faza prepubertalna

Faza prepubertalna to okres rozwojowy poprzedzający dojrzewanie płciowe (pubertację), występujący zazwyczaj między 8. a 13. rokiem życia. Charakteryzuje się stopniowym przygotowaniem organizmu do nadchodzących zmian hormonalnych, które inicjują pełne dojrzewanie. W tym czasie dochodzi do początkowej aktywacji osi podwzgórze-przysadka-gonady, choć bez pełnej ekspresji drugorzędowych cech płciowych.

Z punktu widzenia endokrynologicznego, w fazie prepubertalnej obserwuje się zwiększenie pulsacyjnego wydzielania gonadoliberyny (GnRH) przez podwzgórze, szczególnie w godzinach nocnych. Prowadzi to do stopniowego wzrostu stężenia gonadotropin – FSH i LH, które początkowo wykazują niską amplitudę pulsacji. W tym okresie następuje również niewielki, ale istotny wzrost stężenia androgenów nadnerczowych (DHEA i DHEA-S), określany jako adrenarche.

Klinicznie faza prepubertalna może manifestować się subtelnymi zmianami fizycznymi, takimi jak początkowy rozwój gruczołów piersiowych u dziewcząt (thelarche), pojawienie się pierwszego owłosienia łonowego (pubarche) czy przyspieszenie tempa wzrostu. Prawidłowa ocena fazy prepubertalnej ma kluczowe znaczenie diagnostyczne w zaburzeniach dojrzewania, takich jak przedwczesne lub opóźnione dojrzewanie płciowe.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl