transferaza urydylodifosfoglukuronowa
Transferaza urydylodifosfoglukuronowa (UDP-glukuronylotransferaza, UGT) to rodzina enzymów odgrywających kluczową rolę w procesie glukuronidacji – jednym z głównych mechanizmów II fazy metabolizmu ksenobiotyków i związków endogennych w organizmie. Enzymy te katalizują przeniesienie grupy glukuronowej z kwasu UDP-glukuronowego na różne substraty, co zwiększa ich rozpuszczalność w wodzie i ułatwia wydalanie z organizmu.
UGT występują głównie w wątrobie, ale są obecne również w jelitach, nerkach i innych tkankach. U ludzi zidentyfikowano około 19 izoform tego enzymu, które dzielą się na dwie główne rodziny: UGT1 i UGT2. Każda izoforma wykazuje specyficzność wobec określonych substratów, co przekłada się na ich zróżnicowaną rolę w metabolizmie leków, hormonów steroidowych, bilirubiny i innych związków endogennych.
Zaburzenia aktywności transferaz urydylodifosfoglukuronowych mogą prowadzić do różnych stanów patologicznych. Najbardziej znanym przykładem jest zespół Gilberta, w którym zmniejszona aktywność UGT1A1 powoduje okresowe wzrosty stężenia bilirubiny we krwi. Wariacje genetyczne w genach kodujących te enzymy mogą wpływać na indywidualne różnice w metabolizmie leków, przyczyniając się do zmiennej skuteczności terapii oraz występowania działań niepożądanych.