu do 12 godzin dla kwasu traneksamowego i 4,6–19,8 godzin dla placebo. Efekt ten potwierdzono zarówno w napadach dotyczących krtani, jak i innych lokalizacjach obrzęku. W badaniach oceniano zmiany na wizualnej skali analogowej (VAS), gdzie ikatybant powodował istotne statystycznie zmniejszenie nasilenia objawów już w ciągu 2–4 godzin (np. zmiana z poziomu wyjściowego w ciągu 4 godzin: -41,6 mm vs. -14,6 mm dla kwasu traneksamowego, p < 0,001). Skuteczność ikatybantu była niezależna od wieku, płci, rasy, masy ciała oraz stosowania innych leków (androgenów, leków przeciwfibrynolitycznych).
androgeny, antagonista receptora, badanie fazy III, badanie otwarte, badanie z podwójnie ślepą próbą, bradykinina, drugorzędowy punkt końcowy, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, faza prepubertalna, górne drogi oddechowe, hipotonia, ikatybant, inhibitor esterazy C1, kwas traneksamowy, lek przeciwfibrynolityczny, napad HAE, obrzęk krtani, obrzęk podskórny, obrzęk podśluzówkowy, pierwszorzędowy punkt końcowy, przewód pokarmowy, receptor bradykininy, wizualna skala analogowa, wstrzyknięcie podskórne, złożona wizualna skala analogowa - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba henocha-schönleina – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba Henocha-Schönleina (HSP), czyli zapalenie naczyń IgA, jest najczęstszym zapaleniem naczyń u dzieci w wieku 2-10 lat, z dominacją w grupie 2-6 lat i przewagą chłopców. Patofizjologia opiera się na odkładaniu się kompleksów IgA w ścianach małych naczyń, co prowadzi do zapalenia i zwiększonej przepuszczalności naczyń, skutkując klasyczną triadą objawów: purpurową, niebłędną pod naciskiem wysypką (głównie na kończynach dolnych i pośladkach), bólem i obrzękiem stawów (kolana, kostki) oraz bólem brzucha, który może przebiegać z krwawieniem z przewodu pokarmowego. Zajęcie nerek manifestuje się krwiomoczem, białkomoczem oraz nadciśnieniem tętniczym, co wymaga regularnego monitorowania moczu i ciśnienia tętniczego, zwłaszcza w ciągu pierwszych 6 miesięcy od rozpoznania. Leczenie jest głównie objawowe, z zastosowaniem paracetamolu i ewentualnie NLPZ, z wykluczeniem NLPZ u pacjentów z zajęciem nerek lub objawami żołądkowo-jelitowymi. W cięższych przypadkach stosuje się glikokortykosteroidy (prednizon 1-2 mg/kg/dobę przez 2 tygodnie) oraz leki immunosupresyjne, a także leczenie wspomagające, w tym odpowiednie nawodnienie i dietę lekkostrawną.
białkomocz, ból brzucha, choroba autoimmunologiczna, choroba Henocha-Schönleina, dożylna immunoglobulina, funkcja nerek, glikokortykosteroid, immunoglobulina A, infekcja górnych dróg oddechowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, lek hipotensyjny, lek immunosupresyjny, nadciśnienie tętnicze, nefropatia, niedrożność jelit, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, NLPZ, obrzęk moszny, obrzęk podskórny, przewlekła choroba nerek, skala oceny bólu, stan przedrzucawkowy, wgłobienie jelita, zajęcie nerek, zapalenie jąder, zapalenie naczyń IgA, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie stawów - Leksykon leków
Działania niepożądane – Venogel (12 mg + 10 mg + 5 mg)/g
Produkt leczniczy Venożel w postaci żelu zawiera 12 mg diklofenaku sodowego, 10 mg trybenozydu oraz 5 mg escyny na 1 g preparatu. Działania niepożądane związane z jego stosowaniem dotyczą głównie skóry i tkanki podskórnej, występując rzadko i obejmując rumień, świąd, pieczenie, wysypkę, reakcje nadwrażliwości na światło oraz obrzęk, które ustępują po zaprzestaniu terapii. Przy długotrwałym stosowaniu na rozległe powierzchnie skóry istnieje ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych związanych z wchłanianiem diklofenaku, takich jak nudności, biegunka, bóle brzucha, bóle głowy, zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy oraz wysypka grudkowata, których częstość występowania jest nieznana.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, diklofenak sodowy, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, escyna, fotowrażliwość, monitorowanie niepożądanych działań leków, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk podskórny, pieczenie skóry, produkt leczniczy, promieniowanie UV, rumień, świąd, tkanka podskórna, trybenozyd, wchłanianie substancji czynnych, wysypka grudkowata, wysypka skórna, zapalenie skóry, zmiany grudkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Irprestan 300 mg
Przedkliniczne badania irbesartanu, substancji czynnej leku Irprestan, wykazały brak toksyczności ogólnoustrojowej i narządowej przy dawkach klinicznie istotnych. Wysokie dawki (≥250 mg/kg/dobę u szczurów, ≥100 mg/kg/dobę u makaków) powodowały obniżenie parametrów erytrocytarnych (liczba erytrocytów, hemoglobina, hematokryt). Dawki ≥500 mg/kg/dobę indukowały zmiany zwyrodnieniowe w nerkach, takie jak śródmiąższowe zapalenie, poszerzenie kanalików nerkowych, nacieki z bazofilów oraz wzrost stężeń mocznika i kreatyniny w osoczu, co wiązano z przeciwnadciśnieniowym działaniem leku i zmniejszonym przepływem nerkowym. Rozrost/przerost komórek aparatu przykłębuszkowego obserwowano przy dawkach ≥90 mg/kg/dobę u szczurów i ≥10 mg/kg/dobę u makaków, jednak zmiany te nie mają znaczenia klinicznego przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi.
aparat przykłębuszkowy, badanie przedkliniczne, ciałko żółte, działanie przeciwnadciśnieniowe, działanie teratogenne, erytrocyt, hematokryt, hemoglobina, implantacja zarodka, irbesartan, klastogenność, mutagenność, naciek z bazofilów, obrzęk podskórny, parametry czerwonokrwinkowe, poszerzenie kanalików nerkowych, poszerzenie miedniczek nerkowych, przenikanie przez łożysko, rakotwórczość, resorpcja płodu, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie mocznika i kreatyniny, toksyczność ogólnoustrojowa, wodniak moczowodu, zdolność rozrodcza